Enterobakterie – monotypowy rząd (Enterobacterales) i rodzina (Enterobacteriaceae) Gram-ujemnych bakterii jelitowych o kształcie pałeczek, niesporulujące, fermentujące glukozę i tworzące kwas.
Są to dość duże komórki bakteryjne, urzęsione, niektóre szczepy są otoczkowe. Są względnymi beztlenowcami. Hoduje się je na prostych podłożach w warunkach normalnej atmosfery. Różnicuje się je poprzez posiew szeregu izolacyjnego, wykrywając poszczególne zdolności jak: fermentacja laktozy wytwarzanie indolu z tryptofanu rozkład mocznika (ureaza) wytwarzanie siarkowodoru.
Mają rzęski, dzięki którym mogą się poruszać – wyjątek stanowi Klebsiella i Shigella, które nie mają zdolności ruchu. Mają antygeny rzęskowe (H), otoczkowe (K), somatyczne (O) i fimbriowe.
Większość bakterii Gram-ujemnych wykrywanych w tlenowych hodowlach stolca należy do rodziny Enterobacteriaceae. Większość Enterobacterioceae stanowią wszechobecne, niechorobotwórcze bakterie, które występują w dużych ilościach w jelicie grubym człowieka, ale mogą znajdować się na skórze i w ustnej części gardła oraz w wodzie. Większość to drobnoustroje oportunistyczne, zakażające chorych lub osoby osłabione – związane z zakażeniami przyrannymi, zakażeniami układu moczowego, posocznicą, wtórnymi zapaleniami płuc, a także zakażeniami szpitalnymi.
Wymiana genetyczna Bakterie Gram-ujemne mogą koniugować i wymieniać informację genetyczną. Enterobacterioceae szczególnie często wymieniają informację między sobą przez koniugację i wymianę plazmidów, ale także przez transdukcję.
Systematyka
Rodzina Enterobacteriaceae Rahn, 1937 Rodzaj Arsenophonus Gherna et al., 1991 Arsenophonus nasoniae Gherna et al., 1991 Rodzaj Brenneria Hauben et al., 1999 Brenneria alni (Surico et al., 1996) Hauben et al., 1999 Brenneria nigrifluens (Wilson et al., 1957) Hauben et al., 1999 Brenneria paradisiaca (Fernandez-Borrero et Lopez-Duque, 1970) Hauben et al., 1999 Brenneria quercina (Hildebrand et Schroth, 1967) Hauben et al., 1999 Brenneria rubrifaciens (Wilson et al., 1967) Hauben et al., 1999 Brenneria salicis (Day, 1924) Hauben et al., 1999 Rodzaj Buchnera Munson et al., 1991 Buchnera aphidicola Munson et al., 1991 Rodzaj Budvicia Bouvet et al., 1985 Budvicia aquatica Bouvet et al., 1985 Rodzaj Buttiauxella Ferragut et al., 1982 Buttiauxella agrestis Ferragut et al., 1982 Buttiauxella brennerae Müller et al., 1996 Buttiauxella ferragutiae Müller et al., 1996 Buttiauxella gaviniae Müller et al., 1996 Buttiauxella izardii Müller et al., 1996 Buttiauxella noackiae Müller et al., 1996 Buttiauxella warmboldiae Müller et al., 1996 Rodzaj Cedecea Grimont et al., 1981 Cedecea davisae Grimont et al., 1981 Cedecea lapagei Grimont et al., 1981 Cedecea neteri Farmer et al., 1983 Rodzaj Citrobacter Werkman et Gillen, 1932 Citrobacter amalonaticus (Young et al., 1971) Brenner et Farmer, 1982 Citrobacter braakii Brenner et al., 1993 Citrobacter diversus (Burkey, 1928) Werkman et Gillen, 