Beata Obertyńska, z domu Wolska, ps. „Dziodzia”, „Marta Rudzka” (ur. 18 lipca 1898 w Skolem, zm. 21 maja 1980 w Londynie) – polska poetka i pisarka.
Życiorys Była córką Maryli z Młodnickich Wolskiej (poetki młodopolskiej, córki Wandy Monne, rzeźbiarki, narzeczonej Artura Grottgera) i inż. Wacława Wolskiego (przedsiębiorcy naftowego). Miała czworo rodzeństwa. Jej bratem był Ludwik, dobrze zapowiadający się poeta, zamordowany przez Ukraińców w 1919 r. w Złoczowie. Dzieciństwo i młodość spędziła w rodzinnej willi „Zaświecie” na stokach Cytadeli we Lwowie, ucząc się w domu rodzinnym i zdając egzaminy eksternistycznie. W młodości związana ze Skamandrem i środowiskiem artystycznym Medyki Pawlikowskich (domu jej uzdolnionej artystycznie siostry Leli Pawlikowskiej).
Pierwsze jej wiersze opublikowane zostały w 1924 w Słowie Polskim. Studiowała w Państwowym Instytucie Sztuki Teatralnej. W latach 1933–1937 występowała na scenach teatrów lwowskich.
Po agresji ZSRR na Polskę, w czasie okupacji sowieckiej Lwowa, w lipcu 1940, została aresztowana przez NKWD. Była osadzona w areszcie w osławionych lwowskich Brygidkach, następnie więziona kolejno w Kijowie, Odessie, Charkowie, Starobielsku, wreszcie zesłana do łagru Loch-Workuta.
Po ataku Niemiec na ZSRR uwolniona w konsekwencji układu Sikorski-Majski, wstąpiła do Armii Polskiej w ZSRR pod dowództwem gen. Władysława Andersa. W 1942 ewakuowała się wraz z Armią Andersa do Iranu, przeszła cały szlak bojowy Armii Polskiej: Iran, Palestyna, Egipt i Włochy. Służyła w randze porucznika w kwaterze Oświaty II Korpusu w Rzymie. Na okres kilku miesięcy została odkomenderowana w celu napisania wspomnień: W domu niewoli, którego to zadania dokonała w Johannesburgu.
Po wojnie pozostała na uchodźstwie, osiadła w Londynie. Publikowała w Dzienniku Polskim i Dzienniku Żołnierza, Orle Białym, Polsce Walczącej, Ochotniczce, Wiadomościach, Życiu, Przeglądzie Polskim.
Otrzymała wiele nagród literackich, m.in. nagrodę londyńskiego Przeglądu Powszechnego (1967), za tom poezji Miód i piołun – nagrodę Fundacji Lanckorońskich (1972) i nagrodę Stowarzyszenia Polskich Kombatantów (1972), ponadto nagrodę Jurzykowskich (1974). Podpisała list pisarzy polskich na obczyźnie, solidaryzujących się z sygnatariuszami protestu przeciwko zmianom w Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (List 59)Kultura 1976/03/342 Paryż 1976, s. 34..
Była żoną ziemianina Józefa Obertyńskiego herbu Sas (1892-1937), syna Kazimierza, posła i polityka.
Została pochowana na Cmentarzu North Sheen w Londynie (kw. 16G 304)Poetka wspomnień – przyjaciółka jezuitów Beata Obertyńska. mały|Symboliczny grób Beaty Obertyńskiej na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku mały|Grób Beaty Obertyńskiej na Cmentarzu North Sheen w Londynie
Twórczość Zbiory wierszy Pszczoły w słoneczniku (1927) Głóg przydrożny (1932), Otawa. Wiersze dawne i nowe (Jerozolima 1945), Miód i piołun (Londyn 1972), Anioł w knajpie (Londyn 1977), Perły – wiersze (Brighton 1980), Wiersze wybrane (1983) Grudki kadzidła (Londyn, Kraków 1987) Skrząca libella (1991) Liryki najpiękniejsze (1999)
Poematy Ballada o chorym księżycu (1959)
Wspomnienia i powieści Gitara i tamci (Medyka 1926) Ziarnka piasku (Londyn 1957) Wspomnienia (wspólnie ze wspomnieniami matki Maryli Wolskiej, Quodlibet, 1974) W domu niewoli (Rzym 1946, pod pseudonimem M. Rudzka) Skarb Eulenburga (tom 1–2, Londyn 1987–1988).
Przypisy
Bibliografia Zbigniew Lisowski, Chłonąć świat wszystkimi zmysłami w rytm uderzeń serca… O poezji Beaty Obertyńskiej, Wydawnictwo Naukowe Semper, Warszawa 2013, , format B5, 176 s., indeksy „Wiadomości”, Londyn 1946–1981, wersja zdigitalizowana w Kujawsko-Pomorskiej Bibliotece Cyfrowej Leopold Kielanowski Beata Obertyńska – w osiemdziesięciolecie urodzin
Piotr Lisiewicz, Przyczajone korzenie i fragmenty wspomnień W domu niewoli
Kategoria:Londyńska Polonia Kategoria:Ludzie urodzeni w Skolem Kategoria:Oficerowie Pomocniczej Służby Kobiet Kategoria:Pisarze literatury łagrowej Kategoria:Polacy i obywatele polscy – więźniowie Brygidek (1939–1941) Kategoria:Polacy i obywatele polscy – więźniowie radzieckich łagrów 1939–1941 Kategoria:Polscy pisarze emigracyjni Kategoria:Polscy poeci emigracyjni 1939–1989 Kategoria:Polscy poeci XX wieku Kategoria:Polscy prozaicy XX wieku Kategoria:Polscy zesłańcy do Workuty Kategoria:Polska emigracja polityczna w Wielkiej Brytanii 1939–1989 Kategoria:Polskie ofiary represji stalinowskich Kategoria:Porucznicy Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Pochowani na cmentarzu North Sheen w Londynie Kategoria:Sygnatariusze listu pisarzy emigracyjnych popierającego protesty przeciwko zmianom w konstytucji PRL 1975/1976 Kategoria:Urodzeni w 1898 Kategoria:Więźniowie radzieckich więzień Beata Kategoria:Zmarli w 1980 Kategoria:Żołnierze Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR 1941–1942