thumb|Morfologia zroślichy stopowcowej thumb|Liście przejściowe zroślichy stopowcowej thumb|Liście dojrzałe zroślichy stopowcowej thumb|Kwiatostan zroślichy stopowcowej Zroślicha (Syngonium Schott) – rodzaj wiecznie zielonych, hemiepifitycznych pnączy z rodziny obrazkowatych, obejmujący 34 gatunki występujące głównie w lasach deszczowych tropikalnych regionów Ameryki. Jeden z gatunków zroślichy został introdukowany na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Europy. Charakterystyczną cechą morfologiczną roślin z tego rodzaju jest występowanie w kolejnych stadiach rozwojowych różnych form liści właściwych. Wiele gatunków zroślich, a szczególnie zroślicha stopowcowa, stało się popularnymi roślinami ozdobnymi.
Rozmieszczenie geograficzne Zroślichy pochodzą z tropikalnej Ameryki, gdzie występują od Meksyku do Brazylii. Centrum różnorodności rodzaju jest w Kostaryce i Panamie, gdzie występuje w sumie 16 gatunków (13 w Kostaryce i 11 w Panamie). Drugim miejscem różnorodności zroślich jest Meksyk, gdzie obecnych jest 8 gatunków. Najszerzej rozpowszechnionym gatunkiem jest zroślicha stopowcowa, której zasięg występowania obejmuje obszar od Meksyku do Brazylii. Gatunki S. glaucopetiolatum, S. gentryanum, S. hastifolium, S. laterinervium, S. llanoense, S. occidentale, S. sagittatum, S. sparreorum i S. steyermarkii są endemitami, izolowanymi geograficznie. 11 gatunków jest endemicznych dla Ameryki Południowej. Uważa się, że meksykańskie i kostarykańsko-panamskie populacje Syngonium są od dawna odseparowane, co przekłada się na powstanie różnic morfologicznych u przedstawicieli tych samych gatunków (np. S. podophyllum i S. macrophyllum).
Zroślicha stopowcowa została introdukowana jako ozdobna roślina okrywowa w Samoa Amerykańskim, Australii, Mikronezji, Polinezji Francuskiej, Nowej Kaledonii, Niue, Portoryko, Singapurze, południowej Afryce, na Florydzie, Hawajach, Bahamach, Wyspie Wielkanocnej, Rocie, Wyspach Salomona, Wyspach Dziewiczych oraz na Wyspie Bożego Narodzenia. Wszędzie tam łatwo dziczeje, jest inwazyjna i wypiera roślinność rodzimą. Podobnie gatunkiem inwazyjnym na wielu wyspach Pacyfiku oraz archipelagu Czagos na Oceanie Indyjskim jest Syngonium angustatum.
Morfologia i anatomia Pokrój Wiecznie zielone pnącza, osiągające wysokość 10–20 m.
Łodyga Wydłużona, pnąca lub płożąca łodyga zielna o sympodialnym typie wzrostu, bez odgałęzień (rozgałęzia się jedynie po uszkodzeniu merystemu wierzchołkowego), cylindryczna do owalnej w przekroju. Po wyrośnięciu kwiatostanów ze szczytu łodygi, kończy ona wzrost, a z pąku bocznego, umieszczonego dwa węzły poniżej wierzchołka łodygi, tworzy się nowy pęd główny. Łodyga osiąga kilka milimetrów średnicy u roślin młodocianych i do 6 cm (przeciętnie 1–2 cm) u roślin dojrzałych. U roślin młodocianych łodyga jest zielona i przeprowadza fotosyntezę, jednak wraz z wiekiem rośliny komórki łodygi tracą chlorofil. Łodygi pnące mają wydłużone międzywęźla i są do pewnego stopnia elastyczne, jednakże po wygięciu skórka łodygi często pęka i złuszcza się, zmieniając kolor na brązowy lub żółtawy. Łodyga w przekroju ukazuje wyraźną warstwę kolenchymy bezpośrednio pod skórką łodygi. Granica między kolenchymą a rdzeniem łodygi jest słabo zarysowana. W miękiszu bezładnie rozmieszczone są ziarenka skrobi. Tkanki łodygi zawierają też idioblasty z kryształkami szczawianu wapnia oraz druzy. W łodydze obecne są również komórki wydzielnicze, zawierające taniny i sok mleczny, krzepnący na powietrzu.
Korzenie Tuż poniżej każdego węzła łodygi powstają dwa typy korzeni przybyszowych: wiązka korzeni czepnych i pojedynczy korzeń, którego funkcją jest dostarczanie roślinie wody wraz z substancjami odżywczymi.