1932 Citrobacter farmeri Brenner et al., 1993 Citrobacter freundii (Braak, 1928) Werkman et Gillen, 1932 Citrobacter gillenii Brenner et al., 2000 Citrobacter koseri Frederiksen, 1970 Citrobacter murliniae Brenner et al., 2000 Citrobacter rodentium Schauer et al., 1996 Citrobacter sedlakii Brenner et al., 1993 Citrobacter werkmanii Brenner et al., 1993 Citrobacter youngae Brenner et al., 1993 Rodzaj Cronobacter Iversen et al., 2008 Cronobacter dublinensis Iversen et al., 2008 Cronobacter dublinensis dublinensis Iversen et al., 2008 Cronobacter dublinensis lactaridi Iversen et al., 2008 Cronobacter dublinensis lausannensis Iversen et al., 2008 Cronobacter malonaticus Iversen et al., 2008 Cronobacter muytjensii Iversen et al., 2008 Cronobacter sakazakii (Farmer et al., 1980) Iversen et al., 2008 Cronobacter turicensis Iversen et al., 2008 Rodzaj Dickeya Samson et al., 2005 Dickeya chrysanthemi (Burkholder et al., 1953) Samson et al., 2005 Dickeya dadantii Samson et al., 2005 Dickeya dianthicola Samson et al., 2005 Dickeya dieffenbachiae Samson et al., 2005 Dickeya paradisiacal (Fernandez-Borrero et Lopez-Duque, 1970) Samson et al., 2005 Dickeya zeae Samson et al., 2005 Rodzaj Edwardsiella Ewing et McWhorter, 1965 Edwardsiella anguillimortifera (Hoshina, 1962) Sakazaki et Tamura, 1975 Edwardsiella hoshinae Grimont et al., 1981 Edwardsiella ictaluri Hawke et al., 1981 Edwardsiella tarda Ewing et McWhorter, 1965 Rodzaj Enterobacter Hormaeche et Edwards, 1960 Enterobacter aerogenes Hormaeche et Edwards, 1960 Enterobacter agglomerans Ewing et Fife, 1972 Enterobacter amnigenus Izard et al., 1981 Enterobacter asburiae Brenner et al., 1988 Enterobacter cancerogenus (Urosevic, 1966) Dickey et Zumoff, 1988 Enterobacter cloacae (Jordan, 1890) Hormaeche et Edwards, 1960 Enterobacter cloacae cloacae (Jordan, 1890) Hormaeche et Edwards, 1960 Enterobacter cloacae dissolvens (Rosen, 1922) Hoffmann et al., 2005 Enterobacter cowanii Inoue et al., 2001 Enterobacter dissolvens (Rosen, 1922) Brenner et al., 1988 Enterobacter gergoviae Brenner et al., 1980 Enterobacter helveticus Stephan et al., 2007 Enterobacter hormaechei O’Hara et al., 1990 Enterobacter intermedius Izard et al., 1980 Enterobacter kobei Kosako et al., 1997 Enterobacter ludwigii Hoffmann et al., 2005 Enterobacter nimipressuralis (Carter, 1945) Brenner et al., 1988 Enterobacter oryzae Peng et al., 2009 Enterobacter pulveris Stephan et al., 2008 Enterobacter pyrinus Chung et al., 1993 Enterobacter radicincitans Kämpfer et al., 2005 Enterobacter sakazakii Farmer et al., 1980 Enterobacter taylorae Farmer et al., 1985 Enterobacter turicensis Stephan et al., 2007 Rodzaj Erwinia Winslow et al., 1920 Erwinia alni Surico et al., 1996 Erwinia amylovora (Burrill, 1882) Winslow et al., 1920 Erwinia ananatis Serrano, 1928 Erwinia aphidicola Harada et al., 1998 Erwinia billingiae Mergaert et al., 1999 Erwinia cacticida Alcorn et al., 1991 Erwinia cancerogena