Święta
Imieniny obchodzą: Adamnan, Andrzej, Antoni, Bernardyna, Boguchwała, Bogufała, Bogusław, Elżbieta, Jan, Konstancjusz, Krzysztof, Lina, Linus, Liwiusz, Piotr, Pius, Poliksena, Projektus, Tekla, Wiercisław, Zachariasz, Zachary i Zofia. Dzień tradycyjnie uznawany za pierwszy dzień astronomicznej jesieni. Początek astronomicznej jesieni następuje w momencie równonocy jesiennej, która wypada najczęściej 22 albo 23 września. Międzynarodowe: Międzynarodowy Dzień Języków Migowych Międzynarodowy Dzień Widoczności Osób Biseksualnych Święto Plonów, Dożynki: etniczne święto słowiańskie – równonoc jesienna Arabia Saudyjska – Święto Zjednoczenia Królestwa Według kalendarza hinduskiego pierwszy dzień miesiąca Asvina Wspomnienia i święta w Kościele katolickim na brewiarz.katolik.pl [dostęp 2022-09-23]. obchodzą: św. Adamnan (opat) św. Elżbieta i św. Zachariasz (rodzice św. Jana Chrzciciela) bł. Emilia Tavernier Gamelin (zakonnica) św. Linus (papież) o. Pio z Pietrelciny (prezbiter, kapucyn i stygmatyk) św. Projektus, biskup Imoli św. Tekla (męczennica) bł. Józef Stanek (pallotyn, męczennik) bł. Bernardyna Maria Jabłońska (albertynka) święte Ksantypa i Poliksena bł. Piotr Acotanto (zm. ok. 1180; benedyktyn rekluz)
Wydarzenia w Polsce
thumb|Król Jan I Olbracht na obrazie Marcella Bacciarellego
1492 – Jan I Olbracht został koronowany na Wawelu na króla Polski. 1617 – Zawarto polsko-turecki traktat w Buszy, na mocy którego Rzeczpospolita zrzekła się swoich wpływów w Mołdawii i zobowiązywała się do powstrzymania kozaków. 1620 – W pożarze Drawska Pomorskiego spłonęło 300 domów, kościół, ratusz wraz z całym archiwum miejskim, szkoła i młyny z zapasami mąki i zboża. Poważnie uszkodzone zostały dwie bramy miejskie i jeden z mostów. 1648 – Powstanie Chmielnickiego: rozpoczęła się bitwa pod Piławcami. 1651 – Powstanie Chmielnickiego: nierozstrzygnięta bitwa pod Białą Cerkwią. 1699 – Z terytorium Polski było widoczne całkowite zaćmienie Słońca. 1720 – Założono Towarzystwo Literackie w Gdańsku. 1771 – Konfederacja barska: zwycięstwo wojsk rosyjskich w bitwie pod Stołowiczami. 1805 – Papież Pius VIII utworzył diecezję lubelską. 1831 – W płockim ratuszu odbyło się ostatnie posiedzenie powstańczego Rządu Narodowego i Sejmu Królestwa Polskiego. 1893 – Została spisana tzw. Przepowiednia z Tęgoborzy. 1898 – W Szczecinie odsłonięto pomnik Sediny. 1905: Późniejszy prymas Polski August Hlond otrzymał święcenia kapłańskie. W Stoczni Cesarskiej w Gdańsku zwodowano lekki krążownik SMS „Danzig”. 1922 – W związku z problemami z korzystaniem z portu w Wolnym Mieście Gdańsku Sejm RP upoważnił rząd do budowy portu morskiego w Gdyni. 1924 – Koło Łunińca (obecnie na Białorusi) 40-osobowy oddział sowiecki pod dowództwem czekisty Kiryłła Ostrowskiego dokonał napadu na pociąg, zabijając stawiającego opór żydowskiego kupca oraz okradając pasażerów i wagon pocztowy. 1934: Franciszek Hynek i Władysław Pomaski wygrali odbywające się w Polsce zawody balonowe o Puchar Gordona Bennetta. Otwarto stadion na poznańskim Dębcu. W meczu inauguracyjnym Lech Poznań wygrał z Wartą Poznań 4:0. 1939 Kampania wrześniowa: Mjr Henryk Dobrzański ps. Hubal sformował w Górach Świętokrzyskich pierwszy oddział partyzancki. Niemcy rozstrzelali w Lublinie 23 przedstawicieli polskiej inteligencji. Zwycięska bitwa pod Krasnobrodem. Wojska niemieckie przekazały Drohobycz Armii Czerwonej. Ukazały się ostatnie numery dzienników Der Moment i Hajnt. 1942: Zamieszkana w większości przez Ukraińców wieś Kortelisy na Wołyniu została kompletnie zniszczona, a prawie wszyscy mieszkańcy (2892 osoby) wymordowani przez Niemców. Ofiarą tej samej akcji pacyfikacyjnej padły również sąsiednie wsie Borki, Zabłocie i Borysówka. Zlikwidowano getto żydowskie w Szydłowcu. 1943 – Rozpoczęła się likwidacja getta żydowskiego w Wilnie. 1944: 54. dzień powstania warszawskiego: pogorszyła się sytuacja wojska i ludności na Żoliborzu, który został zbombardowany. Dekretem PKWN został wydany Kodeks Karny Wojska Polskiego. 