Święta
Imieniny obchodzą: Beatrycze, Elżbieta, Erazm, Godzimir, Józef, Katarzyna, Maria, Merkury, Mojżesz, Piotr i Tęgomir Bośnia i Hercegowina – Święto Państwowości Surinam – Święto Niepodległości Międzynarodowe: Międzynarodowy Dzień Eliminacji Przemocy wobec Kobiet (ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ) Światowy Dzień Pluszowego Misia, ustanowione w 2002 roku w 100. rocznicę powstania zabawki pluszowego misia, nazwanego na cześć 26. prezydenta Stanów Zjednoczonych Theodora (Teddy’ego) Roosevelta (ang. Teddy Bear); obchodzone również w Polsce na wiadomości24.pl [opublikowano: 2006-11-25]. Polska: Dzień Kolejarza (od 1981 roku, w dniu wspomnienia św. Katarzyny Aleksandryjskiej, patronki kolejarzy) Kościół mariawicki – wspomnienie śmierci Felicjana Marii Franciszka Strumiłły, pierwszego kapłana mariawity Wspomnienia i święta w Kościele katolickim na brewiarz.katolik.pl. obchodzą: św. Beatrycze z Ornacieu bł. Elżbieta z Reute bł. Franciszka Siedliska (dziewica), znana jako bł. Maria od Pana Jezusa Dobrego Pasterza św. Katarzyna Aleksandryjska (dziewica i męczennica) bł.bł. Ludwik i Maria Beltrame Quattrocchi (małżonkowie) bł. Mikołaj Steno (biskup) św. Piotr I Aleksandryjski
Wydarzenia w Polsce thumb|Stanisław August z emblematem masońskim na piersi (1797)
1202 – Został zawarty układ pomiędzy Henrykiem I Brodatym a Mieszkiem I Plątonogim, na mocy którego Henryk wykupił za 1000 grzywien część z zagarniętej mu uprzednio przez Mieszka ziemi otmuchowskiej oraz poparł starania stryja o pryncypat i krakowską dzielnicę senioralną. 1263 – Po raz pierwszy wzmiankowano Wrzeszcz, stanowiący obecnie część Gdańska. 1411 – Po zwycięskiej wielkiej wojnie z zakonem krzyżackim król Władysław II Jagiełło wyruszył pieszo w otoczeniu wyższego duchowieństwa i rycerstwa z Niepołomic do Krakowa w orszaku, na którego czele niesiono zdobyte pod Grunwaldem chorągwie krzyżackie, które zawieszono wokół grobu św. Stanisława na ścianach nawy głównej katedry wawelskiej. 1461 – Rozpoczął działalność pierwszy szpital miejski w Przemyślu. 1522 – Spłonęła doszczętnie zabudowa Świebodzina. 1764 – W Kolegiacie św. Jana w Warszawie został koronowany król Polski Stanisław II August. 1795 – Stanisław II August abdykował na rzecz Rosji. 1806 – Cofający się przed wojskami napoleońskimi Rosjanie i Prusacy zniszczyli Most Ponińskiego w Warszawie. 1862 – Zainaugurowała działalność Szkoła Główna Warszawska. Inauguracyjną mowę rektorską wygłosił Józef Mianowski. 1863 – Powstanie styczniowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Opatowem. 1896 – Otwarto pierwszy odcinek Wschodniogalicyjskich Kolei Lokalnych (Tarnopol-Kopyczyńce). 1910 – Powstało Towarzystwo Miłośników Rozwoju Fizycznego w Widzewie. 1914: I wojna światowa: taktycznym zwycięstwem wojsk austro-węgierskich nad rosyjskimi zakończyła się bitwa pod Krakowem (16-25 listopada). W Warszawie powołano Komitet Narodowy Polski. 1922 – Założono klub sportowy Unia Tczew. 1929 – Powołano Instytut Ekspertyz Sądowych z siedzibą w Warszawie (od 1945 roku w Krakowie). 1937 – Podniesiono banderę na niszczycielu ORP „Błyskawica”. 1939 – W Wilnie ukazało się pierwsze wydanie „Gazety Codziennej”. 1944 – Przewodniczący Krajowej Rady Narodowej Bolesław Bierut zatwierdził statut oficerów polityczno-wychowawczych w Wojsku Polskim. 1945: Otwarto Cmentarz Powstańców Warszawy. Ukazało się pierwsze wydanie katolickiego tygodnika społecznego „Dziś i Jutro”. 1952 – Powstała Grupa Beskidzka Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. 1956 – Ukazało się pierwsze wydanie tygodnika „Kronika Beskidzka”. 1960 – Premiera filmu przygodowego Szatan z siódmej klasy w reżyserii Marii Kaniewskiej na podstawie powieści Kornela Makuszyńskiego. 1967 – W Teatrze Narodowym w Warszawie odbyła się premiera Dziadów Adama Mickiewicza w reżyserii Kazimierza Dejmka. 1976 – Telewizja Polska wyemitowała premierowy odcinek serialu kryminalnego 07 zgłoś się w reżyserii Krzysztofa Szmagiera. 1978 – Zainaugurowała działalność Filharmonia Sudecka w Wałbrzychu. 1982 – Premiera filmu psychologicznego Przeprowadzka w reżyserii Jerzego Gruzy. 1984 – W Zielonej Górze został założony Kabaret Potem. 1990 – Odbyła się pierwsza tura wyborów prezydenckich. Do drugiej tury przeszli: Lech Wałęsa i Stanisław Tymiński. 1991 – Odbyły się inauguracyjne posiedzenia Sejmu RP I kadencji i Senatu RP II kadencji. 2005 – Minister obrony narodowej Radosław Sikorski ogłosił ujawnienie archiwaliów Układu Warszawskiego. 2008 – Na wniosek śledczych z Instytutu Pamięci Narodowej w krypcie katedry wawelskiej dokonano ekshumacji zwłok gen. Władysława Sikorskiego. 2010 – Na antenie Polsatu wyemitowano ostatni (1554.) odcinek serialu Samo życie.
