RQ-3 DarkStar – amerykański, rozpoznawczy, bezzałogowy aparat latający (UAV – ) wykonany w technologii stealth.
Historia thumb|left
Geneza W latach 80. i na początku lat 90. Boeing i Lockheed prowadziły zaawansowane badania nad stworzeniem bezzałogowego aparatu latającego, zdolnego do infiltracji terytorium Związku Radzieckiego. Nowa konstrukcja znana jako (AARS), powstawała w ramach projektu . Maszyna zaprojektowana w technologii stealth, miała być zdolna do operowania na bardzo dużej wysokości. Jej zadaniem miało być rozpoznanie i identyfikacja strategicznych celów na terytorium ZSRR. Program generował bardzo wysokie koszty, które wraz z końcem zimnej wojny były coraz trudniejsze do utrzymania. Na początku lat 90. Boeing i Lockheed połączyły swoje prace w celu zmniejszenia wydatków. Nie uchroniło to jednak projektu, który grudniu 1992 roku został anulowanyDavid Willis, Skunk works’Dark drone, „Combat Aircraft”, nr 9 (2023), s. 92–94, .
Na początku lat 90. XX wieku Stany Zjednoczone postanowiły dokonać jakościowego skoku w rozwoju bezpilotowych aparatów latających; program ich budowy i rozwoju znany był pod nazwą . W ramach tego programu powstały takie aparaty latające jak , znany lepiej jako Gnat-750, oraz , znany jako RQ-1A Predator. Odgałęzieniem programu był program (HAE), UAVy, które potrafią osiągać bardzo wysoki pułap operacyjny. HAE był kontynuatorem projektu AARS, miał jednak generować zdecydowanie mniejsze wydatki. Progrma HAE rozpoczął się oficjalnie w kwietniu 1994 roku. Różnorodność zadań jakie postawiono przed aparatem mającym powstać w ramach projektu wymusiła podzielenie go na dwa różniące się od siebie projekty. Pierwszy, konwencjonalny, miał charakteryzować się dużym zasięgiem, wykonaniem w klasycznej technologii bez elementów obniżających skuteczną powierzchnię odbicia radiolokacyjnego, CON HAE oznaczony jako . Drugi, LO HAE () miał być maszyną wykonaną w technologii stealth, zdolną do lotów w przestrzeni powietrznej potencjalnego wroga, o mniejszym zasięgu i udźwigu niż konwencjonalna konstrukcja, oznaczony jako . W ramach CON HAE powstał Global Hawk. był z kolei produktem projektu . Aparat skonstruowany przez firmy Lockheed Martin i Boeing pod nadzorem DARPA po raz pierwszy wzniósł się w powietrze 29 marca 1996. Jego niezwykły kształt, skutecznej obniżający powierzchnię odbicia radiolokacyjnego, był powodem wielu telefonów, jakie odebrała kalifornijska policja od przypadkowych obserwatorów lotu o inwazji UFO na Ziemię. Niestety podczas drugiego lotu, 22 kwietnia 1996, DarkStar uległ rozbiciu tuż po starcie. Zbudowano kolejny prototyp, nieco zmodyfikowany względem pierwotnego projektu RQ-3A DarkStar, który wzniósł się w powietrze 29 czerwca 1998 i wykonał 44-minutowy lot, startując w powietrze w sumie pięć razy. Zbudowano jeszcze dwa samoloty, ale nie odbyły one lotów. Cały program został anulowany na początku 1999 roku. Z zachowanych dwóch egzemplarzy jeden można oglądać w Muzeum Sił Powietrznych USA (National Museum of the United States Air Force), mieszczącym się na terenie bazy lotniczej (), a drugi w w Tukwila w stanie Waszyngton.
Konstrukcja został skonstruowany tak, aby jak najbardziej obniżyć powierzchnię odbicia radiolokacyjnego, dlatego ma kształt latającego płata, z bardzo krótkim i spłaszczonym kadłubem nośnym, bez wystających powierzchni sterowych. Wlot powietrza do silnika umieszczony jest na grzbiecie kadłuba nad krawędzią natarcia płata. Taki układ został wcześniej przetestowany na samolocie Northrop Tacit Blue, a dzięki temu tunel dolotowy do silnika opływa kadłub od góry, zaginając się w celu osłonięcia przed promieniowaniem radarowym łopatki sprężarki silnika. DarkStar napędzany jest pojedynczym silnikiem turbowentylatorowym . Samolot charakteryzował się pełną autonomicznością działania w oparciu o system nawigacji satelitarnej GPS, samodzielnym startem, lotem do celu i lądowaniem całkowicie bez ingerencji człowieka. DarkStar miał trójgoleniowe podwozie chowane w locie. Na swoim pokładzie mógł przenosić radar z syntetyczną aperturą oraz czujniki elektrooptyczne do obserwacji o każdej porze dnia i nocy. Informacje zbierane przez samolot mogły być przekazywane w czasie rzeczywistym do stanowiska kontroli na ziemi lub innych odbiorców takich jak samoloty J-STARS lub AWACS.
Przypisy
Bibliografia Tomasz Hypki, Przyszłość lotnictwa?, „Skrzydlata Polska”, nr 2 (1999), s. 4–14, .
Linki zewnętrzne Strona FAS
Kategoria:Amerykańskie bezzałogowe statki powietrzne Kategoria:Defense Advanced Research Projects Agency Kategoria:Konstrukcje lotnicze Lockheed Martin Kategoria:Amerykańskie samoloty stealth Kategoria:Samoloty Boeing