Poznaniacy (Poznaniaki, Poznańczycy gwarowo Poznanioki, Pyry, niem. Posener) – grupa etnograficzna ludności polskiej, zamieszkująca środkową część Wielkopolski, określany niekiedy jako region Poznańskie.
Mieszkańcy Poznańskiego to Poznaniacy, przy czym słowo to odnosi się nie tylko do mieszkańców miasta Poznania, lecz również całego regionu.
Charakterystyka thumb|Pomnik Starego Marycha w Poznaniu Janusz Kamocki przedstawia, że u większości Wielkopolan nastąpiło zatarcie różnic kulturowych pomiędzy poszczególnymi grupami etnograficznymi. Spośród nich Poznaniacy ulegli w największym stopniu wpływom miejskim.
Za cechy Poznaniaków uważa się przede wszystkim: zmysł praktyczny, pragmatyzm, pracowitość, punktualność, oszczędność i gospodarność, poszanowanie prawa (legalizm)Włodzimierz Łęcki: Poznań. Przewodnik. Poznań: Zysk i S-ka, 1997, s. 19..
Według częstych opinii cechy te wpoili Poznaniakom Niemcy w czasie zaboru pruskiego. Prawdziwość tej tezy jest przedmiotem kontrowersjiPorównaj: poznan.naszemiasto.pl.; jest faktem, że cechy te często obracały się przeciwko NiemcomStefan Bratkowski, Najkrótsza historia Wielkopolski, rozdział 51: Apostołowie gospodarności. Poznań: W Drodze, 1999, s. 319.. Legalizm Poznaniaków nie oznaczał też wyrzeczenia się walki zbrojnej. W Poznańskiem w latach 1794–1918 było kilka zrywów niepodległościowych, a dwa z nich – powstanie wielkopolskie z 1918/1919 r. oraz powstanie wielkopolskie – były jednymi z nielicznych (obok III powstania śląskiego oraz powstania sejneńskiego) zwycięskich powstań w Polsce.
Gwara poznańska
Poznaniacy posługują się gwarą poznańską. , również ze względu na fakt, iż charakteryzuje ją duża liczba germanizmów, niemiecki szyk zdania itp.
thumb|140px|Architektura pruska okresu zaboru jako nieodzowny element również dzisiejszej kultury Poznaniaków
Święta obchodzone przez Poznaniaków Święto stanowią również (obchodzone w sposób przypominający niektóre uroczystości niemieckie) imieniny ulicy Św. Marcin w PoznaniuCentrum Kultury Zamek – organizator imienin ulicy.. to Boże Ciało, kiedy odbywa się (w Poznaniu celebrowana razem z Bambrami przy wsparciu Towarzystwa Bambrów PoznańskichTowarzystwo Bambrów Poznańskich – dostęp 27 lipca 2014.) Procesja Bożego Ciała.
Stowarzyszenia regionalne thumb|200px|Muzeum Ziemi Czarnkowskiej – miejsce przechowywania pamiątek etnograficznych z północno-zachodnich obrzeży Poznańskiego Obecnie do tradycji Poznaniaków odwołuje się szereg wielkopolskich stowarzyszeń regionalnych, jak: Towarzystwo im. Hipolita Cegielskiego, Unia Wielkopolan, Ruch Regionalny Wielkopolan, Wielkopolskie Towarzystwo Kulturalne czy Wiara Lecha.
Muzyka Istnieje zespół folklorystyczny Wielkopolanie, który odwołuje się do tradycji ludowej Poznańskiego.
Media Poznaniacy posiadają swoje programy i słuchowiska, jak np. prowadzone w gwarze poznańskiej (przez Jacka Hałasika) „Blubry Heli przy niedzieli”, emitowane w Radio Merkury. Felietony pisane gwarą Poznaniaków (głównie autorstwa Juliusza Kubla) publikowane są m.in. w „Głosie Wielkopolskim” i w czasopiśmie „Lofer. Miesięcznik Wielkopolanina”, w „Rzeczy Krotoszyńskiej” ukazują się felietony „Okrakiem na ryczce” (autorstwa Jana Rosika).
Osoby propagujące kulturę Poznańskiego: Stanisław Strugarek – propagator gwary i kultury Poznańskiego Juliusz Kubel – propagator gwary i kultury Poznańskiego oraz wiceprezes Towarzystwa Bambrów PoznańskichTowarzystwo Bambrów Poznańskich – zarząd. Marian Pogasz – propagator gwary i kultury Poznańskiego Jan Rosik – propagator gwary i kultury Poznańskiego z Krotoszyna
Zobacz też najdłuższa wojna nowoczesnej Europy wizja lokalna 1901 Posen (Michigan) zabór pruski, strajk dzieci wrzesińskich, powstanie wielkopolskie Beocja (Wielkopolska)
Przypisy
Linki zewnętrzne Poznański strój wiejski „Kapela zza winkla” – nowotomyska grupa artystyczna kultywująca tradycje Poznaniaków
Strona poświęcona kuchni poznańskiej
Kategoria:Grupy etnograficzne Polski Kategoria:Wielkopolska