thumb|Mapa powiatu Powiat sochaczewski – powiat w Polsce (zachodnia część województwa mazowieckiego), utworzony w 1999 roku, w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Sochaczew.
W skład powiatu wchodzą: Gmina Typ Powierzchnia(km²) Ludność(2006) Siedziba20pxSochaczewmiejska 26.1 37,925Sochaczew20pxGmina Teresinwiejska 88.0 11,028Teresin20pxGmina Sochaczewwiejska 91.4 8,764Sochaczew *20pxGmina Iłówwiejska 128.5 6,342Iłów20pxGmina Nowa Suchawiejska 90.3 5,966Nowa Sucha20pxGmina Młodzieszynwiejska 117.1 5,541Młodzieszyn20px Gmina Brochówwiejska 116.8 4,258Brochów20pxGmina Rybnowiejska 72.8 3,494Rybno * siedziba nie jest częścią gminyWedług danych z 31 grudnia 2019 roku powiat zamieszkiwało 85 045 osób. Natomiast według danych z 30 czerwca 2020 roku powiat zamieszkiwało 85 001 osób.
Demografia
Piramida wieku mieszkańców powiatu sochaczewskiego w 2014 roku: frameless|upright=2.4|center
Położenie geograficzne Powiat sochaczewski leży środkowej w Polsce w zachodniej części województwa mazowieckiego na Równinie Łowicko-Błońskiej. Swoistą oś symetrii stanowi rzeka Bzura przecinająca powiat z południa na północ. Północną granicę tworzy Wisła, a od wschodu powiat opiera się o Puszczę Kampinoską.
Na terenie województwa mazowieckiego graniczy z powiatami: gostynińskim, płockim, płońskim, nowodworskim, warszawskim zachodnim, grodziskim i żyrardowskim.
Od strony południowo-zachodniej powiat sochaczewski graniczy z powiatem skierniewickim oraz powiatem łowickim w województwie łódzkim.
Stolicą powiatu jest Sochaczew.
Rzeźba terenu thumb|Brochów – dolina Bzury Krajobraz powiatu sochaczewskiego ukształtował się podczas środkowopolskiego i bałtyckiego zlodowacenia. Ich pozostałością są doliny rzeczne i pradoliny z wydmami śródlądowymi (w pasie od Młodzieszyna do Warszawy) oraz płaskie równiny denudacyjne (patrz: denudacja).
Na terenie powiatu występują gleby średniej jakości: płowe, bielicowe i brunatne.
Jedynym liczącym się surowcem mineralnym są iły warowe, szare i szaro brązowe (gminy Iłów i Brochów) wykorzystywane do produkcji ceramiki budowlanej.
Klimat Teren powiatu leży w strefie klimatu umiarkowanego przejściowego i jest kształtowany przez powietrze polarno-morskie, zwrotnikowo-morskie, polarno-kontynentalne i zwrotnikowo-kontynentalne. Średnia temperatura roczna wynosi +8 °C, w lato ponad +20 °C, w zimę poniżej 0 °C.
Przeciętne opady wahają się między 450 a 600 mm, a więc w porównaniu z innymi rejonami kraju jest to rejon dosyć suchy.
Wody thumb|KPN – Łasica Główną rzeka płynącą przez teren powiatu sochaczewskiego jest rzeka Bzura wraz z dopływami: Utratą, Pisią, Lutowią, Suchą oraz Łasicą.
Północną granicę powiatu stanowi rzeka Wisła wraz z malowniczymi łachami i kępami.
Na czystość rzek znacząco wpłynęło wybudowanie w 1998 roku oczyszczalni ścieków w Sochaczewie.
Na terenie powiatu sochaczewskiego znajdują się także źródła termalne.
We wsi Nowe Mostki koło Żelazowej Woli dokonano odwiertu badawczego.
Lasy thumb|KPN – Famułkowskie Błota Ponad 15% powierzchni powiatu (11153 ha) zajmują lasy.
