Święta
Imieniny obchodzą: Absalon, Adelina, Aleksander, Antonin, Apolinary, Bohdan, Czesław, Dziesław, Dionizy, Eliza, Elpidia, Elpidiusz, Franciszek, Ingryda, Jakub, Jan, Julian, Oliwier, Oktawian, Salomon, Seweryn, Sobiemysł, Stefan, Teodor, Tobiasz, Walenty, Walentyn, Wilhelm, Zenon i Zofia. Wietnam: Święto Niepodległości Rocznica śmierci Hồ Chí Minha Wspomnienia i święta w Kościele katolickim na brewiarz.katolik.pl. obchodzą: bł. Apolinary z Posat (prezbiter i męczennik) bł. Bernard Franciszek de Cucsac (męczennik) bł. Ingryda Szwedzka (zm. XIII w., mniszka, założycielka pierwszego w Szwecji klasztoru mniszek dominikańskich) – Nasza Arka. bł. Klaudiusz Granzotto (franciszkanin) bł. Laurencjusz (zakonnik) bł. męczennicy paryscy (męczennicy wrześniowi): Jan Maria du Lau i towarzysze (ofiary rewolucji francuskiej 1789–1800) św. Wilhelm z Roskilde (biskup)
Wydarzenia w Polsce
1352 – W Poznaniu zawiązała się konfederacja rycerska pod wodzą wojewody Macieja Borkowica. 1409 – Wielka wojna z zakonem krzyżackim: po ośmiodniowym oblężeniu krzyżacy zdobyli i zniszczyli zamek w Złotoryi oraz wymordowali polską załogę. 1621 – II wojna polsko-turecka: rozpoczęła się bitwa pod Chocimiem. 1655 – Potop szwedzki: zwycięstwo wojsk szwedzkich w bitwie pod Sobotą. 1731 – Poświęcono kościół św. Krzyża w Braniewie. 1808 – Utworzono Archiwum Ogólne Krajowe (obecnie Archiwum Główne Akt Dawnych). 1875 – Otwarto tunel kolejowy w Długopolu-Zdroju. 1886 – W warszawskim dzienniku „Słowo” ukazał się ostatni odcinek powieści historycznej Henryka Sienkiewicza Potop. 1906 – W Kielcach odsłonięto pomnik Stanisława Staszica. 1914 – I wojna światowa: Austriacy opuścili Lwów. Zwycięstwo wojsk austro-węgierskich nad rosyjskimi w bitwie pod Komarowem. 1931 – Polska podpisała Traktat Spitsbergeński. 1932 – Wybuchł strajk powszechny w przemyśle naftowym. 1933 – W Warszawie otwarto tunel średnicowy. 1934 – Otwarto obecny Stadion im. Ernesta Pohla w Zabrzu. 1939 – Kampania wrześniowa: Niemcy założyli obóz koncentracyjny w Stutthofie. Tego samego dnia trafiło tam 250 Polaków z Gdańska. Około 250 osób zginęło w wyniku zbombardowania przez samoloty Luftwaffe dworca kolejowego w Kole i stojącego na bocznicy pociągu z uchodźcami. Pancerno-motorowa 10. Brygada Kawalerii płk Stanisława Maczka powstrzymała niemieckie natarcie w bitwie pod Jordanowem. Samolot typu PZL.23 Karaś zbombardował fabrykę w Oławie. Było to pierwsze bombardowanie terytorium Niemiec w czasie II wojny światowej. Wojsko polskie dokonało wypadu na niemiecką Wschowę. 1941 – W Ponarach koło Wilna Niemcy rozstrzelali 3,7 tys. Żydów, w tym 2019 kobiet i 817 dzieci. 1942: W nocy z 1 na 2 września w wyniku sowieckiego nalotu bombowego na Warszawę zginęło 200–400 osób. Żydzi ukrywający się w getcie w Krzemieńcu (obecnie Ukraina) wzniecili pożar (według innej wersji getto zostało podpalone przez oprawców, by zmusić ukrywających się do wyjścia z kryjówek; według jeszcze innej getto podpalili złodzieje pożydowskiego mienia). Na Żydów urządzono obławę, podczas której rozstrzelano kilkaset osób. Tego samego dnia rozstrzelano 120 rzemieślników, których wcześniej przywieziono z Białokrynicy do krzemienieckiego więzienia. 