thumb|Mapa powiatu Powiat wyszkowski – powiat w Polsce (w północno-wschodniej części województwa mazowieckiego), reaktywowany w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Wyszków.
Według danych z 31 grudnia 2019 roku powiat zamieszkiwało 74 220 osób. Natomiast według danych z 30 czerwca 2020 roku powiat zamieszkiwały 74 283 osoby.
Podział administracyjny W skład powiatu wchodzą: gminy miejsko-wiejskie: Wyszków gminy wiejskie: Brańszczyk, Długosiodło, Rząśnik, Somianka, Zabrodzie miasta: Wyszków
Historia
Powiat wyszkowski został powołany dnia 1 stycznia 1956 roku w województwie warszawskim, czyli 15 miesięcy po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat wyszkowski złożyły się 1 miasto i 23 gromady, które wyłączono z trzech ościennych powiatów w tymże województwie.:
z powiatu pułtuskiego: miasto Wyszków gromady Bielino, Kręgi, Leszczydół Stary, Lubiel Nowy, Ochudno, Popowo Kościelne, Rybienko LeśneOd 1961 część Wyszkowa., Rybienko Nowe, Rząśnik, Somianka, Wielątki Nowe i Wola Mystkowska z powiatu ostrowskiego: gromady Białebłoto-Kobyla, Blochy, Bosewo Stare, Brańszczyk, Budy Nowe, Chrzczanka Włościańska, Dalekie, Długosiodło i Trzcianka z powiatu wołomińskiego: gromady Kamieńczyk i Lucynów Mały
1 stycznia 1957 roku do powiatu wyszkowskiego przyłączono gromadę Gwizdały z powiatu węgrowskiego..
Po zniesieniu gromad i reaktywacji gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku powiat wyszkowski (który pod koniec składał się z zaledwie 12 gromad) podzielono na 1 miasto i 5 gminPolska – Zarys encyklopedyczny. PWN, 1974.: miasto Wyszków gminy Brańszczyk, Długosiodło, Rząśnik, Somianka i Wyszków
Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku terytorium zniesionego powiatu wyszkowskiego włączono do nowo utworzonego województwa ostrołęckiego.. Od 1990 roku istniał Urząd Rejonowy w Wyszkowie. 1 lutego 1991 roku miasto i gminę Wyszków połączono we wspólną gminę miejsko-wiejską Wyszków..
Wraz z reformą administracyjną z 1999 roku w województwie mazowieckim przywrócono powiat wyszkowski, składający się z 6 gmin, które odczuwały najsilniejsze związki z Wyszkowem – siedzibą powiatu. W porównaniu z obszarem z początku 1975 roku powiat wyszkowski został zwiększony o gminę Zabrodzie (dawniej w powiecie wołomińskim, a następnie także w województwie ostrołęckim)..
Demografia
thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców powiatu wyszkowskiego w 2014 roku
Walory turystyczne Krajobraz Niziny Mazowieckiej urozmaicony jest przez doliny rzek: Bugu, Narwi i Liwca oraz lasy Puszczy Białej i Kamienieckiej. W Długosiodle (przy kościele) stoi sześćsetletni dąb szypułkowy „Jan” o obwodzie 680 cm.
Do najstarszych zabytków należą: kościół parafialny z 1793 r. i obelisk Wazów z 1655 r. w Wyszkowie, kościół z 1758 r. (zabytek klasy 0) z drewnianą dzwonnicą z 1768 r. w Barcicach, kościół z 1833 r. w Brańszczyku, pałac z XVIII w. w Dębinkach, zespół dworski z XVIII w. we wsi Głuchy, w którym urodził się Cyprian Kamil Norwid, drewniany dom z poł. XVIII w. w Jasieńcu (pod nr 9), zespół pałacowy w Kręgach z I poł. XIX w., kościół z lat 1836–1866 i zespół pałacowy z 1872 r. w Niegowie, pałac z XVIII w. i plebania z 1838 r. w Popowie Kościelnym i kościół z 1880 r. w Porębie.
Starostowie wyszkowscy Na podstawie źródła: Stanisław Jastrzębski (10 listopada 1998 – 22 listopada 2002) Justyna Garbarczyk (22 listopada 2002 – 5 grudnia 2006) Bogdan Pągowski (5 grudnia 2006 – 23 listopada 2018) Jerzy Żukowski (23 listopada 2018 – 30 stycznia 2023) Wojciech Kozon (2 lutego 2023 – 7 maja 2024) Marzena Dyl (7 maja 2024 – nadal)
Sąsiednie powiaty powiat węgrowski powiat wołomiński powiat legionowski powiat pułtuski powiat makowski powiat ostrołęcki powiat ostrowski
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona Starostwa Powiatowego w Wyszkowie Turystyka i rekreacja na terenie powiatu Portal Regionu Wyszkowskiego
wyszkowski