mały|300x300px|Model farmakoforu miejsca wiązania benzodiazepin na receptorze GABAA mały|469x469px|Mewastatyna w centrum katalitycznym reduktazy HMG-CoA mały|318x318px|Molekularne mechanizmy działania farmaceutyków. Leki stają się efektywne m.in. dzięki wpływaniu na transdukcję sygnałów, metabolizm i potencjał czynnościowy Chemia leków także chemia medyczna lub chemia farmaceutyczna – dyscyplina badawcza znajdującą się na pograniczu chemii i farmakologii. Głównym celem chemii medycznej jest projektowanie, synteza i badanie właściwości indywiduów chemicznych użytecznych w terapii, a także dopracowanie metod otrzymywania tych substancji w celu obniżenia kosztów produkcji. Cele te wiążą się też z badaniem już istniejących leków, zwłaszcza na poziomie ich oddziaływania z cząsteczką docelową. Jedną z głównych metod badawczych rozwiniętych w tym celu jest QSAR (ilościowa zależność pomiędzy strukturą a reaktywnością).
W Polsce dyscyplina ta stanowi przedmiot obowiązujący na studiach farmaceutycznych i jedną z podstawowych dyscyplin zawodowych farmaceutów. Tematyka badań koncentruje się na następujących zagadnieniach: budowa chemiczna substancji leczniczych ich właściwości fizykochemiczne i biologiczne metody otrzymywania, w szczególności syntezy chemicznej chemiczne aspekty oddziaływania leków na organizm ustalanie ilościowych współzależności między strukturą a bioaktywnością przemiany związków w warunkach in vitro, czyli trwałość leków trwałość leków in vivo, czyli metabolizm ksenobiotyku ocena chemiczna jakościowa i ilościowa
Chemia leków jest wysoce interdyscyplinarną dziedziną wykorzystującą osiągnięcia dyscyplin takich jak: chemia organiczna, biochemia, chemia fizyczna, chemia obliczeniowa, farmakologia, farmakognozja, fizjologia, mikrobiologia i statystyka.
Rys historyczny Chemia leków wywodzi się od chemii lekarskiej, zwanej jatrochemią, której podwaliny stworzyła alchemia. Twórcą jatrochemii był Paracelsus (1493–1541), który wprowadził do lecznictwa rtęć, siarkę i sól kuchenną. Jemu zawdzięczamy również hipotezę, że za działanie lecznicze roślin odpowiadają zawarte w nich związki chemiczne. Pierwszej izolacji jednorodnej chemicznie substancji leczniczej z surowca roślinnego dokonał Friedrich Sertürner. To wydarzenie przyjmuje się za początek rozwoju chemii leków.
Zobacz też chemia bioorganiczna inhibitor ATC farmakologia farmaceutyka farmacja stosowana farmakognozja farmakoterapia farmakodynamika farmakokinetyka farmakofor medycyna projektowanie leków przemysł farmaceutyczny
Bibliografia
Linki zewnętrzne American Chemical Society Division of Medicinal Chemistry European Federation for Medicinal Chemistry A guide to drug discovery: The role of the medicinal chemist in drug discovery – then and now, artykuł napisany w Nature Reviews Drug Discovery przedstawiający zarys historyczny dyscypliny i przewidywane przyszłe kierunki rozwoju.
Najważniejsze czasopisma Future Medicinal Chemistry Chemmedchem (ChemMedChem current issue page) Journal of Medicinal Chemistry (table of contents)
European Journal of Medicinal Chemistry