dol2day – niemieckojęzyczna społeczność internetowa, platforma dyskusyjna, a jednocześnie symulacja polityczna. Istnieje od roku 2000, a jej pełna nazwa brzmi „democracy online today”. Użytkownicy (potocznie zwani dolerami) dyskutują na dowolnie wybrane tematy (głównie polityczne, ale nie tylko), organizują się w wirtualne partie i inicjatywy, biorą udział w czatach z politykami i innymi interesującymi osobami. Uczestnictwo jest bezpłatne dla wszystkich, platforma nie sprzedaje uczestnikom żadnych płatnych dodatków. dol2day jest jedną z najstarszych społeczności internetowych.
Wstęp dol2day jest w zamyśle symulacją demokracji. Uczestnicy mogą organizować się w wirtualnych partiach, dodatkową formą organizacji są „inicjatywy“ (Initiativen) – czyli wirtualne stowarzyszenia, nie zawsze polityczne. Co cztery miesiące odbywają się wybory „kanclerza internetowego“.
Profile użytkowników
Jako serwis społecznościowy, dol2day umożliwia użytkownikom tworzenie profili ze zdjęciem i informacjami o własnej osobie, jak wiek, płeć, dane kontaktowe. Profil może też zawierać dowolnej długości tekst na temat własnej osoby plus polityczne credo (również dowolnej długości). Użytkownik może wypełnić profil w dowolnym stopniu i zmieniać go w każdej chwili (profile nie podlegają moderacji). Ponadto na profilu znajdują się: symbol (podlinkowany) wirtualnej partii, jeśli użytkownik do takowej należy, symbole (podlinkowane) inicjatyw do których użytkownik należy, posty użytkownika na ogólnodostępnych forach (okno popup), ankiety, które użytkownik przeprowadził (okno popup), znajomi użytkownika (lista zwana tutaj „Vertrauensliste” - listą zaufania, okno popup), księga gości (okno popup), blog (zwany tutaj „Tagebuch” - pamiętnikiem, okno popup), link do kontaktu z użytkownikiem przez wewnętrzną pocztę, trochę danych statystycznych, jak data rejestracji, ilość postów itp.
Instytucje dol2day jest dość rozbudowanym serwisem z wieloma polami aktywności, instytucjami i regulacjami„Kodeks“ dol2day, http://www.dol2day.com/index.php3?position=8500. Ta kompleksowość jest często krytykowana jako możliwa bariera dla nowych użytkowników (chociaż w rzeczywistości szczegółowa znajomość wszystkich detali systemu nie jest normalnemu użytkownikowi potrzebna).
Redakcja, forma prawna i organizacyjna dol2day jest kontrolowane przez redakcję, której siedzibą jest Akwizgran. Do redakcji należą pomysłodawcy i programiści dol2day, a także dwoje byłych „Internetkanzler“ (kanclerzy internetowych) i dwoje innych członków społeczności. Redakcja odpowiada za techniczny rozwój i administrację platformy, zastrzega sobie jednak również prawo do wpływania na treści.
Ta konstrukcja jest uważana za problematyczną, gdyż członkowie redakcji, jako spółka prawa cywilnego, są prawnie odpowiedzialni za serwer i publikowane na nim treści, a nie podlegają wewnętrznej logice trójpodziału władzy i innym demokratycznym mechanizmom platformy. Większość członków dol2day akceptuje jednak tę sytuację jako konieczną dla istnienia platformy.
Kanclerz internetowy / rząd internetowy Kanclerz internetowy jest wybierany co cztery miesiące. Nie ma on konkretnie zdefiniowanych zadań w systemie dol2day. W praktyce jest reprezentantem platformy w kontaktach z prasą, mediami i innymi organizacjami - zadania te dzieli z redakcją. Kanclerz wraz ze swoim zespołem („Internetregierung“ - rząd internetowy) zajmuje się też organizacją czatów z politykami i innymi interesującymi osobami oraz przeprowadzaniem referendów („Doliszite“) w sprawach organizacyjnego i technicznego rozwoju dol2day. Jest to jednak zależne od programu i osobistego zaangażowania danego kanclerza i rządu. Techniczna realizacja wyników „Doliszitów“ bywa ograniczona technicznymi, czasowymi i prawnymi możliwościami redakcji.
Partie W początkowym okresie istniały na dol2day tylko partie będące wirtualnymi odpowiednikami partii w niemieckim Bundestagu. Jednak już po kilku miesiącach zaczęły powstawać inne, odpowiadające frakcjom czy skrzydłom realnych partii niemieckich i austriackich, a także partie niemające żadnych pierwowzorów ani odpowiedników w realu. W chwili obecnej istnieje na dol2day 18 partii.
