mały|240px|Jeden z budynków Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej na Rakowcu Praesens (łac. czas teraźniejszy) – ugrupowanie zawodowe architektów i plastyków, działające w latach 1926–1930.
Historia i profil Grupa powstała w Warszawie w 1926 roku. Inicjatorzy jej utworzenia wywodzili się głównie spośród absolwentów Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej. Do nich dołączyli młodzi artyści-plastycy. Przewodnictwo ugrupowania objął Szymon Syrkus, sekretarzem zaś została Helena Syrkusowa.
Program grupy głosił potrzebę zerwania z tradycyjnymi formami w architekturze i sztukach plastycznych. W dziedzinie budownictwa propagowano uprzemysłowienie i standaryzację w celu zapewnienia tanich i wygodnych mieszkań dla przeciętnie zarabiających. Założenia programowe formacji wykazywały wiele podobieństw do weimarskiego Bauhausu, holenderskiego De Stijl i moskiewskiego Wchutiemasu.
W 1928 roku Praesens stał się polskim przedstawicielstwem Congrés Internationaux d’Architecture Moderne (CIAM).
Idee Praesensu zostały zrealizowane w latach trzydziestych XX wieku w projektach dwóch osiedli – Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej na Rakowcu i Towarzystwa Osiedli Robotniczych. Członkowie grupy zrealizowali też wiele innych obiektów, które obecnie stanowią klasykę modernizmu polskiego.
Wybrani członkowie Barbara Brukalska (1899–1980) architektka Stanisław Brukalski (1894–1967) architekt Karol Kryński (1900–1944) malarz Jan Golus (1895–1964) scenograf Witold Kajruksztis (1890–1961) malarz Katarzyna Kobro-Strzemińska (1898–1951) rzeźbiarka Bohdan Lachert (1900–1987) architekt Marian Jerzy Malicki (1895–1946) malarz Józef Malinowski architekt Maria Łucja Nicz-Borowiakowa (1896–1944) malarka Roman Piotrowski (1895–1988) architekt Andrzej Pronaszko (1888–1961) malarz Aleksander Rafałowski (1894–1980) malarz i scenograf Henryk Stażewski (1894–1988) malarz Władysław Strzemiński (1893–1952) malarz Szymon Syrkus (1893–1964) architekt Helena Syrkusowa (1900–1982) architektka Józef Szanajca (1902–1939) architekt Rudolf Świerczyński (1883–1943) architekt Stanisław Zalewski (1896–1958) malarz i grafik
Dalsze losy Po zakończeniu działalności grupy Praesens kilkoro jej członków utworzyło w 1931 roku awangardową formację artystyczną „a.r.” („Artyści Rewolucyjni” lub „Awangarda Rzeczywista”). Początkowy skład „a.r.” Władysław Strzemiński Katarzyna Kobro Henryk Stażewski Julian Przyboś Karol Hiller
Przypisy
Bibliografia Eric Paul Mumford, Kenneth Frampton: The CIAM discourse on urbanism, 1928-1960, MIT Press, Cambridge, Mass, 2002 Helena Syrkusowa: Ku idei osiedla społecznego 1925–1975, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1976
Izabella Wisłocka: Awangardowa Architektura Polska 1918–1939, Arkady, 1968
Linki zewnętrzne Praesens : kwartalnik modernistów. Mazowiecka Biblioteka Cyfrowa
Kategoria:Polscy architekci Kategoria:Polscy plastycy Kategoria:Polskie grupy artystyczne