Święta

Imieniny obchodzą: Aurea, Dalewin, Dalwin, Dobromiła, Euzebiusz, Faust, Franciszek, Konrad, Konrada, Lucjan, Łucjan i Petroniusz Lesotho – Dzień Niepodległości Mozambik – Dzień Pokoju i Pojednania Międzynarodowe Światowy Dzień Zwierząt, rozpoczynający Światowy Tydzień Zwierząt (do 10 października), ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1999 roku – UNIC Warsaw. Rozpoczyna się Światowy Tydzień Przestrzeni Kosmicznej (do 10 października, ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 6 grudnia 1999 roku rezolucją A/RES/54/68, obchodzony od 2000 roku) Polska Światowy Dzień Onkologii (organizowany przez placówki onkologiczne) Dzień Zwierząt (uchwalony przez Sejm RP w 2006) Rosja – Dzień Wojsk Kosmicznych Wspomnienia i święta w Kościele katolickim na brewiarz.katolik.pl. obchodzą: św. Franciszek z Asyżu (Jan Bernardone, założyciel zakonu franciszkanów) bł. Franciszek Ksawery Seelos (redemptorysta) św. Petroniusz (biskup) święci: Tyrsus, Palmacjusz i Bonifacy (męczennicy trewirscy)

Wydarzenia w Polsce

1498 – Drohiczyn otrzymał prawa miejskie. 1509 – Wojna polsko-mołdawska: zwycięstwo wojsk polskich w bitwie pod Chocimiem. 1582 – Ostatni dzień (czwartek) obowiązywania w Rzeczypospolitej kalendarza juliańskiego. Następny dzień (piątek) zgodnie z rachubą gregoriańską nosił datę 15 października. 1655 – II wojna północna: wojska polskie pod dowództwem Krzysztofa Żegockiego zdobyły Kościan. 1660 – IV wojna polsko-rosyjska: wojska polsko-litewskie zakończyły nieudane oblężenie Mohylewa. 1705 – Stanisław Leszczyński i jego żona Katarzyna Opalińska zostali koronowani w Warszawie na króla i królową Polski. 1714 – Poświęcono kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny przy klasztorze franciszkanów w Kętach. 1795 – Prusacy zrabowali ze skarbca na Wawelu polskie insygnia koronacyjne. 1900 – Otwarto Teatr Miejski we Lwowie. 1902 – W Toruniu powstała Spółdzielnia Mieszkaniowa „Kopernik”. 1908 – Poświęcono kościół Świętej Rodziny w Tarnowie. 1918 – Gen. Józef Haller objął naczelne dowództwo nad Armią Polską we Francji. 1936 – Premiera filmu historycznego Wierna rzeka w reżyserii Leonarda Buczkowskiego. 1943 – Reichsführer-SS Heinrich Himmler wygłosił pierwsze z dwóch tajnych tzw. przemówień poznańskich. 1944 – 1. dzień po upadku powstania warszawskiego: Rada Ministrów podjęła uchwałę o żałobie narodowej w związku z kapitulacją Warszawy. 1945 – W obozie pracy w Łambinowicach na Opolszczyźnie strażnicy zastrzelili 44-48 przetrzymywanych tam Niemców i Ślązaków. 1946 – 7 osób zginęło, a 15 zostało rannych w katastrofie kolejowej na stacji Szczecin Turzyn. 1950 – Prezydium Rządu podjęło decyzję o budowie Nowego Miasta Tychy. 1966 – Premiera komedii kostiumowej Marysia i Napoleon w reżyserii Leonarda Buczkowskiego. 1982 – Izba Wojskowa Sądu Najwyższego skazała zaocznie na karę śmierci byłego ambasadora PRL w Waszyngtonie Romualda Spasowskiego, który po ogłoszeniu stanu wojennego porzucił placówkę i poprosił o azyl polityczny w USA. 1990 – Ukazało się pierwsze wydanie tygodnika „NIE”. 2000: Rozpoczął się XIV Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina. Ukazał się album Golec uOrkiestra 2 zespołu Golec uOrkiestra. 2002 – Premiera komedii kostiumowej Zemsta w reżyserii Andrzeja Wajdy.