Żeby założyć partię na dol2day, trzeba spełnić pewne formalne warunki: minimalna liczba członków, dodatkowo, minimalna liczba popierających („Unterstützer“), tzn. osób które deklarują poparcie dla partii, ale niekoniecznie chcą do niej wstąpić, program, definiujący polityczną tożsamość i cele partii. Program ten nie może być skierowany przeciw konstytucji RFN, a w szczególności nie może mieć na celu obalenia demokracji. Podlega to ocenie przez specjalnie powołane gremium. Pomimo tego istnieje na dol2day zarówno partia komunistyczna jak i partia narodowa. regulamin („Satzung“) partii, definiujący zasady przyjmowania nowych członków, organizację partii itp.
Partia musi utrzymywać pewną minimalną liczebność (ale mniejszą od liczebności koniecznej do założenia partii), w przeciwnym razie może stracić status partii (i staje się inicjatywą). Zasadniczo każdy doler może wstąpić do każdej partii - przy czym partia sama decyduje, czy go przyjąć, na podstawie zasad własnego regulaminu („Satzung“).
Inicjatywy Inicjatywy (Initiativen) to wirtualne stowarzyszenia na dol2day, o dowolnej tematyce, porównywalne z „grupami“ na innych platformach jak albo studentIX. Technicznie biorąc, są to prywatne fora ze stroną startową, przy czym założyciel i administratorzy inicjatywy mogą tworzyć jej ramach dodatkowe subfora. Inicjatywę może założyć każdy, jedynym ograniczeniem są ramy prawne (zakaz zakładania stowarzyszeń mających na celu obalenie demokracji). Ze względów praktycznych wskazane jest przed założeniem inicjatywy sprawdzić, czy inicjatywa o tej samej tematyce już istnieje. W celu założenia inicjatywy należy skontaktować się z jednym z moderatorów.
Wewnętrzna jurysdykcja Już na początku istnienia dol2day pojawił się problem zachowań destrukcyjnych, wypowiedzi obrażających inne osoby lub niezgodnych z prawem. W celu kontroli takich zachowań zostało powołane tzw. „Gremium“. Gremium rozważało każdy zameldowany przypadek i polecało redakcji jak z nim postąpić: możliwe było uwolnienie od zarzutów, ostrzeżenie albo czasowe lub stałe wykluczenie winnego z gry. Gremium było najpierw wyłaniane spośród kandydatów wystawianych przez wszystkie partie w trybie powszechnych wyborów, później mianowane przez redakcję. Pod koniec istnienia Gremium redakcja coraz częściej ignorowała jego wyroki.
Praca Gremium była częstym przedmiotem dyskusji, użytkownicy z prawej strony politycznego spektrum zarzucali mu poglądy skrajnie lewicowe, podczas kiedy użytkownicy lewicowi insynuowali że jest zdominowane przez prawicę. Większość wypowiedzanych przez Gremium sankcji była skierowana przeciw osobom o skrajnie prawicowych poglądach. Miało to związek z sytuacją prawną w RFN: negowanie przestępstw hitlerowskich jest karalne, podczas kiedy negowanie przestępstw stalinowskich karalne nie jest. Umieszczanie wypowiedzi karalnych w internecie może w RFN pociągnąć za sobą sankcje przeciw właścicielowi serwera i zagraża istnieniu platformy.
W roku 2008 Gremium zostało zastąpione „Sądem Rozjemczym“ („Schiedsgericht“): Generator przypadku wybiera dla każdej sprawy 30 ławników spośród całej społeczności. Ławnicy decydują wyłącznie o tej jednej sprawie. Po wpłynięciu skargi oskarżony ma możliwość ustosunkowania się do niej, ławnicy widzą tylko skargę i odpowiedź oskarżonego i na podstawie tych dwóch wypowiedzi decydują - nie ma już długich procesów z prokuratorem i adwokatami, jak za czasów Gremium.
Moderatorzy Od stycznia 2005 redakcja mianuje dziesięciu moderatorów. Moderatorzy, zwykle osoby znane osobiście redakcji, wspomagają ją w pracach administracyjnych, mają też m.in. możliwość ukrycia wypowiedzi łamiących prawo, netykietę lub stanowiących spam. Poza mianowanymi przez redakcję osobami uprawnienia moderatora posiadają również rządzący kanclerz i wicekanclerz internetowy.
