thumb|240px|Gen. Andreossy, Wielki Kanclerz orderu Order Trzech Złotych Run (fr. Ordre des Trois Toisons d'Or) – ustanowiony przez cesarza Napoleona Bonaparte, lecz nie wprowadzony order wojskowy I Cesarstwa Francuskiego.

Historia W roku 1809, po zdobyciu Wiednia i po uprzednim zajęciu Madrytu w 1808, Napoleon I stał u szczytu swej potęgi i decydował we wszystkich trzech miastach, Wiedniu, Madrycie i Brugii, które były związane z Orderem Złotego Runa, jednym z najstarszych i najbardziej szanowanych orderów Europy. Zapatrzony w blask swej chwały, cesarz postanowił stworzyć nowy order, który miał symbolizować jego potęgę i sojusz Francji, Austrii i Hiszpanii. Statuty ogłoszono 15 sierpnia 1809 w czasie pobytu Napoleona w pałacu Schönbrunn w Wiedniu.

Order miał posiadać trzy klasy: Wielki Kawaler (Le Grand Chevalier) Komandor (Commandeur) Kawaler (Chevalier)

Klasa Wielkiego Kawalera była zarezerwowany dla książąt krwi oraz wysokich dygnitarzy Imperium. Ci ostatni mogli otrzymać odznaczenie po 10 latach służby państwowej, a zwykli ministrowie po 20 latach. Liczba odznaczonych w tych dwóch kategoriach urzędników państwowych była ograniczona do 100 osób. Komandorzy, których liczba mogła wynosić najwyżej 400 osób, musieli posiadać rangę oficerską i nabywali prawo do rocznej renty w wysokości 4000 franków w złocie. Krzyż kawalerski (1000 osób) mogli otrzymać podoficerowie i zwykli żołnierze (którzy co najmniej trzy razy odnieśli rany), zdobywając prawo do pobierania renty w wysokości 1000 franków. Wielkim Mistrzem był cesarz, prócz tego order miał posiadać urzędy Wielkiego Kanclerza i Wielkiego Skarbnika. Napoleon obsadził nawet te urzędy, kanclerzem został generał François-Antoine Andreossy, a skarbnikiem hr. Rutger Jan Schimmelpenninck. Order miano nadać także pułkom, które wyróżniły się w bitwach pod Wagram i Ulm.

Projekt stał się bardzo niepopularny w armii i wśród posiadaczy Orderu Legii Honorowej, którzy obawiali się deprecjacji swego odznaczenia. Brat cesarski Józef, król hiszpański, zaczął nadawać hiszpański wariant "zwykłego" Złotego Runa, Napoleon ożenił się z córką cesarza Austrii – suwerena drugiego orderu Złotego Runa – Marią Ludwiką. Cesarz Francuzów długo się wahał, czy zrealizować plany nowego orderu, aż w końcu 27 września 1813 odwołał jego ustanowienie i przekazał zgromadzony już jego majątek kancelarii Legii Honorowej.

Insygnia Istniejące tylko na ilustracjach i w postaci egzemplarzy kolekcjonerskich, wykonywanych głównie w czasach II cesarstwa francuskiego, insygnia orderu to oznaka i gwiazdy I i II klasy. Oznaką były zawieszone na emaliowanym na czerwono symbolu krzesiwa (identycznym jak w orderze Złotego Runa) trzy złote skóry baranków z głowami zwisającymi na dół i widocznymi nogami. Krzesiwo było trzymane w szponach unoszącego się nad nim złotego, ukoronowanego koroną I Cesarstwa orła napoleońskiego. Oznaka była noszona na czerwonej wstędze z obustronnymi żółtymi bordiurami. Gwiazda I klasy była srebrna, sześciopromienna, w medalionie środkowym ukazywała trzy złote baranki, zwrócone głowami do położonej w środku złotej pięcioramiennej gwiazdki, medalion był otoczony trzema orłami napoleońskimi, koronami cesarskiej Francji i Italii i złotym wieńcem laurowym. Gwiazda II klasy to duży srebrny krzyż maltański z orłami napoleońskimi między ramionami i z tym samym medalionem środkowym, co gwiazda I klasy.

Bibliografia Gustav Adolph Ackermann, Ordensbuch sämmtlicher in Europa blühender und erloschener Orden und Ehrenzeichen, Annaberg 1855

Kategoria:Francuskie odznaczenia wojskowe