Batalion Portowy Wojsk Ochrony Pogranicza Szczecin – zlikwidowany specjalistyczny pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę na granicy morskiej.

Formowanie i zmiany organizacyjne W lipcu 1949 sformowano w Szczecinie samodzielny batalion kontroli granicznej w Szczecinie Porcie JW 30 o etacie nr 94/1 i 5 strażnic liniowych w strukturach 8 Brygady Ochrony PograniczaRozkaz MBP nr 055/0rg. z 7.06.1949..

W 1950 batalionowi został nadany numer JW 3064 i został on przeformowany w batalion portowy WOP w Szczecinie o etacie 094/6Rozkaz MBP nr 043/0rg. z 3.06.1950.. W następnych latach ulegał kolejnym zmianom organizacyjnym.

W latach 50. XX w. przeniesiono sztab batalionu portowego z ulicy Kapitańskiej 5 do koszar sztabu brygady przy ulicy Żołnierskiej 4.

W marcu 1953 rozformowano istniejące kompanie i powołano na ich miejsce strażnice.

Na podstawie decyzji MSW z 24 maja 1989, zaakceptowano zmiany w organizacji jednostek WOP ujęte w planie restrukturyzacji. Jednocześnie dowódca WOP otrzymał polecenie rozformowania batalionów portowych WOP do 30 czerwca 1990Zarządzenie DWOP nr 028 z 25.04.1990.. Z chwilą rozformowania batalionów portowych WOP, odpowiedzialnymi za zabezpieczenie granicy państwowej w morskich przejściach granicznych zamierzano uczynić GPK portów morskich, a zadania te miały być wykonywane głównie systemem operacyjnymArchiwum SG w Szczecinie, Akta DWOP, sygn. nr 2884, t. 251, Organizacja ochrony granicy morskiej z 16.11.1989..

Ochrona granicy W roku 1958 wprowadzono do ochrony granicy państwowej lornety dalekiego zasięgu o 40-krotnym powiększeniu i na całym wybrzeżu powstało wówczas kilkadziesiąt puntów obserwacyjnych umieszczonych na wieżach drewnianych, które przystosowano do tego celu. Umożliwiło to objęcie obserwacją od świtu do nocy obszaru wód terytorialnych wzdłuż całego wybrzeża. Zorganizowano przy tym sprawnie działający system informacji o wykrytych celach, funkcjonujący zarówno między punktami obserwacyjnymi i strażnicami, jak i sztabami brygad.

W latach 70. i 80. XX w. w strażnicach portowych podstawowym elementem ochrony granicy morskiej i kontroli wód terytorialnych oraz wód przybrzeżnych, był system obserwacji wzrokowo-technicznej, realizowany przez służbę pełnioną na punktach obserwacji wzrokowo-technicznej. Obsługę każdego POWT, stanowiła przydzielona na stałe drużyna z plutonu r./lok. strażnic portowych. Obserwację realizowały elementy służby przy wykorzystaniu aparatury r./lok. w nocy i w warunkach złej widoczności. W dzień obserwację wzrokową z wież, prowadzono przy wykorzystaniu środków optycznych. Każdemu obserwowanemu celowi, którym była jednostka pływająca nadawano numer, a jego namiary nanoszono na planszetę znajdującą się na wieży. Poprzez służbę dyż.-operac. strażnic portowych cele te były przekazywane do dyżurnego-operacyjnego Pomorskiej Brygady WOP w Szczecinie. Tam dokonywano oceny każdego celu. Gdy cel wpływał do portu, podlegał przekazaniu do dyż.-operac. batalionu portowego WOP. W przypadku uzasadnionych podejrzeń i wątpliwości do wyjaśnienia sytuacji wysyłano okręt dyżurny WOP.

Struktura organizacyjna

Batalionu portowego WOP Szczecin: dowództwo i sztab kompania dowodzenia kompania odwodowa (szkolna) szkoliła żołnierzy młodego rocznika dla potrzeb strażnic batalionu portowego jak również do służby w Porcie Lotniczym Okęcie w Warszawie; stanowiła odwód dowódcy batalionu. kompania (strażnica nr 1) "Czajka" (wcześniej 1 i 2 kompania) → mp. ul Gdańska (obecnie stacja paliw Neste); zabezpieczała statki bander państw obcych w rejonie przeładunków masowych kompania (strażnica nr 2) "Kujoty" → mp. przy ul.ks.Kujoty 24; zabezpieczała statki bander państw obcych w rejonie przeładunków drobnicowych kompania (strażnica nr 3) "Storady" → kompania (strażnica nr 4) "Golęciono" → mp. przy ul. Strzałowskiej 16; zabezpieczała statki bander państw obcych na nabrzeżu Huk, Mak, Huta oraz statki odbierające zrębki w Trzebieży. kompania (strażnica nr 5) "Police".

W 1954 strażnica portowa nr 1 Police strażnica portowa nr 2 Golęcin strażnica portowa nr 3 Szczecin strażnica portowa nr 4 Szczecin strażnica portowa nr 5 Szczecin.

W 1968 22 strażnica WOP portowa Kujoty 23 strażnica WOP portowa Czajki 24 strażnica WOP portowa Golęcino strażnica WOP odwodowa Szczecin Dąbie.

Dowódcy batalionu mjr Władysław Żarkowski (1954–1.04.1956 ppłk Stanisław Skowron (od 1956) ppłk Henryk Kuliga ppłk Piotr Auruszkiewicz.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Bataliony portowe WOP Kategoria:Wojska Ochrony Pogranicza w Szczecinie Kategoria:Bataliony Pomorskiej Brygady WOP Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1949 Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1990