Tutorzy/pomoc dla nowych uczestników Ze względu na rosnącą kompleksowość systemu, społeczność stawia nowym użytkownikom do dyspozycji różne formy pomocy. Od roku 2003 dol2day posiada system tutorów (przewodników). Na początku każdy nowy użytkownik mógł w razie potrzeby wybrać tutora ze specjalnej listy - dzisiaj tutor jest przyznawany automatycznie zaraz po rejestracji, a nowy użytkownik zostaje członkiem inicjatywy „TUTOR“, gdzie otrzyma pomoc na pytania związane z dol2day. Użytkownik może w każdej chwili zakończyć współpracę z tutorem, zmienić tutora albo wystąpić z inicjatywy.
Ponadto w roku 2008 zostały założone dol-Info-Tour i tablica informacyjna (Pinnwand) (zob. Linki zewnętrzne)
Urząd stanu cywilnego Już od roku 2000 dolerzy mają możliwość zawierania wirtualnych małżeństw. Zwykle dokumentują one bliską przyjaźń lub więcej, przeważnie także w realu. Wirtualne małżeństwo zawrzeć mogą dowolne dwie osoby, urzędnikami udzielającymi ślubu są byli kanclerze i członkowie redakcji.
Idea społecznościowa Obok elementów technicznych, zrealizowanych przez założycieli platformy, dol2day charakteryzuje się aktywnością wspólnotową, wynikającą z zaangażowania uczestników, która wyróżnia ją wśród platform społecznościowych.
Spotkania w realu Już od czasów założenia dol2day uczestnicy organizują spotkania w realu. Są to spotkania lokalne, ogólnoniemieckie, czasem też ogólnoeuropejskie, spotkania członków jednej lub kilku partii albo inicjatyw, spotkania otwarte. Są one zwykle organizowane przez samych uczestników platformy. Największym spotkaniem są odbywające się co roku w maju urodziny dol2day, organizowane przez redakcję, początkowo w Akwizgranie, teraz w różnych miastach (dotychczas w Niemczech) – bywa na nich kilkaset osób.
Poprzez wirtualne i realne spotkania przedstawicieli często diametralnie różnych nurtów politycznych, zwłaszcza - w porównaniu z pozostałym politycznym krajobrazem Niemiec - ponadproporcjonalny udział osób o radykalnych poglądach z różnych kierunków politycznych, powstają możliwości dyskusji a nawet znajdowania wspólnych pozycji pomiędzy ludźmi którzy bez dol2day nigdy by ze sobą nie rozmawiali.
dol2day-radio Od grudnia 2008 dol2day posiada własne radio internetowe. Należy ono technicznie i prawnie do spółki dol2day, ale jest organizowane i wypełniane treścią przez członków społeczności, zrzeszonych w inicjatywie „DORA“. Radio nadaje muzykę różnych stylów, wywiady i wiadomości dotyczące dol2day (jak np. wyniki wyborów kanclerza). Program można znaleźć na stronie inicjatywy „DORA“.Program radia dol2day DORA, http://www.dol2day.com/index.php3?position=14000&ini_id=3985#sendeplan
Aktywność na innych platformach Na różnych platformach internetowych, jak np. XING, studiVZ czy Last.fm istnieją grupy dol2day, które zrzeszają obecnych tam dolerów i są otwarte dla zainteresowanych.
Elementy gry Jako symulacja (gra) polityczna, dol2day daje użytkownikom różne możliwości partycypacji.
Wybory Kandydaci na kanclerza startują zwykle z ramienia koalicji, wraz z zespołem kandydatów na internetowy rząd (przy czym tylko kanclerz jest przedmiotem wyborów). Formalnie do kandydatury wystarczy poparcie jednej partii, ale żadna z partii nie pokrywa sama takiej części politycznego spektrum żeby liczyć na wygraną wystawiając kandydata w pojedynkę. Wybory kanclerza są wyborami bezpośrednimi i powszechnymi, w systemie preferencyjnym. W początkowym okresie istnienia dol2day obowiązywał system większościowy (jednookręgowy i wieloturowy), ale system preferencyjny jest przez większość dolerów uważany za sensowniejszy. W roku 2006 podjęto eksperyment wyborów pośrednich: Wybrano „Dolament“ (parlament dol2day), który potem wybrał kanclerza. Ta koncepcja nie była jednak kontynuowana, gdyż w społeczności przeważa pogląd że wybieranie parlamentu na platformie dla kilkudziesięciu tysięcy osób to przesada; ponadto idea demokracji bezpośredniej jest na dol2day bardzo popularna.
Ankiety i dyskusje