1943 – Rozpoczęła się likwidacja getta żydowskiego w Tarnowie. 1944: 33 dzień powstania warszawskiego: likwidacja powstańczych szpitali na Starówce. Wycofujące się na zachód oddziały Wehrmachtu zamordowały 448 osób we wsi Lipniak-Majorat koło Wyszkowa. 1945 – Powstała konspiracyjna organizacja Wolność i Niezawisłość (WiN) pod dowództwem płka Jana Rzepeckiego. 1949 – Założono Związek Bojowników o Wolność i Demokrację (ZBoWiD). 1951 – Ukazało się pierwsze wydanie „Gazety Białostockiej” (obecnie „Gazeta Współczesna”). 1974 – Premiera filmu historycznego Potop w reżyserii Jerzego Hoffmana. 1975 – Premiera filmu wojennego Moja wojna, moja miłość w reżyserii Janusza Nasfetera. 1976 – Premiera pierwszego odcinka serialu telewizyjnego Szaleństwo Majki Skowron w reżyserii Stanisława Jędryki. 1980 – Stare Miasto w Warszawie zostało umieszczone na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. 1991 – Na antenie TVP2 ukazało się premierowe wydanie programu informacyjnego Panorama, która zastąpiła Panoramę dnia. 2002: Na antenie TVN ukazało się premierowe wydanie magazynu reporterów Uwaga! Na antenie TVP2 ukazało się premierowe wydanie magazynu porannego Pytanie na śniadanie. 2021 – Na wniosek Rady Ministrów prezydent RP Andrzej Duda wprowadził stan wyjątkowy na części terytorium Polski w pobliżu granicy z Białorusią.
Wydarzenia na świecie
thumb|Bitwa pod Akcjum (31 p.n.e.) na XVII-wiecznym obrazie Lorenzo A. Castro
44 p.n.e. – W senacie rzymskim Cyceron wygłosił pierwszą filipikę przeciwko Markowi Antoniuszowi. 31 p.n.e. – Rzymska wojna domowa: flota Oktawiana Augusta pokonała połączone siły Marka Antoniusza i Kleopatry w bitwie pod Akcjum. 1192 – Król Anglii Ryszard I Lwie Serce i sułtan Saladyn podpisali porozumienie kończące III wyprawę krzyżową. 1347 – Karol IV Luksemburski i Blanka de Valois zostali koronowani na króla i królową Czech. 1457 – Decydujące zwycięstwo wojsk albańskich pod wodzą Skanderbega nad inwazyjnymi wojskami osmańskimi w bitwie na równinie Albulena. 1554 – Założono miasto Fresnillo w Meksyku. 1644 – Angielska wojna domowa: zwycięstwo armii króla Karola I Stuarta nad siłami Parlamentu w bitwie pod Lostwithiel. 1649 – Wojska papieskie opanowały Księstwo Castro w środkowych Włoszech i przyłączyły je do Państwa Kościelnego. 1666 – Wybuchł wielki pożar Londynu, który przyczynił się do wygaśnięcia trwającej w mieście od kwietnia poprzedniego roku wielkiej zarazy. 1686 – V wojna austriacko-turecka: wojska cesarskie zdobyły po oblężeniu Budę. 1690 – Jan Wilhelm Wittelsbach został elektorem Palatynatu. 1752 – Wielka Brytania i jej kolonie w Ameryce Północnej odeszły od kalendarza juliańskiego na rzecz gregoriańskiego. Na skutek tego po 2 września nastąpił tam 14 września. 