Wydarzenia na świecie
311 – Prześladowania chrześcijan: w Aleksandrii w Egipcie zabito biskupa Piotra i jego towarzyszy. 1034 – Po śmierci Malcolma II nowym królem Szkocji został jego wnuk Duncan I. 1120 – W katastrofie „Białego Statku” zginął książę Wilhelm Adelin, jedyny ślubny syn króla Anglii Henryka I Beauclerca. 1177 – Król Jerozolimy Baldwin IV Trędowaty i książę Antiochii Renald z Châtillon pokonali wojska Saladyna w bitwie pod Montgisard. 1185 – Kardynał Umberto Crivelli został wybrany na papieża i przyjął imię Urban III. 1277 – Kardynał Giovanni Gaetano Orsini został wybrany na papieża i przyjął imię Mikołaj III. 1314 – Fryderyk III Piękny został koronowany w katedrze w Bonn na antykróla Niemiec. 1317 – Margrabia brandenburski Waldemar Wielki, po przegranej bitwie pod Gransee z księciem meklemburskim Henrykiem II Lwem, został zmuszony do zawarcia pokoju w Templinie i zwrócenia mu ziemi stargardzkiej. 1343 – Fale tsunami wywołane przez trzęsienie ziemi zniszczyły port w Neapolu. 1370 – Olgierd Giedyminowicz wyruszył w swoją drugą wyprawę przeciwko Moskwie. 1431 – Zygmunt Luksemburski koronował się w Mediolanie na króla Włoch. 1473 – Założono Kolegium św. Katarzyny przy Uniwersytecie w Cambridge. 1487 – Elżbieta York, żona Henryka VII Tudora, została koronowana na królową Anglii. 1491 – Rekonkwista: rozpoczęło się oblężenie Grenady, ostatniej arabskiej twierdzy w Hiszpanii. 1500 – Krzysztof Kolumb powrócił z trzeciej wyprawy do Nowego Świata. 1535 – Aniela Merici założyła w Bresci Towarzystwo św. Urszuli. 1596 – W Finlandii wybuchło powstanie chłopskie. 1600 – W bitwie pod Curtea de Argeș polska husaria pod wodzą hetmana Jana Zamoyskiego pokonała wojska hospodara Wołoszczyzny Michała Walecznego. 1620 – Król Szwecji Gustaw II Adolf ożenił się w Sztokholmie z Marią Eleonorą Hohenzollern. 1731 – W Lipsku odbyło się pierwsze wykonanie kantaty religijnej Wachet auf, ruft uns die Stimme Johanna Sebastiana Bacha. 1735 – Na Kremlu moskiewskim został odlany Car Kołokoł, największy dzwon na świecie. 1741 – W wyniku buntu pułku preobrażeńskiego na tron carski w Rosji wyniesiono Elżbietę Romanową (jako Elżbietę I). 1759: Około 20 tys. osób zginęło w trzęsieniu ziemi o sile 7,4 stopnia w skali Richtera na Bliskim Wschodzie. Wojna siedmioletnia: zwycięstwo wojsk brytyjskich nad holenderskimi w bitwie pod Czinsurem w Indiach. 1783 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: wojska brytyjskie ewakuowały się z Nowego Jorku, swego ostatniego przyczółka w USA. 1802 – W Budapeszcie została założona Państwowa Biblioteka Széchényiego. 1809 – Pod Berlinem zaginął bez śladu brytyjski dyplomata Benjamin Bathurst. 1847 – W Wiedniu odbyła się premiera opery Marta albo jarmark w Richmondzie z muzyką Friedricha von Flotowa i librettem Friedricha Wilhelma Riesego. 1863 – Wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w III bitwie pod Chattanooga. 1871 – W Cesarstwie Austriackim utworzono rząd Adolfa von Auersperga. 1872 – Kanadyjski astronom James Craig Watson odkrył planetoidę (128) Nemesis. 1874 – Juan Bautista Gill został prezydentem Paragwaju. 1876 – Wojna o Black Hills: zwycięstwo armii amerykańskiej nad Indianami w bitwie nad Bates Creek w Wyoming. 1878 – Cándido Bareiro został prezydentem Paragwaju. 1880 – Założono miasto Tunuyán w Argentynie. 1885 – Utworzono pierwszy kanadyjski Park Narodowy Banff. 1886 – Patricio Escobar został prezydentem Paragwaju. 1890 – Juan Gualberto González został prezydentem Paragwaju. 1892 – Francuski astronom Auguste Charlois odkrył planetoidę (346) Hermentaria. 1894 – Juan Bautista Egusquiza został prezydentem Paragwaju. 