Liście Ulistnienie skrętoległe o dywergencji 2 2/5, niekiedy zaburzone przez lekkie skręcanie się łodygi. Ogonki liściowe tworzą zawsze wyraźną, szeroką pochwę, o długości sięgającej od połowy do niemal wierzchołka ogonka. Wierzchołek pochwy często kończy się wolno, jest spiczasty do zaokrąglonego. Ogonek liściowy gatunków zaliczanych do nieformalnej sekcji Oblongatum jest poszerzony i przedłuża się poza nasadę blaszki. W tkankach ogonków liściowych istnieje wiele międzykomórkowych komór powietrznych, co czyni je miękkimi i łamliwymi. W przekroju ogonki liściowe są zaokrąglone po stronie odosiowej i pojedynczo żeberkowane po stronie doosiowej. Żeberko to jest niemal niewidoczne u gatunków S. chiapense, S. neglectum i S. auritum. W przypadku gatunków S. hoffmannii, S. wendlandii i S. triphyllum żeberko obecne jest również po stronie odosiowej. Ogonki liści młodocianych są często żłobkowane. Blaszki liściowe zroślich są zróżnicowane na liście młodociane, przejściowe i dojrzałe, różniące się kształtem blaszki. Rośliny często rozpoczynają kwitnienie przed wykształceniem liści dojrzałych, co prowadziło do mylnego opisywania nowych gatunków zroślich. Kształt blaszek liściowych jest cechą dzielącą rodzaj na nieformalne grupy: Cordatum – liście młodociane całobrzegie, jajowate lub eliptyczne; liście dojrzałe całobrzegie, jajowato-eliptyczne, podłużno-jajowate lub jajowate, rzadziej strzałkowate i słabo zwężone, Oblongatum – liście młodociane i dojrzałe podłużne do podłużno-eliptycznych lub jajowato-eliptycznych, Pinnatilobum – liście młodociane jajowate, często o sercowatej nasadzie, liście dojrzałe podzielone, wąsko klapowane, Syngonium – liście młodociane całobrzegie, jajowate lub eliptyczne; liście dojrzałe trójsieczne do 11-siecznych i wachlarzowatopalczastych; stopień sieczności blaszek liści dojrzałych zależy od wieku liścia oraz jego położenia na łodydze, liście starsze i położone wyżej na łodydze są bardziej skomplikowane od młodocianych i położonych niżej. Nie w pełni dojrzałe liście roślin rozpoczynających wspinanie są strzałkowate lub oszczepowate. Żyłki pierwszorzędowe pierzaste, zbiegające się do od 3 do 5 osobnych wiązek przewodzących. Żyłka marginalna położona najdalej od brzegu blaszki jest największa, tworzą ją najniżej położone żyłki boczne. Dalsze, mniejsze żyłki marginalne są tworzone przez wyżej położone, mniejsze żyłki pierwszorzędowe lub żyłki drugorzędowe. Często czwarta i piąta wiązka marginalna nie jest widoczna gołym okiem. Użyłkowanie dalszego rzędu tworzy nerwację siatkowatą.
Kwiaty Rośliny jednopienne, tworzące od 1 do 11 kwiatostanów, typu kolbiastego pseudancjum. Kwiatostany powstają zawsze na wierzchołku głównego pędu. Profile towarzyszą szypułkom, które są niemal zawsze wzniesione i trójkątne lub niemal cylindryczne w przekroju, z rozwartym żeberkiem po jednej stronie. Szypułki są relatywnie krótkie, lecz wydłużają się po zapłodnieniu kwiatów i zginają do ziemi pod ciężarem dojrzewających owoców. Pochwa kwiatostanu przed okresem kwitnienia jest zamknięta, zwinięta i bardzo ciasno otacza kolbę, często dzieli się na dwie części oddzielone zwężeniem: dolną komorę, jajowatą do eliptycznej i część górną. W czasie kwitnienia pochwa kwiatostanu rozpościera się, tworząc mniej więcej kulistą „filiżankę” z tyłu pochwy. Wnętrze pochwy jest generalnie białe lub kremowo-białe w górnej części, na poziomie komory często z czerwonym lub fioletowym zabarwieniem. W przypadku niektórych gatunków (np. S. neglectum) pochwa odchyla się do tyłu, w całości odsłaniając kolbę. Po przekwitnięciu pochwa zamyka się, a górna jej część wysycha. Dużo krótsza od pochwy kolba kwiatostanu dzieli się na trzy odcinki: położony najniżej, pokryty zielonkawymi lub jasnopomarańczowymi kwiatami żeńskimi, osiągający długość od 7 do 48 mm, środkową szczelinę, niekiedy szeroką, pokrytą prątniczkami oraz fragment szczytowy, poszerzony, pokryty białymi kwiatami męskimi. Każdy kwiat żeński składa się z dwóch (rzadko trzech) zrośniętych owocolistków. Zalążnie 2- (rzadziej 1- lub 3-komorowe), odwrotnie jajowate, zawierające w każdej komorze pojedynczy (rzadko 2), anatropowy zalążek, powstający z bazalnego łożyska. Znamiona słupków są dyskowate (np. S. angustatum), zrośnięte w pierścień (np. S. hoffmannii), kuliste (tylko u S. wendlandii) lub miseczkowate. Prątniczki są zwykle rozmiaru płodnych kwiatów męskich, ale bardziej nieregularne w kształcie. Kwiaty męskie składają się z 4 (rzadziej 2, 3 lub 5), niemal siedzących główek pręcików, zrośniętych w większym lub mniejszym stopniu w synandrium, o ściętym wierzchołku i rombowatych, pięciokątnych lub sześciokątnych krawędziach, rzadko ząbkowanych. Pylniki połączone są grubym łącznikiem, otwierają się przez krótką szczeliną położoną poniżej łącznika.