1789 – Powołano Departament Skarbu Stanów Zjednoczonych. 1792 – Rewolucja francuska: w Paryżu rozpoczęły się masakry wrześniowe aresztowanych przedstawicieli szlachty i duchowieństwa. 1798 – Wojska brytyjskie i sprzymierzone rozpoczęły dwuletnie oblężenie i blokadę francuskiego garnizonu w Valletcie, największym mieście i głównym porcie Malty. 1807 – Brytyjska marynarka wojenna zbombardowała Kopenhagę. 1811 – Założono Uniwersytet w Oslo. 1850 – Niemieccy osadnicy założyli miasto Blumenau w Brazylii. 1859 – Rozpoczęła się największa w historii burza magnetyczna, która spowodowała awarie sieci telegraficznych w wielu miejscach na świecie. 1862: Otwarto pierwszą na duńskiej Jutlandii linię kolejową Aarhus-Randers. Powstanie Dakotów w Minnesocie: porażka wojsk amerykańskich w bitwie o Birch Coulee. 1864 – Wojna secesyjna: wojska Unii zajęły Atlantę. 1870 – Wojna francusko-pruska: po klęsce w bitwie pod Sedanem skapitulowała armia francuska dowodzona przez cesarza Napoleona III. 1877 – Kanadyjski astronom James C. Watson odkrył planetoidę (174) Phaedra. 1878 – Założono prywatny, jezuicki Uniwersytet Creightona w Omaha w amerykańskim stanie Nebraska. 1889 – Zainaugurował działalność port w Mariupolu nad Morzem Azowskim. 1898 – Powstanie Mahdiego: zwycięstwo wojsk brytyjskich nad sudańskimi w bitwie pod Omdurmanem. 1899 – W angielskim Sheffield otwarto stadion Hillsborough. 1900: W pruskich szkołach publicznych wprowadzono przedmiot wychowanie seksualne. W stolicy Chile Santiago wyjechały na trasy pierwsze tramwaje elektryczne. 1902 – Włoski astronom Luigi Carnera odkrył planetoidę (489) Comacina. 1913 – Podczas tzw. drugiej rewolucji chińskie wojska rządowe pod dowództwem gen. Zhang Xuna odbił Nankin z rąk Kuomintangu. 1914 – I wojna światowa: wojska japońskie rozpoczęły oblężenie chińskiego Qingdao nad Morzem Żółtym. 1916 – I wojna światowa: rozpoczęła się bułgarsko-rumuńska bitwa pod Turtucaią. 1920: Armia Czerwona zajęła Emirat Buchary. Na terenie francuskiego mandatu Syrii utworzono autonomiczne Państwo Alawitów ze stolicą w mieście Latakia. 1922 – Wojna grecko-turecka: wojska tureckie zdobyły Eskişehir. 1923 – Gonnohyōe Yamamoto został po raz drugi premierem Japonii. 1930 – Francuzi Dieudonné Costes i Maurice Bellonte na samolocie Breguet 19 przelecieli po raz pierwszy nad północnym Atlantykiem w trudniejszym kierunku zachodnim. 1933 – Podpisano pakt o nieagresji między ZSRR a Włochami. 1935 – 435 osób zginęło po przejściu huraganu nad amerykańskim archipelagiem Florida Keys. 1940: Czech Josef František z polskiego Dywizjonu 303, najskuteczniejszy aliancki pilot myśliwski w czasie bitwy o Anglię, zestrzelił swój pierwszy z 17 potwierdzonych niemieckich samolotów (myśliwiec Messerschmitt Bf 109). USA i Wielka Brytania zawarły porozumienie „niszczyciele za bazy”. 1941 – Wszedł do służby japoński lotniskowiec „Taiyō”. 1942 – Niemiecki okręt podwodny U-222 zatonął na Bałtyku po zderzeniu jednostką tej samej klasy U-626, w wyniku czego zginęło 42 spośród 45 członków załogi. 