Zbrodnie nacjonalistów ukraińskich w powiecie lubomelskim – zbrodnie nacjonalistów ukraińskich i miejscowego ukraińskiego chłopstwa (tzw. czerni) na głównie polskiej ludności cywilnej podczas rzezi wołyńskiej w powiecie lubomelskim w dawnym województwie wołyńskim w okresie II wojny światowej.
Natężenie mordów w powiecie lubomelskim to sierpień 1943 r. W 4 miejscowościach zginęło powyżej 100 osób, w tym w Ostrówkach 521 a w Woli Ostrowieckiej 628 Polaków. Zaatakowano 50 miejscowości. Na terenie powiatu lubomelskiego ofiarą zbrodni padło 2242-2346 Polaków (ustalona, minimalna liczba ofiar). Ponadto zginęło co najmniej 52 Żydów, 4 Ukraińców. Ustalono 19 sprawców zbrodni. W co najmniej 8 przypadkach napadów Ukraińcy udzielili Polakom pomocy. Spalonych zostało co najmniej 2 kościoły i 3 kaplice.
Zbrodnie głównie były dziełem UPA, wzmocnionej w marcu i kwietniu 1943 r. przez dezerterów z ukraińskiej policji, wspomaganej przez ukraińskich chłopów, samoobronę (SKW) i Służbę Bezpeky OUN-B. W niewielkim zakresie jako sprawców wskazuje się oddziały zbrojne melnykowców i bulbowców.
Ogółem nacjonaliści zniszczyli 22 osiedla polskieWładysław Filar, Wydarzenia Wołyńskie 1939-1944, Wydawnictwo Adam Marszałek, 2008 s. 400..
Miejsca zbrodni i liczba ofiar Luboml – ofiarą nacjonalistów ukraińskich padło 15 Polaków
gmina Bereźce Zbrodnie w miejscowościach Ustalona (minimalna) liczba ofiar Bereżce 1 Polak, 1 Ukrainiec Binduga 5 Polaków Czmykos 152-154 Polaków Jankowce 86-87 Polaków, 1 Ukrainka Kąty 209-210 Polaków, 3 Ukraińców Nowy Jagodzin 4 Polaków Ostrowy 3 Polaków Rakowiec 3 Polaków Rymacze 1 Polak, 4 Żydów Sawosze 6 Polaków Sztuń Liczba ofiar nieznana Terebejki 9 Polaków Wysock 3 Polaków Zamłynie 21 Polaków
gmina Hołowno Zbrodnie w miejscowościach Ustalona (minimalna) liczba ofiar Hołowno Liczba ofiar nieznana osada wojskowa Horodno 1 Polak wieś Horodno 1 Polak
gmina Huszcza Zbrodnie w miejscowościach Ustalona (minimalna) liczba ofiar Kaznopol 6 Polaków Ostrówki 521 Polaków, 2 Żydów Piotrówka 1 Polak, 8 Żydów Piskorowo Liczba ofiar nieznana Przekurka 9 Polskóe Równo 31 Polaków, 1 Ukrainiec Wilczy Przewóz 1 Polak Wola Ostrowiecka 628 Polaków, 7 Żydów Wólka Uhruska 4 Polaków Zamostecze 40 Polaków
gmina Luboml Zbrodnie w miejscowościach Ustalona (minimalna) liczba ofiar Borki 55 Polaków Leśniaki 15 Polaków Maszów 3 Polaków Poczapy 2 Polaków Podhorodno 1 Polak Radziechów 4 Polak Zapole 12 Polaków
gmina Pulmo Zbrodnie w miejscowościach Ustalona (minimalna) liczba ofiar kolonia Grabowo 46 Polaków Klimowsk 18 Polaków Piszcz 3 Polaków Pulmo 2 Polaków Wólka Chrypska 3 Polaków, 31 Żydów
gmina Szack Zbrodnie w miejscowościach Ustalona (minimalna) liczba ofiar Szack 5 Polaków
gmina Zgorany Zbrodnie w miejscowościach Ustalona (minimalna) liczba ofiar Połapy 1 Polak Sokół 6 Polaków
Zbrodnie w nieustalonych miejscach W nieustalonych miejscach powiatu lubomelskiego zginęło również co najmniej 304-305 Polaków.
Kierownictwo terenowe OUN-B w powiecie lubomelskim Funkcja Imię, nazwisko i pseudonim Okres działalnościprzewodniczący lubomelskiej siatki OUN Jarmołowycz 1942-1943kuszczowy komendant SB Prokop Sztandera „Huzik” komendant bojówki SB Serhij Bohdan „Byk” komendant bojówki SB Łukasz Potapejko „Łuj”
Przypisy
Bibliografia