thumb|200px|Paul Sorvino z Mitzi Hoag (1975) Paul Anthony Sorvino (ur. 13 kwietnia 1939 w Nowym Jorku, zm. 25 lipca 2022 w Jacksonville) – amerykański aktor, reżyser i producent filmowy, pisarz, konsultant kreatywny, śpiewak operowy i rzeźbiarz.

Grywał często autorytety zarówno po stronie kryminalnej, jak i stróżów prawa. Odtwórca roli gangstera Paula „Pauliego” Cicero w biograficznym dramacie kryminalnym Martina Scorsese Chłopcy z ferajny (1990). Wystąpił w roli sierżanta NYPD Philipa „Phila” Cerrety w serialu policyjnym NBC Prawo i porządek (1991–1992). Nominowany do nagrody Tony Award dla najlepszego aktora w sztuce Jasona Millera Ten sezon mistrzowski (1972).

Jego córka Mira Sorvino jest laureatką Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej.

Życiorys Wczesne lata Urodził się w nowojorskim Brooklynie jako syn Angeli Marii Mattey „Marietty” (z domu Renzi), nauczycielki gry na fortepianie, i Fortunato „Forda” Sorvino, kierownika budowy w fabryce materiałów. Jego ojciec urodził się w Vomero, dzielnicy Neapolu, a matka pochodziła z Connecticut, była córką Włochów z Casacalenda, w regionie Molise. Miał dwóch braci – Billa i Ronalda.

Uczęszczał do Lafayette High School w Brooklynie. Naukę kontynuował w Amerykańskiej Akademii Muzycznej i Dramatycznej na Manhattanie w Nowym Jorku.

Kariera

W 1956 rozpoczął karierę jako copywriter w agencji reklamowej.

Jego wielką pasją była muzyka. Przez 18 lat pobierał lekcje śpiewu. Sorvino nie tylko doskonale grał na fortepianie, ale był też doskonałym śpiewakiem. W wywiadach powtarzał, że jego prawdziwą miłością jest poezja, malarstwo i opera.

W 1964 zadebiutował na Broadwayu jako Lou MacNiall w komedii muzycznej Bajour. W 1972 odniósł sukces na broadwayowskiej scenie w roli Phila Romano w sztuce Jasona Millera Ten sezon mistrzowski, za którą zdobył nagrodę Drama Desk i nominację do Tony Award. W 1973 zagrał hrabiego Gloucestera w inscenizacji off-broadwayowskiej Król Lear z Jamesem Earlem Jonesem w roli tytułowej. W 1976 spróbował swoich sił na Broadwayu jako reżyser przedstawienia Zamykacze do taczek, w którym zagrał Danny Aiello. W 1980 wyreżyserował sztukę swojego autorstwa Marlon Brando siedział właśnie tutaj z udziałem Jaya Acovone’a.

Po raz pierwszy wystąpił na ekranie w czarnej komedii Carla Reinera Gdzie jest Poppa? (Where’s Poppa?, 1970) u boku George’a Segala. Można go było potem zobaczyć w dramacie Jerry’ego Schatzberga Narkomani (The Panic in Needle Park, 1971) z Alem Pacino, komedii Melvina Franka Miłość w godzinach nadliczbowych (A Touch of Class, 1973) i adaptacji sztuki Jasona Millera Sezon mistrzów (That Championship Season, 1982) z Robertem Mitchumem. W serialu ABC Ulice San Francisco (The Streets of San Francisco, 1976) wystąpił jako sierżant Bert D’Angelo. W komedii fantasy Carla Reinera O mój Boże! (Oh, God!, 1979) zagrał postać ekstrawaganckiego ewangelisty Williego Williamsa. Reżyser Warren Beatty w dramacie wojennym Czerwoni (Reds, 1981) zaangażował go do roli założyciela Amerykańskiej Partii Komunistycznej Louisa C. Frainy. W 1993 został nazwany „Królem Brooklynu” na festiwalu „Welcome Back to Brooklyn”. W dramacie biograficznym Olivera Stone’a Nixon (1995) zagrał Henry’ego Kissingera. W komedii sensacyjnej Warrena Beatty’ego Senator Bulworth (1998) wystąpił w roli Grahama Crocketta, agenta firmy ubezpieczeniowej.