Najważniejszym kompleksem leśnym jest Puszcza Kampinoska, na terenie której w 1959 roku powołano do życia Kampinoski Park Narodowy. Z ogólnej powierzchni 38544 ha tylko 10% pozostaje w granicach powiatu sochaczewskiego, w tym dwa rezerwaty ścisłe: Czapliniec oraz Czerwińskie Góry.
Pozostałe większe kompleksy leśne znajdują się w gminach Młodzieszyn i Iłów.
Rezerwaty przyrody Rezerwat przyrody Czapliniec Rezerwat przyrody Czerwińskie Góry Rezerwat przyrody Rzepki
Inne ciekawe tereny Olszowieckie i Famułkowskie Błota na terenie Kampinoskiego Parku Narodowego dolina Wisły
Pomniki przyrody thumb|Sochaczew – dąb-pomnik left|20px
Powiat sochaczewski może pochwalić się ponad setką drzew będącymi pomnikami przyrody i czterema zabytkowymi alejami.
Pomniki przyrody w poszczególnych gminach: Gmina Brochów – 21 pomnikowych drzew Gmina Iłów – 10 pomnikowych drzew Gmina Młodzieszyn – 5 pomnikowych drzew Gmina Rybno – 6 pomnikowych drzew i 1 zabytkowa aleja Gmina Sochaczew – 30 pomnikowych drzew i 1 zabytkowa aleja Gmina Teresin – 41 pomnikowych drzew i 2 zabytkowe aleje thumb|Giżyce – kościół gotycki thumb|Brochów – kościół gotycko-renesansowy thumb|Tułowice – dwór z XIX wieku mały|Rybno - kościół w stylu klasycystyczny thumb|Szymanów – pałac thumb|Antosin – dom ze strzechą
Kalendarz wydarzeń Dzień Ziemi w Iłowie – kwiecień Międzynarodowy Festiwal Filmów Katolickich i Multimediów w Niepokalanowie – maj Świętojański Rajd Motocykli Zabytkowych – maj Zawody Motocrossowe w Sochaczewie – maj i czerwiec Dni Sochaczewa – czerwiec Rodzinny Rajd Rowerowy po Powiecie Sochaczewskim im. Tadeusza Krawczyka – czerwiec Biegi Przełajowe Młodych Olimpijczyków – czerwiec Pożegnanie Lata w Iłowie – sierpień Powiatowy Jarmark Pozarządowy – sierpień Mazowiecki Rajd Szlakami Walk nad Bzurą – wrzesień Mazowieckie Mistrzostwa Mikrolotów w Sochaczewie – wrzesień Dożynki Wojewódzkie w Sochaczewie – wrzesień Zawody Motocrossowe o Puchar Burmistrza Miasta Sochaczewa – listopad Mazowieckie Przesłuchania Chopinowskie w Sochaczewie – grudzień Walny Zjazd Organizacji Pozarządowych Powiatu Sochaczewskiego – grudzień Patrol Świętego Mikołaja – grudzień
Najważniejsze zabytki Zabudowa miejska Sochaczewa ruiny Zamku Książąt Mazowieckich Ratusz Miejski w Sochaczewie siedziba Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą Kramnice miejskie z lat 1828–1833 dworzec kolejowy z końca XIX wieku
Kościoły Kościół w Giżycach, gotycki, z 1439 roku Kościół w Kozłowie Biskupim, gotycki, wzniesiony w 1443 r. Kościół w Kozłowie Szlacheckim, gotycki, wzniesiony w 1470 r. Bazylika św. Rocha i św. Jana Chrzciciela w Brochowie, gotycko-renesansowy wzniesiony w latach 1551–1561 Kościół w Kurdwanowie, modrzewiowy z 1676 r. Kościół w Szymanowie, barokowy, wzniesiony w 1667 r. Kościół w Rybnie, klasycystyczny wzniesiony w latach 1804–1806 Kościół pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Trojanowie, późnobarokowy, z 1783 roku Kościół w Iłowie, późnobarokowy z 1781 r. Kościół parafialny w Mikołajewie, gotycko-klasycystyczny, wzniesiony w latach 1815–1821 Kościół w Pawłowicach, klasycystyczny, wzniesiony