1962 – Jan Kudra wygrał 19. Tour de Pologne. 1976 – Powstał Komitet Obrony Robotników (KOR). 1980 – Premiera filmu wojennego Urodziny młodego warszawiaka w reżyserii Ewy i Czesława Petelskich. 1991 – W Poznaniu odbył się pierwszy polski koncert zespołu Deep Purple. 2001 – Odbyły się wybory parlamentarne, w których zwyciężyła koalicja SLD-UP. 2004 – W warszawskim kinie Atlantic 21 z początkowych 60 osób w wieku od 18 do 40 lat obejrzało w ciągu 73 godzin 40 filmów, ustanawiając tym samym rekord Guinnessa w oglądaniu filmów non stop. 2005 – Na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie zadebiutowały akcje PGNiG. 2013 – Na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie wprowadzono indeks WIG30. 2016 – W trakcie Synodu Kościoła Zielonoświątkowego w RP dotychczasowy prezbiter naczelny Kościoła bp Marek Kamiński został wybrany na kolejną, trzecią kadencję. 2017 – W Warszawie odsłonięto pomnik gen. Stanisława Sosabowskiego. 2024 – Lokomotywa wielosystemowa serii EU200 weszła do służby liniowej, obsługując pierwszy pociąg pasażerski przewoźnika PKP Intercity IC 1510/1 „Słowiniec” relacji Warszawa Zachodnia – Gdynia Główna.
Wydarzenia na świecie
867 – Współregent Cesarstwa Bizantyńskiego Bazyli I Macedończyk zamordował Michała III Metystesa i zasiadł na tronie cesarskim, dając początek dynastii macedońskiej. 1122 – Papież Kalikst II i cesarz Henryk V Salicki zawarli konkordat wormacki, co zakończyło tzw. spór o inwestyturę. 1386 – Mircza Stary został hospodarem wołoskim. 1409 – Zwycięstwo wojsk mongolskich nad siłami chińskiej dynastii Ming w bitwie nad rzeką Kerulen. 1459 – Wojna Dwóch Róż: Yorkowie pokonali Lancasterów w bitwie pod Blore Heath. 1568 – Zwycięstwo floty hiszpańskiej nad angielską w bitwie pod San Juan de Ulúa w Meksyku. 1608 – Wojska polsko-litewskie na czele z Janem Piotrem Sapiehą i Aleksandrem Lisowskim rozpoczęły nieudane, 16-miesięczne oblężenie prawosławnego klasztoru Troicko-Siergijewskiego pod Moskwą. 1642 – Angielska wojna domowa: zwycięstwo Rojalistów w bitwie pod Powick Bridge. 1669 – Cesarz niemiecki Leopold I Habsburg założył Uniwersytet w Zagrzebiu. 1795 – Rewolucja francuska: Termidorianie doprowadzili do uchwalenia trzeciej konstytucji w dziejach Francji. 1798 – Została zdławiona rewolucja irlandzka. 1803 – Zwycięstwo wojsk brytyjskich nad siłami Imperium Marathów w bitwie pod Assaye w Indiach. 1806 – Zakończyła się ekspedycja Meriwethera Lewisa i Williama Clarka, pierwsza, która drogą lądową na zachód poprzez kontynent północnoamerykański dotarła do wybrzeża Pacyfiku. 1821 – Wojna o niepodległość Grecji: wojska greckie zdobyły miasto Tripoli na Peloponezie i dokonały masakry 32 tysięcy Turków i Żydów. 1832 – Oddano do użytku Most Marlow nad Tamizą, łączący Marlow w hrabstwie Buckinghamshire z Bisham w hrabstwie Berkshire. 1846: Niemiecki astronom Johann Gottfried Galle odkrył Neptuna w miejscu wskazanym przez francuskiego matematyka i astronoma Urbaina Le Verriera. Wojna amerykańsko-meksykańska: zwycięstwo wojsk amerykańskich w bitwie pod Monterrey. 1850 – Na polecenie papieża Piusa IX w bazylice w Asyżu wydobyto spod ołtarza głównego i otwarto sarkofag z ciałem zmarłej w 1253 roku św. Klary, które nie nosiło żadnych śladów rozkładu. 1853 – Charles-Mathias Simons został premierem Luksemburga. 1862: Otto von Bismarck został premierem Prus. Radama II został koronowany na króla Madagaskaru. Rosyjski pisarz Lew Tołstoj ożenił się z Zofią Bers. Wojska amerykańskie odniosły decydujące zwycięstwo w bitwie nad Wood Lake w trakcie wojny z Dakotami. 1868 – Portoryko ogłosiło niepodległość (od Hiszpanii). 1880 – Jules Ferry został premierem Francji. 1885 – Austriacki chemik Carl Auer von Welsbach opatentował tzw. koszulkę Auera, stosowaną jako żarnik w lampach gazowych. 1889 – Założono japońską firmę Nintendo. 1895 – We francuskim Limoges powołano Powszechną Konfederację Pracy. 