1943 – Nikola Mandić został premierem Niezależnego Państwa Chorwackiego. 1944: Bitwa o Atlantyk: niemiecki okręt podwodny U-394 został zatopiony na Morzu Norweskim bombami głębinowymi przez samolot Fairey Swordfish z lotniskowca eskortowego HMS „Vindex”, niszczyciele HMS „Keppel” i HMS „Whitehall” oraz slupy HMS „Mermaid” i HMS „Peacock”, w wyniku czego zginęła cała, 50-osobowa załoga. W Bułgarii powstał antyfaszystowski rząd Konstantina Murawiewa, którego celem było uniknięcie wojny z ZSRR. 1945: Hồ Chí Minh proklamował Demokratyczną Republikę Wietnamu. Na pokładzie pancernika USS „Missouri” przedstawiciele Japonii podpisali akt bezwarunkowej kapitulacji, zakończenie II wojny światowej. 1947 – Podpisano Traktat międzyamerykański o pomocy wzajemnej. 1949 – Dokonano oblotu brytyjskiego samolotu myśliwsko-bombowego de Havilland Venom. 1950 – W Paryżu założono Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne (ESC). 1951 – Solomon Bandaranaike założył Partię Wolności Sri Lanki (SLFP) 1958: Dwa radzieckie myśliwce MiG-19 zestrzeliły amerykański samolot wojskowy C-130 Hercules, który zboczył z kursu nad terytorium Armenii, w wyniku czego zginęła cała, 17-osobowa załoga. Hendrik Frensch Verwoerd został premierem Związku Południowej Afryki. W Chinach rozpoczął emisję pierwszy kanał telewizyjny. 1962 – W katastrofie samolotu Tu-104 pod Chabarowskiem zginęło 86 osób. 1964 – W katastrofie Iła-18 na Sachalinie zginęło 87 osób. 1967 – Na dawnej brytyjskiej platformie przeciwlotniczej na Morzu Północnym emerytowany oficer Paddy Roy Bates utworzył niezależne księstwo Sealand. 1970: Anulowano załogowe misje księżycowe Apollo 15 i Apollo 19. W katastrofie samolotu Tu-124 lecącego z Rostowa nad Donem do Wilna zginęło wszystkich 37 osób na pokładzie. 1971 – Wystrzelono radziecką sondę księżycową Łuna 18. 1973 – Rozpoczęto budowę Mauzoleum Ho Chi Minha w Hanoi. 1975 – Zainaugurował działalność Port lotniczy Svalbard. 1979 – Ranulph Fiennes, Charles R. Burton i Oliver Shepard wyruszyli z Londynu w pierwszą w historii podróż dookoła świata drogą morską i lądową poprzez biegun południowy i północny, zakończoną sukcesem 29 sierpnia 1982 roku. 1981 – Mohammad Reza Mahdawi Kani został tymczasowym premierem Iranu. 1987 – W Moskwie rozpoczął się proces zachodnioniemieckiego pilota Mathiasa Rusta, który w maju wylądował awionetką na Placu Czerwonym. 1990 – Naddniestrze ogłosiło niepodległość (od Mołdawii). 1991: Republika Górskiego Karabachu ogłosiła niepodległość od Azerbejdżanu. USA uznały niepodległość Estonii, Łotwy i Litwy. 1992 – W wyniku trzęsienia ziemi w Nikaragui zginęło 116 osób. 1994 – Założono działającą na emigracji Narodową Demokratyczną Partię Tybetu. 1998: 229 osób zginęło u wybrzeży Nowej Szkocji w katastrofie samolotu McDonnell Douglas MD-11 linii Swissair. Dokonano oblotu samolotu pasażerskiego Boeing 717. 2000 – Otwarto Polski Cmentarz Wojenny w Miednoje.