Święta
Imieniny obchodzą: Adam, Adamina, Andromacha, Andrzej, Brendan, Fidol, Germeriusz, Honorat, Jan Nepomucen, Jędrzej, Peregryn, Rambert, Szymon, Trzebiemysł, Ubald, Wiktorian, Wiktoriana i Wiktorianna. Malezja – Dzień Nauczyciela Polska – Święto Straży Granicznej Międzynarodowe: Międzynarodowy Dzień Światła (ustanowione przez UNESCO 13 listopada 2017 roku uchwałą 39 C/Resolution 16) Międzynarodowy Dzień Pokojowego Współistnienia (ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 8 grudnia 2017 roku uchwałą nr A/RES/72/130) Światowy Dzień Siania Dyni w Miejscach Publicznych Wspomnienia i święta w Kościele katolickim na brewiarz.katolik.pl. obchodzą: św. Andrzej Bobola (prezbiter i męczennik), patron Polski św. Brendan Żeglarz (opat i podróżnik) św. Posydiusz z Kalamy (ojciec Kościoła) św. Szymon Stock (generał karmelitów, znany w związku z nabożeństwem szkaplerza) św. Ubald z Gubbio (biskup)
Wydarzenia w Polsce
1575 – Król Polski Henryk III Walezy został uznany za zbiegłego. 1636 – W Bielsku Podlaskim unici zniszczyli cerkwie prawosławne. 1648 – Powstanie Chmielnickiego: wojska polskie poniosły klęskę w bitwie nad Żółtymi Wodami. 1650 – Ogłoszono ordynację menniczą, ustanawiającą na nowo stosunki na rynku pieniężnym. 1657 – Jezuita o. Andrzej Bobola został w okrutny sposób zamęczony na śmierć przez Kozaków w Janowie Poleskim. 1771 – Król Stanisław August Poniatowski zawarł układ, na mocy którego dowódca wojsk rosyjskich w Polsce gen. Iwan Weymarn i Franciszek Ksawery Branicki na czele królewskich pułków nadwornych i części gwardii mieli wspólnie toczyć walki z konfederatami barskimi. Pieniądze na ten cel król otrzymał od ambasadora rosyjskiego Kaspra von Salderna. 1794 – Insurekcja kościuszkowska: król Prus Fryderyk Wilhelm II ogłosił przystąpienie do walki z powstaniem. 1903 – Ukazało się pierwsze wydanie krakowskiego dziennika „Nowiny”. 1915 – I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa pod Konarami. 1920 – Przeprowadzono wybory do Zgromadzenia Konstytucyjnego przyszłego Wolnego Miasta Gdańska. 1921 – Założono klub piłkarski Goplania Inowrocław. 1925 – Podniesiono polską banderę na pierwszym w II Rzeczypospolitej jachcie Carmen. 1929 – W Poznaniu otwarto Powszechną Wystawę Krajową. 1940 – W Krakowie odbyła się kluczowa dla Akcji AB konferencja w sprawie „nadzwyczajnych posunięć koniecznych dla zabezpieczenia spokoju i porządku w Generalnym Gubernatorstwie”. 1943 – Oddziały niemieckie zburzyły warszawską Wielką Synagogę. Z tym wydarzeniem wiąże się upadek powstania w getcie warszawskim. 1944 – W bitwie pod Sucharami batalion 77. Pułku Piechoty Armii Krajowej rozbił oddział niemiecko-ukraiński. 1954 – Ukazało się pierwsze wydanie śląskiego tygodnika „Panorama”. 1958 – W okolicach Nowego Miasta nad Pilicą i Rawy Mazowieckiej trąby powietrzne wyrządziły poważne zniszczenia na obszarze kilkunastu km². 1975 – Premiera 1. odcinka serialu telewizyjnego Czterdziestolatek w reżyserii Jerzego Gruzy. 1983 – Premiera filmu sensacyjnego Wielki Szu w reżyserii Sylwestra Chęcińskiego. 1991 – Wraz z rozformowaniem Wojsk Ochrony Pogranicza rozpoczęła funkcjonowanie Straż Graniczna. 2005 – W Warszawie rozpoczął się szczyt Rady Europy. 2009 – Na antenie TVP1 wyemitowano ostatni odcinek programu rozrywkowego Śmiechu warte. 2010 – Początek powodzi w południowej części kraju.
