COSPAS-SARSAT, Satelitarny system poszukiwania i ratowania, przeznaczony do lokalizacji radiopław awaryjnych, nadających na częstotliwościach 406 MHz. System pozwala organizacjom Poszukiwania i Ratowania na prowadzenie akcji gdy powstanie niebezpieczeństwo na lądzie, wodzie lub w powietrzu.
System uzyskał pełną gotowość w 1985 roku i powstał po połączeniu dwóch systemów: Radzieckiego COSPAS Satelitarny System Poszukiwania Statków, "Kosmiczeskaja Sistiema Poiska Awarijnych Sudow" (ros. Космическая Система Поиска Аварийных Судов). Utworzonego przez USA, Kanadę i Francję SARSAT Satelitarny System do Poszukiwania i Ratowania "Search and Rescue Satellite - Aided Tracking"
Budowa systemu i sposób działania System składa się z trzech podstawowych części:
Satelitarnej Radiopławy Awaryjnej służącej do wysyłania sygnałów do satelity Na morzu EPIRB Emergency Position Indicating Radio Beacon W lotnictwie ELT Emergency Locator Transmitter Na lądzie PLB Personal Locator Beacon Stacji odbiorczych LUT Local User Terminal, umieszczonych na całym świecie w różnych miejscach, zdolnych do odbioru informacji z satelitów i określania pozycji radiopławy za ich pomocą Centrum kierowania systemem MCC Mission Control Center
Satelity odbierają sygnał od radiopławy, a następnie dokonują obróbki informacji w nim zawartych oraz zależnie od rodzaju satelity dokonują pomiaru przesunięcia dopplerowskiego. Informacja z satelity jest przekierowana do stacji naziemnej LUT, która określa pozycje nadajnika. Później informacja o niebezpieczeństwie i pozycja radiopławy jest wysyłana do służb ratowniczych.
Segment Satelitarny System aktualnie korzysta z trzech typów satelitów zwanych systemami. Są to:
Satelity krążące po niskich orbitach biegunowych, System LEOSAR Satelity na orbitach geostacjonarnych, System GEOSAR Satelity krążące po średnich orbitach biegunowych MEOSAR
LEOSAR W tym systemie są niskoorbitalne satelity krążące po orbitach biegunowych. Pozycja radiopławy określana jest za pomocą Efektu Dopplera. Satelita odbiera sygnał z radiopławy i dokonuje pomiaru przesunięcia dopplerowskiego, po czym opracowuje dane, obrabia i sortuje cyfrową informację znajdującą się w sygnale. Odebranej informacji przypisany jest znacznik czasu. Następnie satelita przekazuje informację do dowolnej stacji LUT, która znajduje się w jego widzialności. Satelita również zapamiętuje tę informację i może ją przekazać w późniejszym czasie do innej stacji, dzięki temu system ma globalne pokrycie i nadajnik może zostać zlokalizowany przez dowolną stację LUT, niestety z dodatkowym opóźnieniem związanym z wzajemną "widzialnością" satelity i danej stacji naziemnej.
GEOSAR Satelity w tym systemie są geostacjonarne. Ich rzut na równik Ziemi jest stały, co oznacza stałą długość geograficzną satelity. Dzięki takiemu rozwiązaniu taki orbiter jest ciągle w zasięgu stacji naziemnej LUT. Eliminuje to opóźnienie związane z wzajemną widocznością satelity i stacji lądowej. Pozycja nadajnika w takim systemie nie może być określana za pomocą efektu Dopplera. Radiopława musi być zlokalizowana poprzez informację którą wysyła. Może mieć pozycję wpisaną ręcznie, wbudowany odbiornik GPS, lub automatycznie zczytywać pozycję z mostku nawigacyjnego.
MEOSAR Te satelity krążą wokół Ziemi na wysokości od 19 000 do 24 000 km, co jest uważane za średnią orbitę Ziemi. System ten ma uzupełniać systemy LEOSAR i GEOSAR. Nowo wystrzeliwane satelity systemów GPS, Galileo, GLONAS i BeiDou odbierają sygnały z radiopław awaryjnych i przekierowują do stacji LUT.
Przypisy
Bibliografia Czajkowski Jerzy, System GMDSS regulaminy, procedury i obsługa, Skryba, Gdańsk 2000 https://www.ulc.gov.pl/pl/zegluga-powietrzna/poszukiwanie-i-ratownictwo/279-cospas-sarsat https://www.cospas-sarsat.int/en/system-overview/cospas-sarsat-system
Kategoria:Łączność na morzu Kategoria:Ratownictwo wodne Kategoria:Lotnictwo