Wydarzenia na świecie

thumb|Plakat reklamujący Orient Express

1189 – III wyprawa krzyżowa: wojska Saladyna pokonały chrześcijan w bitwie pod Akką. 1209 – Otto IV został koronowany na cesarza rzymsko-niemieckiego. 1227 – Kalif Maroka z dynastii Almohadów Abdullah al-Adil został zamordowany przez swego brata Idrisa I, dotychczasowego zarządcę Sewilli, który zajął jego miejsce. 1440 – Król Danii Krzysztof Bawarski został wybrany przez szwedzki parlament na króla Szwecji. 1448 – Zakończyła się wojna albańsko-wenecka. 1550 – I wojna szmalkaldzka: wojska elektora Saksonii Maurycego Wettyna rozpoczęły oblężenie Magdeburga. 1582 – Papież Grzegorz XIII wprowadził kalendarz gregoriański. W związku z tym we Francji, Hiszpanii, Italii, Portugalii i Rzeczypospolitej Obojga Narodów w roku 1582 po 4 października nastąpił 15 października. W niedługim czasie kalendarz gregoriański zaczął obowiązywać również w innych krajach związanych z Kościołem katolickim. 1610 – Wmurowano kamień węgielny pod budowę bazyliki Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Genui. 1636 – Wojna trzydziestoletnia: zwycięstwo wojsk szwedzkich nad cesarsko-saskimi w bitwie pod Wittstock. 1674 – Wojna Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską: nierozstrzygnięta bitwa pod Enzheim. 1693 – Wojna palatynacka: wojska francuskie pokonały połączone siły hiszpańsko-sabaudzkie w bitwie pod Marsaglią. 1719 – Ambrogio Imperiale został dożą Genui. 1745 – Franciszek I Lotaryński został koronowany na cesarza rzymskiego. 1777 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: zwycięstwo wojsk brytyjskich w bitwie pod Germantown. 1794 – I koalicja antyfrancuska: wojska francuskie wkroczyły do Mönchengladbach. 1809 – Spencer Perceval został premierem Wielkiej Brytanii. 1824 – Meksyk został proklamowany republiką. 1830 – Belgia oderwała się od Niderlandów. 1836 – Powstanie Farrapos w Brazylii: zwycięstwo wojsk rządowych w bitwie na wyspie Fanfa. 1849: Upadło powstanie węgierskie. Została założona Kolumbijska Partia Konserwatywna. 1850 – I wojna o Szlezwik: zwycięstwo wojsk duńskich nad pruskimi w bitwie pod Friedrichstadtem. 1853 – (16 października według kalendarza gregoriańskiego) Imperium Osmańskie wypowiedziało wojnę Rosji – początek wojny krymskiej. 1857 – Szkocki astronom James Ferguson odkrył planetoidę (50) Virginia. 1862 – Wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w II bitwie pod Corinth. 1883 – W swój pierwszy kurs wyruszył pociąg Orient Express. 1884 – Rozpoczęto burzenie XVIII-wiecznej twierdzy w czeskim Hradcu Králové. 1892 – II wojna Francuzów z Dahomejem: zwycięstwo wojsk francuskich w bitwie pod Poguesą. 1902 – W Trieście zwodowano austro-węgierski pancernik SMS „Babenberg”. 1903: Papież Pius X ogłosił swoją pierwszą encyklikę E supremi apostolatus. Sava Grujić został po raz czwarty premierem Serbii. W Trieście zwodowano austro-węgierski pancernik SMS „Erzherzog Karl”. 1904 – Założono kluby piłkarskie: farerski HB Tórshavn i szwedzki IFK Göteborg. 1905 – W Burlington w stanie Vermont przyszły prezydent USA Calvin Coolidge poślubił Grace Goodhue. 1907 – Założono niemiecki klub piłkarski SSV Jahn Regensburg. 1910: 37 osób zginęło, a 30 zostało rannych w zderzeniu tramwajów międzymiastowych w Staunton w amerykańskim stanie Illinois. Król Portugalii Manuel II Patriota uciekł z rodziną do Wielkiej Brytanii. Dwa dni później w Porto oficjalnie proklamowano republikę. Została przyjęta flaga Bermudów. 1914: I wojna światowa: Austriacy zatrzymali nad Driną ofensywę serbską; zwycięstwo wojsk francuskich nad niemieckimi w bitwie pod Arras. W trzęsieniu ziemi o magnitudzie 7,0 z epicentrum w okolicach jeziora Burdur w południowo-zachodniej Turcji zginęły 2344 osoby. 1915 – Prezydent USA Woodrow Wilson ustanowił Dinosaur National Monument, znajdujący się na granicy stanów Kolorado, Arizona, Wyoming i Utah. 1916: W Operze Wiedeńskiej odbyła się premiera nowej wersji opery Ariadna na Naksos z muzyką Richarda Straussa i librettem Hugo von Hofmannsthala. Założono Murmańsk. 1918 – I wojna światowa: dowodzony przez Karla Dönitza U-Boot SM UB-68 został zatopiony na Morzu Śródziemnym przez brytyjskie okręty. Dönitz wraz z większością załogi został uratowany i spędził prawie rok w niewoli na Malcie. 1920 – Założono kluby piłkarskie: Club Africain Tunis i CA Bella Vista. 