Moduł ściśliwości (współczynnik ściśliwości) określa odporność na zmianę objętości ciała pod wpływem zmiany ciśnienia. Formalnie współczynnik ściśliwości można zdefiniować jako:
gdzie: – ciśnienie, – objętość.
Znak minus pochodzi stąd, że zwiększanie ciśnienia powoduje zmniejszanie objętości ciała i z tego powodu pochodna jest ujemna. Dla gazu doskonałego współczynnik ściśliwości zależy od ciśnienia. Zależność ta jest różna dla różnych przemian gazowych.
Przemiana izotermiczna W przemianie izotermicznej
Po zróżniczkowaniu
Podstawiając to wyrażenie do wzoru definiującego dostaniemy
Przemiana adiabatyczna W przemianie adiabatycznej:
gdzie: – wykładnik adiabaty (stosunek ciepła właściwego przy stałym ciśnieniu do ciepła właściwego przy stałej objętości).
Wyrażenie to można zlogarytmować
a następnie wyznaczyć różniczkę
skąd
Dla gazów jest używana także inna wielkość zwana współczynnikiem ściśliwości (współczynnik kompresji) – jest to wielkość bezwymiarowa określająca odchylenie zachowania gazu rzeczywistego od gazu doskonałego.
Zobacz też współczynnik sprężystości objętościowej
Kategoria:Wielkości termodynamiczne Kategoria:Wytrzymałość materiałów