Ciconia – rodzaj ptaków z rodziny bocianów (Ciconiidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki żyjące przede wszystkim w Starym Świecie. Ze współczesnych gatunków jedynie bocian sinodzioby występuje w Ameryce Południowej, na wschód od Andów, jednak również wymarłe gatunki były rozprzestrzenione na terenach obu Ameryk (m.in. liczne znaleziska na Kubie).
Morfologia Długość ciała 75–115 cm, rozpiętość skrzydeł 144–200 cm; masa ciała 1,3–5,5 kg; samice są średnio mniejsze i lżejsze od samców.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1790 roku francuski zoolog Mathurin Jacques Brisson w publikacji swojego autorstwa poświęconej ornitologii. Gatunkiem typowym jest (absolutna tautonimia) bocian biały (C. ciconia).
Etymologia Ciconia: ‘bocian’. Sphenorynchus: gr. σφην sphēn, σφηνος sphēnos ‘klin’; ῥυγχος rhunkhos ‘dziób’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Ciconia abdimii Lichtenstein, 1823. Pelargos: gr. πελαργος pelargos ‘bocian’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Ardea nigra Linnaeus, 1758. Dissoura (Dissura): dissos ‘podwójny’, od δις dis ‘dwa razy’, od δυο duo ‘dwa’; ουρα oura ‘ogon’. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie): Ardea leucocephala J.F. Gmelin, 1789 (= Ardea episcopus Boddaert, 1783). Melanopelargus: gr. μελας melas, μελανος melanos ‘czarny’; πελαργος pelargos ‘bocian’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Ardea nigra Linnaeus, 1758. Abdimia: epitet gatunkowy Ciconia abdimii Lichtenstein, 1823; Abdin Beğ al-Arnaut (ok. 1780–1827), oficer armii egipskiej, albański gubernator prowincji Dongola w egipskim Sudanie w latach 1821–1825 (jego nazwisko pisano również jako Abdim, Abdi, Abidin lub Abdeen). Diplura: gr. διπλος diplos ‘podwójny’, od δυο duo ‘dwa’; ουρα oura ‘ogon’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Ardea leucocephala J.F. Gmelin, 1789 (= Ardea episcopus Boddaert, 1783); młodszy homonim Diplura (Arachnida). Diplocercus: gr. διπλος diplos ‘podwójny’, od δυο duo „dwa”; κερκος kerkos ‘ogon’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Ardea leucocephala J.F. Gmelin, 1789 (= Ardea episcopus Boddaert, 1783). Euxenura: gr. ευ eu ‘naprawdę’; ξενος xenos ‘dziwny’; ουρα oura ‘ogon’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Ardea maguari J.F. Gmelin, 1789. Prociconia: gr. προ pro ‘przed, z przodu’; rodzaj Ciconia . Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): †Prociconia lydekkeri . Dipluravis: rodzaj Diplura ; łac. avis ‘ptak’.
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki: Ciconia nigra – bocian czarny Ciconia maguari – bocian sinodzioby Ciconia ciconia – bocian biały Ciconia boyciana – bocian czarnodzioby Ciconia abdimii – bocian białobrzuchy Ciconia microscelis – bocian czarnoczelny Ciconia episcopus – bocian białoszyi Ciconia stormi – bocian garbaty
Opisano również gatunki wymarłe: Ciconia maltha (późny pliocen – późny plejstocen) Ciconia gaudryi
Uwagi
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Bociany