Owoce Owocem jest jajowaty, wielojagodowy owoc złożony, otoczony komorą pochwy kwiatostanu, która niekiedy pęka i zwija się, odsłaniając owoc, który jest zwykle brązowawy i bardzo aromatyczny (nasiona rozsiewane przez ssaki) lub biały (u S. mauroanum, S. triphyllum i S. wendlandii; nasiona rozsiewane przez ptaki). Każdy owoc zawiera od 50 do 100 nasion, które są zazwyczaj jajowate lub cylindryczne, o wymiarach 5–10×3–6 mm, z zaokrąglonymi końcami. Łupina nasion jest czarna lub brunatna, cienka, błyszcząca. Nasiona tracą zdolność kiełkowania po wyschnięciu.
Podobne rodzaje Przedstawiciele rodzaju filodendron, od których zroślichy różnią się przede wszystkim zrośniętymi, 1-3-komorowymi zalążniami (w przypadku rodzaju filodendron zalążnie są wolne i wielokomorowe) oraz nasionami bez bielma. W stanie niekwitnącym Syngonium można odróżnić od filodendronów po liściach niewyrastających z katafylli oraz wyraźnie widocznej submarginalnej żyłce zbiorczej znajdującej się w odległości 3-10 mm od brzegu liścia.
Biologia i ekologia Rozwój Wieloletnie, wiecznie zielone pnącza i hemiepifity. Niekiedy rośliny, np. po przerwaniu łodygi, stają się epifitami. Po wykiełkowaniu nasiona, co ma miejsce zawsze w gruncie, roślina pozostaje przez pewien czas w stadium rozety, ze smukłą łodyżką z bardzo krótkimi międzywęźlami. Liście, wpierw jajowate, po pewnym czasie stają się u nasady sercowate. Następnie łodyga gwałtownie przyrasta na długość, płożąc się w miejscach o najwyższym zacienieniu. Po osiągnięciu pnia drzewa łodyga zaczyna się gwałtownie wspinać w kierunku światła, a roślina zaczyna tworzyć większe blaszki liściowe. Po osiągnięciu odpowiedniej wysokości rośliny tworzą dojrzałe blaszki liściowe i kwitną. Po uszkodzeniu stożka wzrostu zwykle nierozgałęziona roślina zaczyna tworzyć pędy boczne. W przypadku utraty przez szczytowy fragment łodygi kontaktu z podporą, roślina zaczyna wytwarzać węższe i dłuższe międzywęźla i mniejsze liście. Kwiaty zroślich są protogyniczne. W procesie kwitnienia rośliny wykorzystują mechanizm termogenezy. Rośliny kwitną przez 3 dni. Około południa pierwszego dnia cyklu pochwa kwiatostanu otwiera się na ½ do ⅔ swojej długości, umożliwiając owadom dostęp do kwiatów żeńskich. Znamiona słupków stają się wilgotne, a temperatura kolby lekko podnosi się ponad poziom otoczenia. Rankiem drugiego dnia cyklu temperatura kolby gwałtownie wzrasta (do około 12 °C powyżej otoczenia), a kwiaty zaczynają wydzielać ostry aromat, zwabiający owady. Stan ten utrzymuje się około 12 godzin, po czym temperatura kwiatostanu spada, utrzymując się jednak na poziomie około 2 °C ponad warunki zewnętrzne. Trzeciego dnia temperatura kolby ponownie lekko wzrasta, a pochwa zwija się na odcinku prątniczek i kwiatów żeńskich, które w tym samym czasie przestają przyjmować pyłek. Następnie kwiaty męskie otwierają się, wypuszczając długie nitki pyłku, który opada do komory utworzonej przez dolną część pochwy. Jednocześnie temperatura kolby spada do poziomu otoczenia. Owadami zapylającymi kwiaty zroślich są chrząszcze z rodziny żukowatych, przede wszystkim z podrodzin Rutelinae i Dynastiniae. Głównie wegetatywnie rozmnaża się inwazyjna zroślicha stopowcowa – jej fragmenty pędów łatwo się ukorzeniają.
Siedlisko Wilgotne lasy równikowe, lasy wtórne, tereny ruderalne, zarośla, obszary miejskie, tereny podmokłe. Gatunki inwazyjne są także uciążliwymi chwastami, np. upraw bananów.