1921 – Riccardo Zanella został pierwszym prezydentem Wolnego Miasta Rijeka (wł. Fiume). 1922 – Podpisano Protokoły Genewskie. 1927 – John Borglum rozpoczął wraz ze 400 współpracownikami wykuwanie głów 4 byłych prezydentów na Mount Rushmore w amerykańskim stanie Dakota Południowa. 1928 – W Berlinie odbyła się premiera operetki Fryderyka z muzyką Franza Lehára. 1929 – Adli Jakan został po raz trzeci premierem Egiptu. 1930 – Założono cypryjski klub piłkarski AEL Limassol. 1933 – W III Rzeszy zostało uchwalone nowe prawo prasowe. 1934 – Alejandro Lerroux został po raz drugi premierem Hiszpanii. 1936 – W Londynie doszło do tzw. bitwy na Cable Street – starcia pomiędzy manifestacją Brytyjskiej Unii Faszystów, londyńską policją nadzorującą ich marsz i lokalnymi antyfaszystami (m.in. anarchistami, socjalistami, komunistami, Żydami, Irlandczykami). 1938 – W ramach tzw. operacji polskiej na mocy decyzji trójki miejscowego urzędu NKWD rozstrzelano w Żytomierzu w Ukraińskiej SRR 408 Polaków. 1940 – Na granicznej przełęczy Brenner w Alpach spotkali się Adolf Hitler i Benito Mussolini. 1941 – Niemcy zamordowali ok. 1800 Żydów z getta w Kownie. 1943: Kampania śródziemnomorska: grecka wyspa Kos została zajęta przez wojska niemieckie. Wojna na Pacyfiku: wojska amerykańskie zdobyły Wyspy Salomona. 1944 – Do służby w polskiej Marynarce Wojennej, w miejsce utraconego ORP „Dragon”, wszedł przekazany przez Brytyjczyków krążownik lekki ORP „Conrad” (poprzednio i następnie HMS „Danae”). 1945: W Belgradzie założono klub piłkarski FK Partizan. W Paryżu rozpoczął się proces Pierre’a Lavala, byłego premiera kolaboracyjego rządu Vichy. 1955 – We Francji ustanowiono Order Palm Akademickich. 1956 – Na Morzu Północnym zatonął polski statek rybacki „Cyranka” wraz z 12-osobową załogą. 1958 – Proklamowano V Republikę Francuską. 1960 – Krótko po starcie z Bostonu, po zderzeniu ze stadem szpaków, runął do oceanu samolot L-188 Electra, w wyniku czego zginęły 62 osoby, a 10 zostało rannych. 1964: We Włoszech otwarto Autostradę Słońca. W Moskwie odsłonięto mierzący 107 metrów Pomnik Zdobywców Kosmosu. 1965: 87 osób zginęło, a 10 zostało ciężko rannych w wyniku wykolejenia trzech ostatnich wagonów pociągu podmiejskiego w Durbanie na wschodnim wybrzeżu RPA. Paweł VI jako pierwszy papież przybył z wizytą do USA. Ukazało się pierwsze wydanie kubańskiego dziennika „Granma”. 1966 – Lesotho uzyskało niepodległość (od Wielkiej Brytanii). 1967: Dotychczasowa niemiecka eksklawa Verenahof została przyłączona do Szwajcarii. Sułtan Brunei Omar Ali Saifuddien III abdykował na rzecz swego syna Hassana Bolkiaha. 1968: Dokonano oblotu samolotu pasażerskiego Tu-154. Uruchomiono metro we Frankfurcie nad Menem. 1969 – Odsłonięto pomnik Sigmunda Freuda w jego rodzinnym Příborze w Czechach. 1970: Św. Katarzyna ze Sieny została ogłoszona doktorem Kościoła przez papieża Pawła VI. Zmarły 5 września w wyniku obrażeń odniesionych w wypadku na torze Monza austriacki kierowca Jochen Rindt jako jedyny w historii zdobył pośmiertnie tytuł mistrza świata Formuły 1. 1972 – W katastrofie pociągu w meksykańskim Saltillo zginęło 208 osób, a rannych zostało około 700. 1974: John Lennon wydał swój piąty solowy album Walls and Bridges, w Grecji została założona partia konserwatywno-liberalna Nowa Demokracja. 1975 – Otwarto Port lotniczy Montreal-Mirabel. 1976 – W Portugalii ustanowiono Order Wolności. 1978 – W Watykanie odbył się pogrzeb papieża Jana Pawła I. 1980 – Na znajdującym się 120 mil na południe od Yakutat na Alasce holenderskim statku wycieczkowym MS „Prinsendam” wybuchł pożar. Wszystkich 520 pasażerów i członków załogi uratowano, a opuszczony wrak zatonął 11 października. 1981 – Na prośbę brytyjskiego badacza Michaela Eddowesa, za zgodą wdowy po zamachowcu, na cmentarzu w Fort Worth w Teksasie dokonano ekshumacji zwłok Lee Harveya Oswalda, zabójcy prezydenta Johna F. Kennedy’ego. Eddowes w swojej książce Khrushchev killed Kennedy wydanej w 1975 wysunął tezę, że to nie Oswald, lecz jego sobowtór, agent KGB imieniem Alek był zamachowcem. Badania dokonane po ekshumacji nie potwierdziły żadnej z jego hipotez. 1982 – W RFN utworzono pierwszy rząd Helmuta Kohla. 1983 – Prezydent USA Ronald Reagan podpisał ustawę w sprawie emisji programu radiowego na Kubę 1984 – Przyjęto nową flagę Egiptu.