Ossa (od 1973 Odrzywół) – dawna gmina wiejska istniejąca do 1954 roku w woj. kieleckim, łódzkim i ponownie kieleckim. Nazwa gminy pochodzi od wsi Ossa, lecz siedzibą władz gminy był OdrzywółGłówny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933.

Za Królestwa Polskiego gmina Ossa należała do powiatu opoczyńskiego w guberni radomskiej. 13 stycznia 18701 stycznia 1870 wg kalendarza juliańskiego do gminy przyłączono pozbawiony praw miejskich Odrzywół, a także wsie Wysokin i Kamienna Wola ze znoszonej gminy SulgostówPostanowienie z 24 października (5 listopada) 1869, ogłoszone 1 (13 stycznia) 1870 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, str. 419).

W okresie międzywojennym gmina Ossa należała do powiatu opoczyńskiego w woj. kieleckim. 1 kwietnia 1939 roku gminę wraz z całym powiatem opoczyńskim przeniesiono do woj. łódzkiego. Po wojnie gmina przez krótki czas zachowała przynależność administracyjną, lecz już 6 lipca 1950 roku została wraz z całym powiatem przyłączona z powrotem do woj. kieleckiego.

W 1928 roku pisarz gminny Ludwik Janiszewski został odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi za „zasługi na polu samorządowym”.

Według stanu z dnia 1 lipca 1952 roku gmina składała się z 18 gromad: Badulki, Brudzewice, Brudzewice kol., Ceteń, Dąbrowa, Gapinin, Gapinin kol., Kamienna Wola, Łęgonice, Myślakowice, Myślakowice kol., Odrzywół, Ossa, Ossa kol., Różanna, Stanisławów, Wólka Kuligowska i WysokinWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa.

Jednostka została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin. Po reaktywowaniu gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku gminy Ossa nie przywrócono, utworzono natomiast jej terytorialny odpowiednik, gminę Odrzywół w tymże powiecie i województwie (obecnie w powiecie przysuskim w woj. mazowieckim).

Przypisy

Kategoria:Dawne gminy w województwie kieleckim Kategoria:Dawne gminy w województwie łódzkim kategoria:Historia Odrzywołu