1900 – Feldmarszałek Alfred von Waldersee został głównodowodzącym międzynarodowych sił mających stłumić powstanie bokserów w Chinach. 1901: Niemiecki chirurg Georg Kelling przeprowadził na psie, przy użyciu cystoskopu Nitzego, pierwszy w historii zabieg laparoskopowy. W Buffalo rozpoczął się proces Leona Czolgosza, zabójcy prezydenta USA Williama McKinleya. 1903 – Założono niemiecki klub piłkarski SpVgg Greuther Fürth. 1908 – Założono Uniwersytet Alberty w kanadyjskim Edmonton. 1910 – Peruwiańsko-francuski pilot Jorge Chávez Dartnell na samolocie Bleriot XI przeleciał po raz pierwszy nad Alpami, ulegając jednak wypadkowi podczas podchodzenia do lądowania we włoskiej miejscowości Domodossola. W wyniku odniesionych obrażeń zmarł 27 września w szpitalu. 1911 – Zwodowano francuski okręt podwodny „Volta” 1912 – Założono prywatny Uniwersytet Rice’a w amerykańskim Houston. 1913 – Francuski pilot Roland Garros jako pierwszy przeleciał nad Morzem Śródziemnym. 1918 – Wojna domowa w Rosji: w Ufie powołano antybolszewicki Ogólnorosyjski Rząd Tymczasowy. 1919 – Założono portugalski klub sportowy CF Os Belenenses. 1920 – Alexandre Millerand został prezydentem Francji. 1923: Podczas odbywających się w Belgii XII zawodów balonowych o Puchar Gordona Bennetta 3 balony zostały trafione przez pioruny, w wyniku czego zginęło 5 zawodników. Rada Ligi Narodów oficjalnie przyznała Wielkiej Brytanii mandat Palestyny. W Bułgarii wybuchło powstanie wrześniowe, zainicjowane przez Bułgarską Partię Komunistyczną w odpowiedzi na prawicowo-wojskowy zamach stanu. 1927: Niemcy przystąpiły do Międzynarodowego Trybunału Rozjemczego w Hadze. Premiera filmu Wschód słońca w reżyserii Friedricha Murnau. 1929 – Juozas Tūbelis został premierem Litwy. 1931 – Meksyk wstąpił do Ligi Narodów. 1932 – Powstało Królestwo Arabii Saudyjskiej. 1936 – Niemiecka wyprawa po raz pierwszy zdobyła himalajski szczyt Siniolchu (6888 m n.p.m.). 1938 – W Czechosłowacji ogłoszono powszechną mobilizację. 1939: Do obozu koncentracyjnego w niemieckim Ravensbrück przywieziono pierwszy transport Polek. Podczas Wystawy Światowej w Nowym Jorku zapieczętowano i zamurowano kapsułę czasu zawierającą m.in. 1100 mikrofilmów. Kapsuła ma zostać otwarta w 6939 roku. 1940 – II wojna światowa w Afryce: początek operacji operacji „Menace” – nieudanej próby desantu i zdobycia przez aliantów portu w Dakarze w Senegalu, będącego pod kontrolą kolaboracyjnego francuskiego rządu Vichy. 1941 – Front wschodni: w Kronsztadzie został zatopiony przez niemiecki bombowiec pancernik „Marat”, w wyniku czego zginęło 326 członków załogi. 1942 – Front wschodni: w trakcie bitwy stalingradzkiej żołnierze radzieccy zdobyli tzw. Dom Pawłowa. 1944 – Wojna na Pacyfiku: niemiecki okręt podwodny U-859 został zatopiony w Cieśninie Malakka przez brytyjską jednostkę tej samej klasy HMS „Trenchant”, w wyniku czego zginęło 47 spośród 67 członków załogi. 1949 – Prezydent USA Harry Truman poinformował, że jego kraj posiada dowody na przeprowadzenie przez ZSRR w ostatnich tygodniach pierwszego próbnego wybuchu bomby atomowej (doszło do niego 29 sierpnia). 1950 – Kongres Stanów Zjednoczonych uchwalił ustawę o działalności antyamerykańskiej (początek makkartyzm). 1952 – Kamil Szamun został prezydentem Libanu. 1953 – Frankistowskie Państwo Hiszpańskie i USA podpisały pakt madrycki, kończący okres izolacji Hiszpanii na arenie międzynarodowej, wynikającej ze zwycięstwa aliantów w II wojnie światowej nad państwami Osi, z którymi ona sympatyzowała. 1956 – Jordański żołnierz otworzył ogień do uczestników konferencji archeologicznej w izraelskim kibucu Ramat Rachel, zabijając 4 osoby i raniąc 17. 1962: Lecący do Frankfurtu nad Menem, wyczarterowany przez amerykańską armię od Flying Tiger Line samolot Lockheed L-1049 Super Constellation wodował przymusowo na Atlantyku po awarii trzech z czterech silników, w wyniku czego zginęło 28 spośród 76 osób na pokładzie. Premiera pierwszego odcinka amerykańskiego serialu animowanego Jetsonowie.