Zygmunt Feliks Roguski ps. „Kacper”, „Feliks”, „Perkuła”, „Proporzec” (ur. 5 stycznia 1886 w Warszawie, zm. 16 maja 1946 tamże) – porucznik kawalerii Wojska Polskiego. Major Narodowych Sił Zbrojnych. Najwyższy stopniem wśród oskarżonych w „procesie lubelskiego PAS”.
Okres przedwojenny Zygmunt Feliks Roguski urodził się 5 stycznia 1886. Był synem Gustawa i Marii ze Stanowskich. Jego siostrą była Jadwiga Roguska-Cybulska, jedna z najsłynniejszych polskich taterniczek. Mieszkał w Chełmie. Studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, dyplom uzyskał w 1911. W listopadzie 1918 wstąpił do oddziału jazdy wcielonego do 1 pułku Ułanów Krechowieckich. Brał udział w wojnie z Ukraińcami i w wojnie z bolszewikami. W styczniu 1920 odbierał z rąk Niemców Pomorze. Przeniesiony do 8 pułku im. ks. Józefa Poniatowskiego. W wojnie 1920 r. „odznaczał się stale nadzwyczajną dzielnością i przykładną zimną krwią”. Awansowany do stopnia podchorążego. Został awansowany do stopnia porucznika kawalerii ze starszeństwem z dniem 1 grudnia 1921. Był oficerem 8 pułku ułanów. W 1931 wydalony z wojska z przyczyn politycznychZygmunt Roguski nie widnieje już we wcześniejszych Rocznikach Oficerskich z 1928 i 1932. W 1934 jako porucznik kawalerii z tytułem inżyniera i przeniesiony w stan spoczynku był w ewidencji Oficerskiej Kadry Okręgowej nr V, przydzielony do Powiatowej Komendy Uzupełnień Kraków-Miasto jako oficer przewidziany do użycia w czasie wojny.
Przed wojną był członkiem Stronnictwa Narodowego.
II wojna światowa . Do października 1944 był komendantem powiatu Chełm NSZ, a w 1945 szefem sztabu Okręgu XVI NSZ, Okręgu Lubelskiego NZW i Komendy Ziem Wschodnich „Wiertacz”, również p.o. komendantem Okręgu XVI (Lublin), komendantem Okręgu XVII (Podlasie) NSZ i szefem propagandy Tymczasowej Narodowej Rady Politycznej Ziem Wschodnich.
Okres powojenny Aresztowany w 1945, był oskarżony i sądzony w politycznym procesie Okręgu Lubelskiego NSZ i NZW, zwanym „procesem wierzchowińskim”, „procesem 23” lub „procesem lubelskiego PAS”. Oskarżony został o pełnienie funkcji komendanta NSZ w Chełmie i udział w pacyfikacji wsi Wierzchowiny. Przed sądem przyznał się do przynależności do organizacji, lecz zaprzeczył, iż brał udział w napadach rabunkowych albo że wydawał takowe rozkazy. Przed sądem zarzucono mu także likwidację wsi Matcze i Kobylów 19 marca 1946 razem z Romanem Jaroszyńskim, Stanisławem Kaczmarczykiem, Kazimierzem Łuszczyńskim, Władysławem Ulanowskim, Zygmuntem Wolaninem i Władysławem Żwirkiem skazany z 1 Dekr. przez Sąd Okręgowy w Warszawie pod przewodnictwem ppłk A.Janowskiego na karę śmierci. Nr. sprawy W.1692/46„Księga najwyższego wymiaru kary” w . Stracony 16 maja 1946.
Pochowany na Służewie w bezimiennej mogile. Grób symboliczny został ustanowiony na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie w Kwaterze „na Łączce”.
Odznaczenia Krzyż Walecznych Medal Niepodległości Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Odznaka Honorowa „Orlęta”
Przypisy
Bibliografia
, zob także
AIPN, Teczki więźniów 1946, Roguski Zygmunt AWL, WSR w Warszawie, 117/91/1718 W. Minkiewicz, Mokotów, Wronki, Rawicz..., s. 89 Niewinnie Straceni..., s. 79–80 H. Pająk, Oni..., według indeksu Ł. Socha (M. Turlejska), Te pokolenia żałobami czarne..., s. 159–160
Lucyna Kulińska, Mirosław Ostrowski, Rafał Sierchuła, Narodowcy. Myśl polityczna i społeczna Obozu Narodowego w Polsce w latach 1944–47, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa–Kraków 2001.
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego (okres zaborów) Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni odznaką pamiątkową „Orlęta” Kategoria:Oficerowie 8 Pułku Ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego Kategoria:Oficerowie Armii Krajowej Kategoria:Oficerowie Narodowych Sił Zbrojnych Kategoria:Politycy Stronnictwa Narodowego Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1886 Kategoria:Więźniowie polityczni – straceni w więzieniu mokotowskim 1945–1956 Kategoria:Zmarli w 1946 Kategoria:Żołnierze i działacze podziemia antykomunistycznego (1944–1956)