Bazylika Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Gorlicach − najstarszy katolicki kościół parafialny w Gorlicach, Sanktuarium Pana Jezusa w Więzieniu. Świątynia została zbudowana w latach 1885–1892 w stylu neorenesansowym. W 2009 roku kościół otrzymał tytuł bazyliki mniejszej.
Historia Budowy kościoła podjął się ówczesny proboszcz Marceli Żabicki. Autorem projektu był o. Mariano Pavoni, włoski zakonnik, przełożony dominikanów w Krakowie. W roku 1915 świątynia uległa poważnym zniszczeniom w wyniku działań wojennych. Odbudowano ją w latach 1921–1932. W latach 2000–2003 miała miejsce renowacja kościoła. 23 maja 2009 roku, decyzją Benedykta XVI kościół pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Gorlicach został bazyliką mniejszą. Uroczysty akt nadania wręczył biskup Kazimierz Górny, ordynariusz diecezji rzeszowskiej.
W ołtarzu głównym znajduje się obraz Maryi Niepokalanej autorstwa Jana Styki.
Figura Pana Jezusa w Więzieniu W bocznej nawie kościoła znajduje się naturalnych rozmiarów (164 cm wysokości) figura przedstawiająca Chrystusa Ubiczowanego. Ta barokowa figura jest wykonana w drewnie i przedstawia postać ubiczowanego Chrystusa przywiązanego do słupa. Nie wiadomo kto był jej twórcą, przyjmuje się, że powstała w połowie XVII wieku. Pierwotnie miejscem kultu była murowana, kryta gontem kaplica, tzw. „Więzienie Chrystusa” („Carceris Christi”). Była ona zlokalizowana w południowej części przykościelnego cmentarza. W górnej części tej dwupoziomowej budowli znajdował się ołtarz z obrazem przedstawiającym zdjęcie Chrystusa z krzyża, podczas gdy w dolnej stała figura Chrystusa Ubiczowanego oraz ołtarz Matki Bożej Bolesnej. Kaplica kilkakrotnie, m.in. po pożarach starego kościoła i budowie nowego, odgrywała rolę świątyni parafialnej. Podczas pierwszej wojny światowej górna część została znacznie uszkodzona. Dlatego też, po odbudowaniu świątyni, w roku 1925 przeniesiono do niej figurę i umieszczono w nawie północnej. Kaplica została rozebrana, a jej dolna część zasypana ziemią. W 1961 figurę poddano renowacji. W 1963 umieszczono ją na stałe w ołtarzu między nawą główną i północną, który został wybudowany specjalnie w tym celu. Poświęcenia ołtarza dokonał 7 marca 1963 biskup tarnowski Jerzy Ablewicz. Wyrazem kultu figury Chrystusa Ubiczowanego są msze odprawiane w każdy trzeci wtorek miesiąca przy ołtarzu Pana Jezusa w Więzieniu oraz odpust parafialny obchodzony w pierwszą niedzielę wielkiego postu.
Galeria
Bibliografia ks. Jan Wilk, Kościół parafialny w Gorlicach, wydanie II, Gorlice, Galeria Sztuki - Dwór Karwacjanów, 2000, ks. Andrzej Motyka, Sanktuaria diecezji rzeszowskiej, Rzeszów, Poligrafia Wyższego Seminarium Duchownego w Rzeszowie, 2001,
Przypisy
Kategoria:Bazyliki w Polsce Kategoria:Kościoły w diecezji rzeszowskiej Kategoria:Świątynie pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Maryi Panny Kategoria:Kościoły w powiecie gorlickim Kategoria:Obiekty sakralne w Gorlicach Kategoria:Architektura neorenesansowa w województwie małopolskim Kategoria:Kościoły farne w Polsce Kategoria:Budynki w Polsce oddane do użytku w 1892