Urosevic, 1966 Erwinia carnegieana Standring, 1942 Erwinia carotovora (Jones, 1901) Bergey et al., 1923 Erwinia carotovora atroseptica (van Hall, 1902) Dye, 1969 Erwinia carotovora betavasculorum Thomson et al., 1984 Erwinia carotovora carotovora (Jones, 1901) Bergey et al., 1923 Erwinia carotovora odorifera Gallois et al., 1992 Erwinia carotovora wasabiae Goto et Matsumoto, 1987 Erwinia chrysanthemi Burkholder et al., 1953 Erwinia cypripedii (Hori, 1911) Bergey et al., 1923 Erwinia dissolvens (Rosen, 1922) Burkholder, 1948 Erwinia herbicola (Löhnis, 1911) Dye, 1964 Erwinia mallotivora Goto, 1976 Erwinia milletiae (Kawakami et Yoshida, 1920) Magrou, 1937 Erwinia nigrifluens Wilson et al., 1957 Erwinia nimipressuralis (Carter, 1945) Dye, 1969 Erwinia papaya Gardan et al., 2004 Erwinia paradisiaca Fernandez-Borrero et Lopez-Duque, 1970 Erwinia persicina Hao et al., 1990 Erwinia psidii Rodrigues Neto et al., 1988 Erwinia pyrifoliae Kim et al., 1999 Erwinia quercina Hildebrand et Schroth, 1967 Erwinia rhapontici (Millard, 1924) Burkholder, 1948 Erwinia rubrifaciens Wilson et al., 1967 Erwinia salicis (Day, 1924) Chester, 1939 Erwinia stewartii (Smith, 1898) Dye, 1963 Erwinia tasmaniensis Geider et al., 2006 Erwinia toletana Rojas et al., 2004 Erwinia tracheiphila (Smith, 1895) Bergey et al., 1923 Erwinia uredovora (Pon et al., 1954) Dye, 1963 Rodzaj Escherichia Castellani et Chalmers, 1919 Escherichia adecarboxylata Leclerc, 1962 Escherichia albertii Huys et al., 2003 Escherichia blattae Burgess et al., 1973 Escherichia coli (Migula, 1895) Castellani et Chalmers, 1919 Escherichia fergusonii Farmer et al., 1985 Escherichia hermannii Brenner et al., 1983 Escherichia vulneris Brenner et al., 1983 Rodzaj Ewingella Grimont et al., 1984 Ewingella americana Grimont et al., 1984 Rodzaj Hafnia Møller, 1954 Hafnia alvei Møller, 1954 Rodzaj Klebsiella Trevisan, 1885 Klebsiella granulomatis (Aragão et Vianna, 1913) Carter et al., 1999 Klebsiella mobilis Bascomb et al., 1971 Klebsiella ornithinolytica Sakazaki et al., 1989 Klebsiella oxytoca (Flügge, 1886) Lautrop, 1956 Klebsiella ozaenae (Abel, 1893) Bergey et al., 1925 Klebsiella planticola Bagley et al., 1982 Klebsiella pneumoniae (Schroeter, 1886) Trevisan, 1887 Klebsiella pneumoniae ozaenae (Abel, 1893) Ørskov, 1984 Klebsiella pneumoniae pneumoniae (Schroeter, 1886) Trevisan, 1887 Klebsiella pneumoniae rhinoscleromatis (Trevisan, 1887) Ørskov, 1984 Klebsiella rhinoscleromatis Trevisan, 1887 Klebsiella singaporensis Li et al., 2004 Klebsiella terrigena Izard et al., 1981 Klebsiella trevisanii Ferragut et al., 1983 Klebsiella variicola Rosenblueth et al., 2004 Rodzaj Kluyvera Farmer et al., 1981 Kluyvera ascorbata Farmer et al., 1981 Kluyvera cochleae Müller et al., 1996 Kluyvera cryocrescens Farmer et al., 1981 Kluyvera georgiana Müller et al., 1996 Kluyvera intermedia (Izard et al., 1980) Pavan et al., 2005 Rodzaj Koserella Hickman-Brenner et al., 1985 