Adam Burski, znany także jako: Bursius, Adam Alberti Borczinski, Brzezinensis (ur. ok. 1560 w BrzezinachWedług Hipolita Stupnickiego urodził się w Brzeżanach; zob. Galicja pod względem topograficzno-geograficzno-historycznym / skreślona przez Hipolita Stupnickiego. Z mapą. Lwów: nakładem autora, Drukarnia Zakładu narodowego im. Ossolińskich, 1849, s. 78., zm. 15 lutego 1611 w Zamościu) – filolog, logik, filozof, mówca, wydawca, przedstawiciel myśli filozoficznej polskiego renesansu.
Życiorys Syn Wojciecha i Barbary, cioteczny brat Szymona Szymonowica. Pierwsze nauki pobierał w lwowskiej szkole katedralnej. Od 1579 student Akademii Krakowskiej, gdzie w 1580 uzyskał stopień bakałarza (bakałarzował zapewne po szkołach prowincjonalnych). Przebywał też we Lwowie jako nauczyciel w szkole katedralnej, w której wcześniej był uczniem. W latach 1587–1590 był prawdopodobnie jej rektorem. W międzyczasie kształcił się we Włoszech. W 1593 uzyskał magisterium i doktorat z filozofii. W tym samym roku został seniorem Bursy Jerozolimskiej w Krakowie i wykładowcą na wydziale artium. W 1595 dostał się jako profesor do Kolegium Mniejszego. Na początku 1597, na wezwanie Jana Zamoyskiego, objął w Akademii Zamojskiej katedrę filozofii moralnej. Parę miesięcy później został rektorem Akademii Zamojskiej – funkcję tę powierzano mu jeszcze kilkukrotnie. Jeden z głównych przedstawicieli renesansowej filozofii polskiej, należał do czołowych profesorów Akademii, był gł. kierownikiem drukarni i przedsięwzięć naukowo-wydawniczych. Zwolennik empiryzmu i metody indukcyjnej w nauce. Walczył o świeckość i autonomię szkoły przeciw hegemonii władz duchownych.
Poślubił Annę, dworkę kasztelanowej Zamoyskiej. Otrzymał w dożywotnią dzierżawę wioskę Pniówek (Pniów).
Najważniejsze utwory Dialectica Ciceronis, Zamość 1604, drukarnia M. Łęski (dzieło filozoficzne, oparte na notatach padewskich J. Zamoyskiego, przekazanych mu przez autora w 1598) Oratio funebris in anniversario depostionis Illustrissimi Joannis Zamoscii, Zamość 1606, drukarnia M. Łęski Oratio de nobiliate gentis Samosciorum, wyd. przy J. Zamoyski: „Stemma Samosciorum”
Prace edytorskie M. Jaskier Juris provincialis quod Speculum Saxonum vulgo nuncupatur libri tres, Zamość 1602 J. Zamoyski Stemma Samosciorum, Zamość 1609, Drukarnia Akademicka
Listy i materiały do J. Zamoyskiego, Kraków: 3 stycznia 1597; Zamość: 11 lipca i 23 sierpnia 1601, 18 marca 1602; do G. Zamoyskiej, 1605 (wyd. J. Przyborowski „Listy A. Burskiego, profesora Akademii Zamojskiej” Biblioteka Warszawska, 1884, t. 2, s. 325–329) List Anny Burskiej do T. Zamoyskiego, 26 sierpnia 1612 (wyd. J. Przyborowski „Listy A. Burskiego, profesora Akademii Zamojskiej” Biblioteka Warszawska, 1884, t. 2, s. 329–331)
Przypisy
Bibliografia Władysław Tatarkiewicz, Historia filozofii, cz. 2 „Filozofia nowożytna do roku 1830”, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1978 Bibliografia Literatury Polskiej – Nowy Korbut, t. 2 Piśmiennictwo Staropolskie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1964, s. 65–67 Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, . S. Starowolski: Scriptorum Polonicorum Hekatontas Frankfurt 1625; wyd. 2 rozszerzone: Wenecja 1627, s. 169; wyd. 3 Frankfurt 1644; wyd. 4 w: Tractatustres... Wrocław 1734 J. Lipsius: Epistolarum selectarum centuria ąuinta Antwerpia 1711 (list do S. Szymonowica) F. Juvenel de Carlencas: Historia nauk wyzwolonych (przekł. polski) Warszawa 1766 J. Sołtykowicz: O stanie Akademii Krakowskiej Kraków 1810, s. 429–439 F. Siarczyński: Obraz wieku panowania Zygmunta III cz. 1, Lwów 1828
Linki zewnętrzne Adam Burski – publikacje w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Akademii Krakowskiej Kategoria:Filozofowie I Rzeczypospolitej Kategoria:Logicy I Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Brzezinach Kategoria:Ludzie związani z Brzezinami (I Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy pisarze nowołacińscy XVII wieku Kategoria:Urodzeni w XVI wieku Kategoria:Wydawcy I Rzeczypospolitej Kategoria:Rektorzy Akademii Zamojskiej Kategoria:Zmarli w 1611