1897 – został premierem Peru. 1898 – Emilio Aceval został prezydentem Paragwaju. 1901 – Aleksandros Zaimis został po raz drugi premierem Grecji. 1902 – Juan Antonio Escurra został prezydentem Paragwaju. 1906 – Benigno Ferreira został prezydentem Paragwaju. 1910 – Manuel Gondra został prezydentem Paragwaju. 1915 – Albert Einstein sformułował ogólną teorię względności (została opublikowana w następnym roku). 1916 – I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa pod Bukaresztem. 1917 – W Rosji Radzieckiej odbyły się jedyne wolne wybory parlamentarne. Eserowcy uzyskali 410, a bolszewicy 175 na 707 miejsc. Konstytuanta zebrała się tylko raz, 5 stycznia 1918 roku. 1918: Wojwodina i Czarnogóra zostały przyłączone do Królestwa Serbii. Skapitulowały ostatnie niemieckie oddziały, walczące w Niemieckiej Afryce Wschodniej, pod dowództwem Paula von Leetow-Vorbecka. 1920 – Simon Vratzian został ostatnim premierem Demokratycznej Republiki Armenii. 1925 – Prajadhipok został królem Syjamu. 1935 – W ZSRR ustanowiono Order Znak Honoru. 1936 – III Rzesza zawarła sojusz z Japonią (tzw. Pakt antykominternowski). 1938: Ławrientij Beria został ludowym komisarzem spraw wewnętrznych. Samodzielna Grupa Operacyjna „Śląsk” stoczyła zwycięską bitwę o Czadcę z jednostkami czechosłowackimi. 1939 – Założono ekwadorski klub piłkarski América Quito. 1940: Dokonano oblotu brytyjskiego samolotu wielozadaniowego De Havilland Mosquito. Na Litwie, Łotwie i w Estonii wszedł do obiegu rubel radziecki. W porcie Hajfa brytyjskie okręty wojenne ostrzelały francuski statek „Patria” ze 1800 nielegalnymi żydowskimi imigrantami, w wyniku czego zginęło 260 osób, a 172 zostały ranne. 1941: Finlandia przystąpiła do Paktu antykominternowskiego. W Forcie IX twierdzy w Kownie zostało zamordowanych 2934 niemieckich Żydów. 1942: Front wschodni: rozpoczęła się ofensywa Armii Czerwonej na broniony przez Niemców tzw. występ rżewski. Wojna na Pacyfiku: do portu Moji zawinęły japońskie piekielne statki „Dainichi Maru” i „Singapore Maru”. Podczas 26-dniowego rejsu z Singapuru w ich ładowniach zmarło 140 alianckich jeńców wojennych. 1943 – W Kownie odbyło się pierwsze posiedzenie Najwyższego Komitetu Wyzwolenia Litwy. 1944: Wojna na Pacyfiku: zwycięstwo wojsk amerykańskich w bitwie o Peleliu; 220 mil morskich na wschód od Singapuru został storpedowany przez amerykański okręt podwodny USS „Cavalla” japoński niszczyciel „Shimotsuki”, po czym zatonął z większością załogi, dowódcą i sztabem flotylli. W wyniku uderzenia niemieckiego pocisku rakietowego V2 w dom towarowy w londyńskiej dzielnicy New Cross zginęło 168 osób, a 123 zostały ranne. 1945 – Partia Ludowa wygrała wybory parlamentarne w Austrii. 1947: Nowa Zelandia ratyfikowała Statut Westminsterski. Opublikowano pierwszą wersję tzw. czarnej listy Hollywood. 1952 – W Londynie odbyła się premiera sztuki Agathy Christie Pułapka na myszy, najdłużej bez przerwy wystawianej sztuki na świecie. 1953 – Węgierska „złota jedenastka” pokonała w meczu towarzyskim na Wembley w Londynie Anglię 6:3. 1955 – Została sformowana Brygada Walki Specjalnej Marynarki Wojennej Republiki Korei. 1956 – 82 rewolucjonistów (w tym bracia Raúl i Fidel Castro oraz Ernesto Guevara) wypłynęło z Meksyku na jachcie „Granma” na Kubę, gdzie 2 grudnia zostali rozgromieni przez siły rządowe. 1958 – Sudan Francuski uzyskał autonomię. 1960 – Na zlecenie dyktatora Dominikany Rafaela Leónidasa Trujillo zostały zamordowane trzy stojące na czele opozycji siostry Mirabal. W 1999 roku ONZ ustanowiła rocznicę ich śmierci międzynarodowym dniem walki z przemocą wobec kobiet.