Zagrał też różne role ojca, w tym postać Davida Addisona Seniora, ojca Davida (Bruce Willis) w serialu detektywistycznym ABC Na wariackich papierach (Moonlighting, 1986), lorda Fulgencio Kapuleta, ojca Julii (Claire Danes), antagonisty w ekranizacji Romeo i Julia (1996) w reż. Baza Luhrmanna, Ala Millera, ojca Billa (Mark Addy) w sitcom CBS Byle do przodu (Still Standing, 2004–2006) i Bena „Pop–Pop” Goldberga, ojca Murraya w sitcomie ABC Goldbergowie (The Goldbergs, 2014).

Po raz ostatni wystąpił na ekranie jako Tony Salerno w Zabić Irlandczyka (Kill the Irishman, 2011) z Rayem Stevensonem.

Życie prywatne

Od 10 roku życia chorował na astmę. Założył Paul Sorvino Asthma Foundation. W 1985 wydał książkę How to Become a Former Asthmatic.

23 lipca 1966 ożenił się z Lorraine Davis, z którą miał dwie córki – Mirę Katherine (ur. 28 września 1967) i Amandę (ur. 1971) oraz syna Michaela (ur. 21 listopada 1977). W 1988 rozwiedli się. Romansował z Karen Black. 20 marca 1991 poślubił Vanessę Arico. W 1996 doszło do rozwodu. 27 grudnia 2014 ożenił się z Denessa Purvis „Dee Dee” Benkie.

Śmierć

Zmarł 25 lipca 2022 w szpitalu w Jacksonville na Florydzie z przyczyn naturalnych w wieku 83 lat. Przez ostatnie lata zmagał się z problemami zdrowotnymi.

Filmografia Narkomani (1971) jako Samuels Miłość w godzinach nadliczbowych (1973) jako Walter Menkes Ulice San Francisco (1972–1977; serial telewizyjny) jako Burt Deangelo (gościnnie) O mój Boże! (1977) jako wielebny Willie Williams Skok na Brinka (1978) jako Jazz Maffie Zadanie specjalne (1980) jako kapitan Edelson Czerwoni (1981) jako Louis Fraina Sezon mistrzów (1982) jako Phil Romano Na wariackich papierach (1985–1989; serial telewizyjny) jako David Addison Senior, ojciec Davida (gościnnie) Morderczy chłód (1985) jako Penny Niezły bajzel (1986) jako Tony Pazzo Star Trek: Następne pokolenie (1987–1994; serial telewizyjny) jako dr Nikolai Rozhenko (gościnnie) Dick Tracy (1990) jako Lips Manlis Chłopcy z ferajny (1990) jako Paul „Paulie” Cicero Człowiek rakieta (1991) jako Eddie Valentine Prawo i porządek (1990–nadal; serial telewizyjny) jako sierżant Phil Cerreta (w latach 1991–1992) Nixon (1995) jako Henry Kissinger Romeo i Julia (1996) jako Fulgencio Capulet KasaMowa (1997) jako Guy Cipriani Poszukiwany (1997) jako Kenny Rackmill Houdini: Magia życia (1998) jako Blackburn Za ciosem (1998) jako Harry Johanson Aria z Harlemu (1999) jako Fabiano Grazzi Żarty na bok (2000–2002; serial telewizyjny) jako Frank DeLucca Agencie podaj łapę (2001) jako Sonny Talia Cooler (2003) jako Buddy Stafford Repo! The Genetic Opera (2008) jako Rotti Largo Zabić Irlandczyka (2011) jako Tony Salerno

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Amerykanie pochodzenia włoskiego Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy głosowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy teatralni Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Amerykańscy reżyserzy teatralni Kategoria:Amerykańscy rzeźbiarze Kategoria:Amerykańscy śpiewacy operowi Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Jorku Kategoria:Pochowani w Kalifornii Kategoria:Urodzeni w 1939 Kategoria:Zmarli w 2022