Koserella trabulsii Hickman-Brenner et al., 1985 Rodzaj Leclercia Tamura et al., 1987 Leclercia adecarboxylata (Leclerc, 1962) Tamura et al., 1987 Rodzaj Leminorella Hickman-Brenner et al., 1985 Leminorella grimontii Hickman-Brenner et al., 1985 Leminorella richardii Hickman-Brenner et al., 1985 Rodzaj Moellerella Hickman-Brenner et al., 1984 Moellerella wisconsensis Hickman-Brenner et al., 1984 Rodzaj Morganella Fulton, 1943 Morganella morganii (Winslow et al., 1919) Fulton, 1943 Morganella morganii morganii (Winslow et al., 1919) Fulton, 1943 Morganella morganii sibonii Jensen et al., 1992 Morganella psychrotolerans Emborg et al., 2006 Rodzaj Obesumbacterium Shimwell, 1963 Obesumbacterium proteus (Shimwell et Grimes, 1936) Shimwell, 1963 Rodzaj Pantoea Gavini et al., 1989
Pantoea agglomerans (Ewing et Fife, 1972) Gavini et al., 1989 Pantoea ananatis (Serrano, 1928) Mergaert et al., 1993 Pantoea anthophila Brady et al., 2009 Pantoea citrea Kageyama et al., 1992. Pantoea deleyi Brady et al., 2009 Pantoea dispersa Gavini et al., 1989 Pantoea eucalypti Brady et al., 2009 Pantoea punctata Kageyama et al., 1992 Pantoea stewartii (Smith, 1898) Mergaert et al., 1993 Pantoea stewartii indologenes Mergaert et al., 1993 Pantoea stewartii stewartii (Smith, 1898) Mergaert et al., 1993 Pantoea terrea Kageyama et al., 1992 Pantoea vagans Brady et al., 2009 Rodzaj Pectobacterium Waldee, 1945 Pectobacterium atrosepticum (van Hall, 1902) Gardan et al., 2003 Pectobacterium betavasculorum (Thomson et al., 1984) Gardan et al., 2003 Pectobacterium cacticida (Alcorn et al., 1991) Hauben et al., 1999 Pectobacterium carnegieana (Standring, 1942) Brenner et al., 1973 Pectobacterium carotovorum (Jones, 1901) Waldee, 1945 Pectobacterium carotovorum atrosepticum (van Hall, 1902) Hauben et al., 1999 Pectobacterium carotovorum betavasculorum (Thomson et al., 1984) Hauben et al., 1999 Pectobacterium carotovorum carotovorum (Jones, 1901) Hauben et al., 1999 Pectobacterium carotovorum odoriferum (Gallois et al., 1992) Hauben et al., 1999 Pectobacterium carotovorum wasabiae (Goto et Matsumoto, 1987) Hauben et al., 1999 Pectobacterium chrysanthemi (Burkholder et al., 1953) Brenner et al., 1973 Pectobacterium cypripedii (Hori, 1911) Brenner et al., 1973 Pectobacterium rhapontici (Millard, 1924) Patel et Kulkarni, 1951 Pectobacterium wasabiae (Goto et Matsumoto, 1987) Gardan et al., 2003 Rodzaj Photorhabdus Boemare et al., 1993 Photorhabdus asymbiotica Fischer-Le Saux et al., 1999 Photorhabdus asymbiotica asymbiotica Fischer-Le Saux et al., 1999 Photorhabdus asymbiotica australis Akhurst et al., 2004 Photorhabdus luminescens (Thomas et Poinar, 1979) Boemare et al., 1993 Photorhabdus luminescens akhurstii Fischer-Le Saux et al., 1999 Photorhabdus luminescens kayaii Hazir et al., 2004 Photorhabdus luminescens laumondii Fischer-Le Saux et al., 1999 Photorhabdus luminescens luminescens (Thomas et Poinar, 1979) Boemare et al., 1993