w latach 1802–1805 Bazylika Najświętszej Maryi Panny Pośredniczki Łask w Niepokalanowie, modernistyczny z lat 1948–1950 Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Młodzieszynie, odbudowany w zmienionej formie w latach 1947–1951 Kościół św. Józefa Robotnika w Chodakowie, modernistyczny, pobudowany w latach 1957–1959 Kościół pw. Matki Bożej Różańcowej w Sochaczewie, modernistyczny z lat 1960–1964 Kościół pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Boryszewie, z lat 1985–1996
Dwory i pałace
Parki zabytkowe
Cmentarze o szczególnym znaczeniu thumb|Złota – cmentarz niemiecki Cmentarz w Rybnie założony w 1829 r., mały|Rybno - kwatery wojskoweCmentarz wojenny w Rybnie - kwatery żołnierzy z czasów II wojny światowej. Cmentarz wojenny w Bielicach – kwatery żołnierzy rosyjskich z 1915 r. Cmentarz wojenny w miejscowości Lubiejew z 1915 r. Kopiec mogilny żołnierzy niemieckich z I wojny światowej w miejscowości Orły-Cesin. Cmentarz żołnierzy niemieckich z czasów I wojny światowej we wsi Złota. Pomnik Ku Czci Pomordowanych we wsi Śladów 18.09.1939 r. Cmentarz wojenny we wsi Janów. Cmentarz żołnierzy polskich w Trojanowie – największy cmentarz żołnierzy polskich poległych w Bitwie nad Bzurą we wrześniu 1939 r. Spoczywa na nim 3693 żołnierzy armii „Poznań” i „Pomorze” oraz żołnierze AK polegli 4 kwietnia 1944 r. Cmentarz św.Wawrzyńca w Sochaczewie, na którym znajdują się kwatery żołnierzy września 1939 r. z mogiłą dowódcy obrony Sochaczewa mjra Feliksa Kozubowskiego. Kamień z tablicą pamiątkową w Tułowicach w miejscu śmierci gen. bryg. Stanisława Grzmot-Skotnickiego, poległego 19 września 1939 r. Cmentarz żydowski w Sochaczewie założony w XV w., jedna z najstarszych nekropolii żydowskich w Polsce; miejsce pochówku znanego „Cadyka z Sochaczewa” – Abrahama Bornsztajna. Grobowiec mułły (tzw. Baszta Tatarska) w Sochaczewie, wzniesiony na skarpie Bzury w I połowie XIX w. na terenie byłego cmentarza muzułmańskiego; obecnie w ruinie.
Osoby związane z powiatem sochaczewskim thumb|upright|św. Maksymilian Maria Kolbe Jakub Kurdwanowski – biskup płocki (zm. 1425) Paweł Giżycki – biskup płocki (zm. 1463) Jędrzej Gawroński – biskup krakowski i senator Księstwa Warszawskiego (1740–1813) Fryderyk Chopin – wybitny kompozytor i pianista (1810–1849) Michał Kleofas Ogiński – kompozytor, działacz polityczny (1765–1833) Henryk Sienkiewicz – pisarz (1846–1916) Władysław Ślewiński – malarz, jeden z przedstawicieli Młodej Polski i secesji (1856–1918) św. o. Maksymilian Maria Kolbe – duchowny (1894–1941) Kajetan Hebdowski – generał brygady armii Księstwa Warszawskiego, Komendant Sił zbrojnych Obojga Galicji, Kawaler Orderu Virtuti Militari (1746–1834) Czesław Klatt – obrońca Helu (1915–2006) Krzysztof Miklas – dziennikarz i komentator sportowy (ur. 1948) Bogusław Liberadzki - ekonomista polityk (ur. 1948) Krzysztof Rutkowski – były detektyw (ur. 1960) Mariusz Kamiński – polityk (ur. 1965) Robert Klatt – muzyk (ur. 1972) Mateusz „Białas” Karaś – raper (ur. 1987) Osoby związane z Sochaczewem (poza powiatem sochaczewskim), patrz artykuł o Sochaczewie.
