Świętobor IDawniej określany, jako Świętobor III, gdyż numeracją obejmowano także Świętobora z XII wieku i Świętobora z bocznej linii Świętoborzyców. Obecnie praktyka ta została zarzucona. (ur. ok. 1351, zm. 21 czerwca 1413E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 408-412.) – książę szczeciński w latach 1372–1413, syn Barnima III Wielkiego i Agnieszki.
Życie i panowanie Od 1372 do przełomu lat 1404/1405 współrządził wraz z bratem Bogusławem VII księstwem szczecińskim, a po jego śmierci objął samodzielne rządyK. Kozłowski, J. Podralski, Gryfici. Książęta Pomorza Zachodniego, s. 93.. W 1394 wyprawił się wraz z wojskiem do Pragi, aby uwolnić króla Wacława IV. Prawdopodobnie w tym samym roku kupił (wedle innej wersji otrzymał) od Wacława Beeskow w Nowej Marchii. Na przełomie 1395/1396 utracił to władztwo, jednak książęta szczecińscy jeszcze przez prawie sto lat zgłaszali pretensje do tego obszaruE. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 408..
Prowadził chwiejną politykę pomiędzy zakonem krzyżackim, Wielkim Księstwem Litewskim a Koroną Królestwa Polskiego. Orientację polityczną zmieniał w zależności od możliwych korzyści i zaciąganych pożyczek. Przykładem może być forsowanie syna Ottona II na stolec arcybiskupi w Rydze (sojusz z 10 września 1395) lub wystawienie 600 rycerzy pod wodzą młodszego syna Kazimierza V do bitwy pod Grunwaldem przeciwko wojskom polsko-litewskimK. Kozłowski, J. Podralski, Gryfici. Książęta Pomorza Zachodniego, s. 93, 95, 97.E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 416-417, 414-415.J.W. Szymański, Książęcy ród Gryfitów, s. 265, 337, 364-365..
W latach 1409–1411 z upoważnienia margrabiego Brandenburgii Jodoka z Moraw był margrabią Marchii Środkowej ze stolicą w Berlinie. W 1411 margrabia brandenburski Zygmunt Luksemburski ustanowił nowego zarządcę Marchii Środkowej Fryderyka Hohenzollerna, Świętobor jednak do końca życia nie zrzekł się roszczeń do tych obszarówE. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 408-409..
W 1374 na mocy małżeństwa Świętobor nabył zamki i miasta Königsberg, , Kissige, Nüdlingen w Dolnej Frankonii oraz Altdorf, Heroldsberg i Brugen z przyległymi wsiami. Nie interesował się jednak tymi posiadłościami i w latach 1391-1394 sprzedał je mieszczanom norymberskim, palatynowi reńskiemu Ruprechtowi II i biskupowi Würzburga Gerhardowi ze SchwarzburgaE. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 409-410..
Zmarł 21 czerwca 1413. Pochowano go w opactwie cystersów w KołbaczuE. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 409.J.W. Szymański, Książęcy ród Gryfitów, s. 364..
Rodzina mały|Świętobor I z żoną Anną na obrazie z 1598 r. Świętobor I prawdopodobnie 17 września 1374 poślubił Annę, córkę Albrechta Pięknego, burgrabiego Norymbergi i Zofii, córki Henryka VIII, hrabiego Hennebergu. Ze związku małżeńskiego miał czworo dzieci: Albrechta (ur. najp. ok. 1379, zm. p. najp. 29 maja 1412) – mnicha?, Ottona II (ur. ok. 1380, zm. 27 marca 1428) – księcia szczecińskiego, Kazimierza V (ur. ok. 1381, zm. w okr. 5 maja–10 grudnia 1434) – księcia szczecińskiego, Małgorzatę (ur. 1375? lub w okr. 1383–1385, zm. najp. 1467) – żonę Ulryka I, księcia meklemburskiego na StargardzieE. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 414-419..
Śmierć Anny nastąpiła pomiędzy 18 kwietnia a 17 października 1391J. Zdrenka, Włości szczecińskie we Frankonii 1374-1400. Historia i dokumenty = Stettiner Landbesitz in Franken 1374-1400. Geschichte und Urkunden, Gdańsk 2004, s. 8.. Według W. H. Meyera Świętobor miał następnie poślubić Zofię, córkę Henryka IX, hrabiego Hennebergu. Edward Rymar, genealog nie wyklucza jej istnienia lecz również nie popiera poglądu, z uwagi na to, że znane są trzy córki Henryka IX, wśród, których imię Zofii nie występuje. Dalsze poszukiwania filiacji rzekomej hrabianki, z innymi przedstawicielami znanych rodów europejskich, nie dały jednoznacznej odpowiedzi badaczowi na wskazanie odpowiedniego rodowodu.
Genealogia
Otton Iur. w okr. 1 I–31 VIII 1279zm. 30 lub 31 XII 1344 Elżbieta (Elisabeta Suerinensis)ur. ok. 1280zm. 20 VII 1319 Henryk II Greckiur. 1289zm. 1351 Jutta (Judyta) brandenburskaur. ?zm. ? Barnim III Wielkiur. przed 1300bądź w okr. 1303–1304zm. 24 VIII 1368 Agnieszkaur. na przeł. 1318/1319zm. po 2 VI 1371
1Anna Hohenzolernur. zap. 1360zm. w okr. 18 IV–17 X 1391OO p. 17 IX 1374 Świętobor I(ur. ok. 1351, zm. 21 VI 1413) 2Zofia?ur. ?zm. ?OO najwcz. 1391 1 1 1 1 Albrecht ur. najp. ok. 1379 zm. p. najp. 29 V 1412 Otton II ur. ok. 1380 zm. 27 III 1428 Kazimierz V ur. ok. 1381 zm. w okr. 5 V–10 XII 1434 Małgorzata ur. 1375? lub w okr. 1383–1385 zm. najp. 1467
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Szymański J.W., Książęcy ród Gryfitów, Goleniów – Kielce 2006, . Zdrenka J., Włości szczecińskie we Frankonii 1374-1400. Historia i dokumenty = Stettiner Landbesitz in Franken 1374-1400. Geschichte und Urkunden, Gdańsk 2004.
Linki zewnętrzne Madsen U., Swantibor I. Herzog von Pommern-Stettin ab 1368 (niem.), [dostęp 2012-07-02]. Wehrmann M., Swantibor III., Herzog von Pommern-Stettin (niem.) [w:] NDB, ADB Deutsche Biographie (niem.), [dostęp 2012-07-02].
Kategoria:Władcy Pomorza Zachodniego Kategoria:Gryfici Kategoria:Urodzeni w XIV wieku Kategoria:Zmarli w 1413