240px|thumb|Kazimiera Niewiarowska, Wincenty Rapacki (syn) i Władysław Szczawiński w Chwili szczęścia, 1909 Wincenty Rapacki (ur. 6 czerwca 1865 w Krakowie, zm. 16 stycznia 1943 w Warszawie) – polski aktor teatralny, filmowy, śpiewak i kompozytor. Autor licznych tekstów, muzyki, piosenek i operetek. Tłumacz librett operetkowych.
Życiorys Ukończył warszawskie gimnazjum i studia wokalne u swej ciotki Honoraty Majeranowskiej. Debiutował w 1887 w Warszawskich Teatrach Rządowych i został zaangażowany do zespołu operetki. Był w jej zespole w latach 1888–1895. Od 1895 roku grał w Łodzi. W latach 1898–1900 był członkiem zespołu teatralnego Adolfiny Zimajer. Po powrocie do Warszawy w 1900 aż do 1915 ponownie występował na deskach Warszawskich Teatrach Rządowych.
Podczas I wojny światowej występował w Moskwie, Kijowie, Petersburgu. Wróciwszy do kraju w 1919 grał na scenach Teatru Letniego, Nowego i Narodowego. Grał również w filmach.
W okresie dwudziestolecia międzywojennego występował w warszawskich teatrach kabaretowych: „Czarnym Kocie” i „Sfinksie”. Od 1921 do wybuchu II wojny światowej grał przede wszystkim w Teatrze Letnim, poza tym w Teatrze Polskim i Narodowym. Sporadycznie występował na deskach teatrów rewiowych: „Morskiego Oka” i „Wielkiej Rewii”, zagrał także w kilku filmach.
Był jednym z najczynniejszych tłumaczy i adaptatorów – przełożył na język polski libretta siedemdziesięciu dwóch operetek. Pisał również dramaty, anegdoty teatralne, poezje. Był autorem słów piosenek do filmu Strachy z 1938.
Za wieloletnią działalność na polu polskiej sztuki dramatycznej, 29 grudnia 1921 został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia PolskiM.P. z 1921 r. nr 298 s. 3..
Pochowany został na cmentarzu Powązkowskim (kwatera A-4-28).
Pochodził z rodziny aktorskiej. Był synem pary aktorskiej Wincentego i Józefiny Rapackich, bratem aktorek – Honoraty Leszczyńskiej i Róży Rapackiej. Jego małżonką była Helena Zimajer a dziećmi – Adam Rapacki, śpiewak i kompozytor oraz Halina Rapacka, śpiewaczka i aktorka kabaretowa.
Filmografia 1911 – Dzień kwiatka 1911 – Skandal na ulicy Szopena, jako uwodziciel 1919 – Dla szczęścia, jako Jan Żdżarski 1924 – Miłość przez ogień i krew, jako dyrektor teatru 1933 – 10% dla mnie 1936 – Pan Twardowski 1936 – Papa się żeni
Spektakle (wybór) Zemsta nietoperza, 1909 Teatr Nowości Chwila szczęścia, 1909 Teatr Nowości Mały Faust, 1909 Teatr Nowości Mimi, 1909 Teatr Nowości Rozwódka, 1909 Teatr Nowości Życie paryskie, 1912 Teatr Nowości Tralalia, 1912 Teatr Nowości Teatralna ciocia, 1914 Teatr Nowości
Twórczość (wybór)
Piosenki À la Watteau : cudne szmaragdów kobierce : piosnka na jeden głos z towarzyszeniem fortepianu Andzia Babunia śpi Czarny kot Gdzie Chłopaczek tam Dziewczynka Kołysanka Mania Odpowiedź Andzi Róże : piosenka na jeden głos z towarzyszeniem fortepianu Co śpiewa Warszawa! : pieśni, piosenki i śpiewy z najnowszych oper i operetek, 1907
Operetki Kobieta-wąż : operetka w 3 aktach : kuplety Zuzi Tryl djabelski : operetka w 1 akcie Szeregowcy na urlopie Próba miłości Zgnieciony cylinder Polska piosenka Śmierć Sherlocka Holmesa Tylko jedno słowo Romans z porcelaną
Dramaty Pan Bonifacy: Farsa w 1 akcie, 1893 Monolog zakochanej, 1984 W starym piecu - dyabeł pali: Komedyjka w jednym akcie, 1984 Miłość i sztuka : obrazek w 1 akcie, 1895 (grany na scenie poznańskiej 28 lutego 1895r.) Zakochana majstrowa : komedia ze śpiewami i tańcami w 3 aktach z epilogiem według opowieści Wincente Chwila szczęścia, 1914 Czarujący emeryt Ja tu rządzę: Krotochwila w trzech aktach Papa się żeni, 1926 Jubileusz mistrza, 1936 Rybie wesele Wesoła buda (wspólnie z Cyrylem Danielewskim i Krogulcem)
Proza Humoreski, 1907 (satyra) Piosenki, kuplety, djalogi, monologi, fraszki, 1909 (satyra) Tygrys Bengalski: Humoreski, 1925 (opowiadania) Romans pani majstrowej, 1926 Anegdoty teatralne, 1930 (wspomnienia) Wielka miłość: Powieść, 1937
Przypisy
Bibliografia FilmPolski.pl
Linki zewnętrzne Zdjęcie Wincenty Rapacki
Dzieła Wincentego Rapackiego w bibliotece Polona
Kategoria:Artyści związani z Warszawą Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Polscy kompozytorzy Kategoria:Polscy pisarze Kategoria:Polscy tłumacze Kategoria:Urodzeni w 1865 Kategoria:Zmarli w 1943 Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie