Mikołaj Rudnicki (ur. 6 grudnia 1881 w Sokołowie Podlaskim, zm. 28 czerwca 1978 w Puszczykowie) – polski językoznawca. Specjalista w zakresie językoznawstwa indoeuropejskiego i filologii słowiańskiej. Związany z Uniwersytetem Poznańskim.
Życiorys Syn Zofii z Bałkowców i Szymona Rudnickiego, uczestnika powstania z 1863. Brat księdza Jana Rudnickiego zaangażowanego w działalność patriotyczną i kulturalną na terenie diecezji podlaskiej oraz Michała Rudnickiego działacza Polskiej Organizacji Wojskowej. Stryj muzykologa prof. Hanny Rudnickiej-Kruszewskiej. Na Uniwersytecie Jagiellońskim studiował językoznawstwo indoeuropejskie i słowiańskie. Po uzyskaniu wieńczącego studia doktoratu w 1908 pogłębiał wiedzę lingwistyczną w różnych ośrodkach zagranicznych, m.in. w Kopenhadze, Sztokholmie, Uppsali, Wiedniu, Berlinie, PradzeAlicja Pihan-Kijasowa: Początki językoznawstwa polonistycznego, 2020, s. 211.. Bogdan Walczak: "Mało kto z ówczesnych (a i późniejszych) językoznawców mógł się poszczycić podobnym wykształceniem"cyt. za: Alicja Pihan-Kijasowa, 2020, s. 211..
W roku 1912 habilitował się na podstawie rozprawy Studia psychofonetyczne. Asymilacja. 0d 1911 jako docent prywatny wykładał językoznawstwo indoeuropejskie na UJ. Był członkiem Ligi NarodowejStanisław Kozicki, Historia Ligi Narodowej (okres 1887-1907), Londyn 1964, s. 582.. Poszukujący kadr Uniwersytet w Poznaniu zaproponował Rudnickiemu objęcie na tworzącej się uczelni katedry językoznawstwa indoeuropejskiego i ogólnego. Rudnicki propozycję przyjął, przybył do Poznania i włączył się w działania organizujące życie naukowe Uczelni. Od 1919 był profesorem Uniwersytetu Poznańskiego. W latach (1948–1950) pełnił funkcję dziekana wydziału. Od 1945 członek PAU. Założyciel i redaktor w latach (1921–1948) czasopisma „Slavia Occidentalis”, dyrektor Instytutu Zachodniosłowiańskiego. Od 1945 członek Komisji Ustalania Nazw Miejscowości na terenach Ziem Odzyskanych, za działalność w której został odznaczony Orderem Sztandaru Pracy I klasy (1962). Przewodniczący wojewódzkiego oddziału Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej (od 12 października 1945).
Był doctorem honoris causa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, członkiem korespondentem PAN.
Został pochowany na Cmentarzu parafialnym św. Jana Vianneya w PoznaniuMikołaj Rudnicki – miejsce pochówku [dostęp 2019-02-04].
Prace naukowe (wybór) Na podstawieEncyklopedia języka polskiego, 1992, s.291.: Przyczynki do gramatyki i słownika narzecza słowińskiego (1913), Wykształcenie językowe w życiu i w szkole (1920), Z dziejów polskiej myśli językowej i wychowania (1921), Prawo identyfikacji wyobrażeń niedostatecznie różnych (1927),
Studia nad nazwami rzek lechickich. Odra i jej ujście (1936) Imiona osobowe z Pomorza Zachodniego (szczecińskiego) (1937)
Językoznawstwo polskie w dobie oświecenia (1956), Prasłowiańszczyzna, Lechia, Polska (1959–1961).
Ogłosił też wiele prac literackich i dramatów pod pseudonimami: M.S. Rozwar i E. Meser.
Upamiętnienie 19 lutego 1987 odsłonięto w gmachu Collegium Novum w Poznaniu tablicę pamiątkową ku czci profesoraWydarzenia w Poznaniu w 1987 roku. Część pierwsza, w: Kronika Miasta Poznania, nr 2/1988, s.185, ISSN 0137-3552.
Zobacz też Prasłowianie
Przypisy
Bibliografia
Alicja Pihan-Kijasowa: Początki językoznawstwa polonistycznego na Uniwersytecie Poznańskim, [w:] "LingVaria", Vol. XV, 2020, 2 (30), s. 209–212. Encyklopedia języka polskiego pod red. Stanisława Urbańczyka. Wrocław itd.: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1992, s. 291. ISBN 83-04-02994-4.
Wielka Encyklopedia Powszechna PWN (1962–1969)
Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Członkowie Ligi Narodowej Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Polscy językoznawcy Kategoria:Urodzeni w 1881 Kategoria:Zmarli w 1978 Kategoria:Członkowie Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk Kategoria:Ludzie związani z Puszczykowem Kategoria:Pochowani na Cmentarzu parafialnym św. Jana Vianneya w Poznaniu Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Ludzie urodzeni w Sokołowie Podlaskim Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Polscy slawiści