thumb|Jedna ze śluz zapory wodnej Jezioro Sulejowskie (Zbiornik Sulejowski, Zalew Sulejowski) – sztucznie utworzony zbiornik wodny o powierzchni 27 km² położony w województwie łódzkim. Po Jeziorsku, drugi co do wielkości zbiornik wodny województwa. Oddalony 7 km od 60-tysięcznego Tomaszowa Mazowieckiego, 21 km od Piotrkowa Trybunalskiego, 57 km od Łodzi i 120 km od Warszawy. 11 km od trasy ekspresowej S8 i 28 km od autostrady A1.

Historia Zbiornik powstał w latach 1969–1974 w wyniku przegrodzenia rzeki Pilicy we wsi Smardzewice, na 139. kilometrze Pilicy od jej ujścia, na granicy ówczesnych województw łódzkiego i kieleckiego. Powstała tam betonowo-ziemna zapora o długości 1200 m i wysokości 16 m, która przyczyniła się do powstania zbiornika o powierzchni 2700 ha. Linia brzegowa zbiornika wynosi 58 km, z czego 11 km znajduje się na terenie gminy Wolbórz. Zasilany jest przez dwie rzeki: Pilicę i Luciążę.

Główne źródło wody dla Łodzi Zalew Sulejowski budowano z myślą o Łodzi

Plany utworzenia zbiornika wodnego na rzece Pilicy w okolicach Sulejowa sięgają połowy lat 60. XX wieku. Istniejące ujęcia wody zlokalizowane w Łodzi i jej obrębie oraz w Tomaszowie Mazowieckim przestały zaspokajać potrzeby mieszkańców i przemysłu. Doszło nawet do racjonowania wody.

Hasło „Woda dla Łodzi” widniało na transparentach przy budowie tamy spiętrzającej Pilicę i przy karczowaniu terenów przewidzianych do zalania. Nowo budowany zalew zaporowy połączono z Łodzią potężnym rurociągiem. Początkowy jego odcinek, prowadzący do stacji uzdatniania w Kalinku, to stalowa rura o długości 36,6 km i średnicy 1,60 m. Jeszcze potężniejszy jest jego pozostały odcinek, łączący Kalinko ze zbiornikami i przepompownią na Chojnach. Ma on bowiem średnicę aż 2,20 metra.

Wydajność w czasach największego poboru

W chwili oddania do użytku Zalew Sulejowski był największym akwenem w środkowej Polsce. W 1977 roku Wodociąg Sulejowski osiągnął zdolność produkcyjną blisko 258 tys. m³ wody na dobę – była to największa zdolność produkcyjna jednego systemu wodociągowego w historii wodociągów łódzkich nie osiągnięta nigdy potem. Dla porównania, stanowiła ona niemalże 2,5-krotność obecnej produkcji ZWiK Sp. z o.o. Natomiast w tamtych czasach zużycie wody w Łodzi było tak wielkie, że planowano wybudowanie jeszcze drugiej nitki Wodociągu Sulejów-Łódź, która mogła podwoić jego możliwości produkcyjne. W związku z upadkiem przemysłu lekkiego Łodzi inwestycji zaniechano.

Przyroda Zalew Sulejowski znajduje się w granicach Sulejowskiego Parku Krajobrazowego, który należy do zespołu Nadpilicznych Parków Krajobrazowych.

Zbiornik posiada wyznaczone strefy ochronne: bezpośrednią, obejmującą ujęcie wody w Bronisławowie pośrednią, obejmującą pas wokół zbiornika o szerokości 400 m od linii brzegowej.

W zalewie Sulejowskim występuje wiele gatunków ryb, dominujące to: płoć, leszcz, karp, amur, krąp, okoń, sum, sandacz i szczupak.

Charakterystyka Podstawowe parametry Zalewu Sulejowskiego:

długość 17,1 km, maksymalna szerokość 2,1 km, średnia szerokość 1,5 km, średnia głębokość 3,3 m, maksymalna głębokość 11 m, długość linii brzegowej 58 km, powierzchnia ok. 27 km², pojemność użytkowa 61 mln m³ pojemność maksymalna 75 mln m³ powierzchnia zlewni 4900 km².

Turystyka Oprócz funkcji retencyjnej i energetycznej zbiornik wykorzystywany jest do hodowli ryb, ochrony przeciwpowodziowej oraz do celów rekreacyjnych. Umożliwia uprawianie sportów wodnych, głównie żeglarstwa, kajakarstwa i windsurfingu. W związku z faktem, że obiekt jest celem weekendowych wycieczek wielu mieszkańców Łodzi i Warszawy nad Zalewem powstały liczne ośrodki wypoczynkowe i kilka portów jachtowych. W ostatnich latach przekształcono kilka z nich w centra szkoleniowe dla większych firm. Na nabrzeżu od strony Tomaszowa Mazowieckiego, nieopodal tamy oddzielającej zbiornik od Pilicy, istnieje kilkusetmetrowe betonowe molo. W ciągu kilku następnych lat zostanie ono zmodernizowane w ramach projektu przygotowanego przez Gminę Tomaszów Mazowiecki i Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej. Inwestycje oszacowano na 7,2 mln złotych z czego 4,7 miliona pozyskano ze środków unijnych.

Wykorzystanie militarne thumb|Szkolenia wojskowe na Zalewie Sulejowskim, widok z zapory wodnej od strony Tomaszowa Mazowieckiego, czerwiec 2023 roku Przez cały rok Zalew Sulejowski jest miejscem organizowanych tu ćwiczeń Wojska Polskiego i służb ratowniczych. Na akwenie regularnie szkoli się mająca swój sztab w pobliskim Tomaszowie – 25 Brygada Kawalerii Powietrznej, jak również łódzkie Wojska Obrony Terytorialnej.

Zalew w kulturze Kręcono tutaj scenę zabójstwa (eksplozja samolotu), jednego z bohaterów filmu „Trójkąt bermudzki” w reżyserii Wojciecha Wójcika;

W filmie „Hubal” w reżyserii Bohdana Poręby jest scena spalenia wsi Swolszewice Błota, wysiedlonej podczas budowy zalewu, następnie zalanej;

Nad Zalewem Sulejowskim nagrywany był również teledysk do piosenki Artura Andrusa pt. Królowa nadbałtyckich raf.

Katastrofa lotnicza z 1982 roku W lutym 1982 o zaporę zbiornika rozbił się samolot wojskowy Iskra. Pilot zdążył się katapultować i wylądował w pobliskim porcie. Zginął w 2008 roku w katastrofie samolotu wojskowego CASA w Mirosławcu.

Galeria

Przypisy

Linki zewnętrzne

Prywatna strona promocyjna Jeziora

Sulejowski, Zalew Kategoria:Barkowice Kategoria:Barkowice Mokre Kategoria:Lubiaszów Kategoria:Swolszewice Duże Kategoria:Swolszewice Małe Kategoria:Smardzewice Kategoria:Tresta Kategoria:Karolinów (gmina Tomaszów Mazowiecki) Kategoria:Zarzęcin (wieś) Kategoria:Prucheńsko Małe Kategoria:Owczary (województwo łódzkie) Kategoria:Geografia Sulejowa