Transport Drogi
Przez teren powiatu sochaczewskiego przebiegają drogi międzynarodowe, krajowe i wojewódzkie. Do najważniejszych z nich zalicza się: droga międzynarodowa E30 Cork (Irlandia) – Omsk (Rosja), polski odcinek to trasa A2 Świecko-Terespol droga krajowa nr 50 Ciechanów-Ostrów Mazowiecka. droga wojewódzka nr 580 Warszawa – Leszno (powiat warszawski zachodni) – Kampinos – Żelazowa Wola – Sochaczew droga wojewódzka nr 705 Śladów – Sochaczew – Skierniewice – Jeżów droga wojewódzka nr 575 Płock – Kazuń Nowy droga wojewódzka nr 577 Sochaczew – Płock System ten jest wspomagany przez liczną sieć dróg gminnych i powiatowych.
Kolej thumb|Stacja kolejowa w Sochaczewie Przez powiat sochaczewski przebiega linia kolejowa E 20 (Berlin – Kunowice – Poznań – Warszawa – Terespol – Moskwa) ze stacją w Sochaczewie. Stąd można dostać się pociągami osobowymi do Warszawy i Łowicza Głównego. Zatrzymuje się tutaj szereg pociągów pośpiesznych i TLK dzięki czemu można dojechać z Sochaczewa do Lublina, Zamościa, Chełma, Białegostoku, Poznania, Zielonej Góry, Szczecina i Świnoujścia. Poza tym na terenie powiatu znajdują się przystanki kolejowe w następujących miejscowościach: Seroki, Nowa Piasecznica, Kornelin, i Leonów oraz stacja kolejowa Teresin (Teresin-Niepokalanów).
Komunikacja samochodowa
Uzupełnieniem i alternatywą dla pociągów jest rozwinięty system komunikacji samochodowej. Do Warszawy można dostać się busami (przewoźnik prywatny) oraz autobusami (PKS). Kursują także autobusy rejsowe którymi można dojechać do różnych miast na terenie Mazowsza i Polski, a także europejskich – w tym na Wyspy Brytyjskie. Lokalne połączenia autobusowe obsługuje PPKS Żyrardów. Na terenie Sochaczewa i najbliższych okolic funkcjonuje komunikacja miejska (Zakład Komunikacji Miejskiej w Sochaczewie).
Transport lotniczy
Różnorodność połączeń drogowych i kolejowych z Sochaczewem oraz dysponowanie odpowiednim terenem – byłym lotniskiem wojskowym, sprawiły, że rozpatrywana jest możliwość utworzenia tu nowego portu lotniczego dla Warszawy.
left|20px
Starostowie sochaczewscy Na podstawie źródła: Marcin Kubiak (6 listopada 1998 – 22 listopada 2002) Józef Gołębiowski (22 listopada 2002 – 6 grudnia 2006) Tadeusz Koryś (6 grudnia 2006 – 1 grudnia 2014 r.) Jolanta Gonta (1 grudnia 2014 – nadal)
Przypisy
Bibliografia 'Audyt turystyczny powiatu sochaczewskiego’
Linki zewnętrzne Sochaczew i okolice Starostwo Powiatowe w Sochaczewie e-sochaczew Dwory szlacheckie powiatu sochaczewskiego POPPS Porozumienie Organizacji Pozarządowych Powiatu Sochaczewskiego
sochaczewski