thumb|Warburgia salutaris Kanellowate, korzybielowcowate (Canellaceae Cronquist) – rodzina z rzędu kanellowców, obejmująca w zależności od ujęcia 5–6 rodzajów z 17–21 gatunkami. Rośliny te występują w strefie tropikalnej i subtropikalnej obu kontynentów amerykańskich i we wschodniej Afryce wraz z Madagaskarem.
Nazwa rodziny pochodzi od zdrobniałej formy greckiego słowa καννα (kanna) znaczącego „trzcina cukrowa”. Nadana została rodzinie z powodu nazywania w Ameryce Środkowej kory kannelowej hiszpańskim słowem canelo.
Znaczenie ekonomiczne ma korzybiel biały Canella winterana dostarczający „białego cynamonu” (kory kannelowej). Jest on używany jako przyprawa i stymulant, do aromatyzowania tytoniu, także jako trucizna na ryby. Także drewno korzybiela jest cenionym surowcem (zwane Bahama whitewood). Wartościowego drewna dostarcza także afrykański gatunek Warburgia stuhlmanii. Ze względu z kolei na duży popyt w Indiach na wonne drewno madagaskarskiego endemitu – Cinnamosma fragrans, roślina ta jest silnie zagrożona. Jako przyprawę na Antylach wykorzystuje się także korę Cinnamodendron corticosum. W Afryce przyprawą są liście Warburgia ugandensis, podczas gdy żywica z tego gatunku wykorzystywana jest do ochrony drewna.
Morfologia thumb|Canella winterana Pokrój Zwykle drzewa, rzadziej krzewy. W nagich pędach, w miękiszu, obecne są komórki wydzielnicze zawierające olejki. Liście Ustawione spiralnie, pojedyncze i całobrzegie, bez przylistków. Blaszka skórzasta, zwykle z prześwitującymi komórkami gruczołowatymi zawierającymi olejki, stąd liście aromatyczne. Kwiaty Drobne, zebrane w baldachogrona i wierzchotki wyrastające w kątach liści, tylko w rodzaju Canella – szczytowo, rzadko kwiaty pojedyncze. Kwiaty są obupłciowe i promieniste. Oś kwiatowa jest skrócona, okrywa zróżnicowana na mięsisty kielich i koronę. Kielich trójdziałkowy, korona z kilku okółków (do czterech), w każdym okółku 3 lub 5 listków okwiatu. Płatki są wolne, tylko u Cinnamosma zrastają się. Pręciki w liczbie 6–12 zrośnięte są w rurkę. Słupek powstaje z 2–6 zrośniętych owocolistków. Zalążnia jest jednokomorowa, górna, zwieńczona grubą i krótką szyjką słupka, na szczycie z dwu- lub sześciodzielnym znamieniem. Zalążki zgięte (kampylotropowe) w liczbie 2–20 na ściennych łożyskach. Owoce Jagody zawierające pojedyncze (1–2) nasiona. Nasiona czarne, czasem z osnówką, z bogatym w lipidy bielmem.
Systematyka Rodzina jest spokrewniona z winterowatymi Winteraceae i jest to potwierdzone analizami molekularnymi. Wcześniej na taką relację wskazywała też wspólna i charakterystyczna budowa łupiny nasiennej. Problemy z klasyfikacją tych roślin sprawiały jednak pewne anatomiczne podobieństwa do rodziny muszkatołowcowatych Myristicaceae. Stąd np. w systemie Cronquista (1981) rodzina sytuowana była blisko muszkatołowcowatych i flaszowcowatych Annonaceae w obrębie rzędu magnoliowców Magnoliales. W systemie Takhtajana z 1991 rodzina należała do monotypowego rzędu kanellowców Canellales wskazywanego jako najbliżej spokrewniony do rzędu Illiciales. W wersji tego systemu z 2009 rodzina była zgodnie z systemami APG łączona z winterowatymi w rząd kanellowców.
Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016) Jedna z dwóch rodzin (obok winterowatych) w rzędzie kanellowców w obrębie kladu magnoliowych – jednej z najstarszych linii rozwojowych okrytonasiennych.
Podział na rodzaje Canella P.Browne – korzybiel, rodzaj monotypowy z gatunkiem korzybiel biały Canella winterana Capsicodendron Hoehne (bywa włączany do Cinnamodendron) Cinnamodendron Endl. Cinnamosma Baill. Pleodendron Tiegh. Warburgia Engl.
Przypisy