Wydarzenia na świecie
218 – III Legion „Gallica” obwołał cesarzem rzymskim Heliogabala, domniemanego syna Karakalli. 1204 – Hrabia Flandrii Baldwin I został koronowany na władcę Cesarstwa Łacińskiego. 1532 – Thomas More zrzekł się funkcji kanclerza Anglii. 1605 – Kardynał Camillo Borghese został wybrany na papieża i przybrał imię Paweł V. 1654 – VI wojna wenecko-turecka: zwycięstwo floty tureckiej w bitwie w Cieśninie Dardanelskiej. 1702 – Pożar miasta Uppsala w Szwecji. 1771 – Decydujące zwycięstwo wojsk rządowych nad rebeliantami z Karoliny Północnej w bitwie nad Great Alamance Creek. 1792 – Otwarto Teatro La Fenice w Wenecji. 1795 – W Hadze zawarto układ pokojowy między rewolucyjną Francją a marionetkową Republiką Batawską. 1803 – Francja zerwała układ pokojowy z Wielką Brytanią. 1811: U wybrzeży Karoliny Północnej doszło do tzw. incydentu z Little Belt, który stał się jednym z powodów wybuchu wojny brytyjsko-amerykańskiej w roku następnym. Wojna na Półwyspie Iberyjskim: nierozstrzygnięta bitwa pod Albuerą. 1814 – Wojna o niepodległość Argentyny: zwycięstwo floty argentyńskiej nad hiszpańską w bitwie koło Montevideo. 1829 – W Teatro Ducale w Parmie odbyła się premiera opery Zaira Vincenzo Belliniego. 1833 – Antonio López de Santa Anna został prezydentem Meksyku. 1836 – Amerykański poeta i nowelista Edgar Allan Poe poślubił swą 13-letnią kuzynkę Virginię. 1842 – Pierwszy zorganizowany konwój wozów ze 100 osadnikami wyruszył szlakiem oregońskim na Dziki Zachód. 1846 – W Portugalii wybuchło powstanie przeciwko królowej Marii II. 1850 – Zwodowano francuski okręt liniowy „Napoléon”. 1863 – Wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w bitwie pod Champion Hill. 1864 – Wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w bitwie pod Mansurą. 1865 – W hiszpańskim wojsku zniesiono wymóg „czystości krwi”. 1866: Amerykanin Charles Elmer Hires opracował recepturę piwa korzennego. Brytyjski astronom Norman Robert Pogson odkrył planetoidę (87) Sylvia. 1868: Senat Stanów Zjednoczonych większością jednego głosu odrzucił wniosek o zastosowanie impeachmentu wobec prezydenta Andrew Johnsona, oskarżonego o nadużycie władzy. Wmurowano kamień węgielny pod budowę Teatru Narodowego w Pradze. 1871 – W czasie Komuny Paryskiej obalono Kolumnę Vendôme. 1877 – We Francji doszło do pierwszego i największego kryzysu politycznego w historii III Republiki. 1884 – Robert Themptander został premierem Szwecji. 1888 – Amerykański wynalazca i przemysłowiec pochodzenia niemiecko-żydowskiego Emil Berliner zaprezentował skonstruowany przez siebie gramofon. 1897 – Wszedł do służby hiszpański krążownik pancerny „Cristóbal Colon”. 1898 – José Jorge Loayza został po raz trzeci premierem Peru. 1900 – Zwodowano brytyjski krążownik pancerny HMS „Aboukir”. 1901 – W Montevideo Urugwaj przegrał z Argentyną 2:3, w pierwszym w historii obu reprezentacji oficjalnym meczu międzypaństwowym. 1912 – Wojna włosko-turecka: zwycięstwo wojsk włoskich w bitwie o Rodos. 1913 – Otwarto lotnisko w Bremie. 1916 – Została zawarta tajna brytyjsko-francuska umowa Sykes-Picot, dotycząca podziału stref wpływów na Bliskim Wschodzie po zakończeniu I wojny światowej. 1919: Rada Ministrów Armenii podjęła decyzję o utworzeniu Państwowego Uniwersytetu w Erywaniu. Samolot US Navy typu Curtiss NC-4 pilotowany przez Alberta Cushinga Reada wystartował z Nowej Fundlandii w pierwszy lot transatlantycki przez Azory do Lizbony. 1920: Joanna d’Arc została kanonizowana przez papieża Benedykta XV. Szwajcarzy opowiedzieli się w referendum za wstąpieniem kraju do Ligi Narodów. 1921 – Założono Komunistyczną Partię Czechosłowacji (KPCz). 1926 – W rosyjskim Woroneżu uruchomiono komunikację tramwajową. 1929: Po raz pierwszy wręczono nagrody amerykańskiej Akademii Filmowej, nazwane później Oscarami. W Atlantic City zakończyło się czterodniowe spotkanie głównych amerykańskich bossów mafijnych. 1930 – Gen. Rafael Leónidas Trujillo wygrał fasadowe wybory prezydenckie na Dominikanie, w których po aresztowaniu lub zastraszeniu rywali pozostał jedynym kandydatem. 1932 – U wybrzeży Jemenu zatonął francuski statek pasażerski „Georges Philippar”, w wyniku czego zginęły 54 spośród 865 osób na pokładzie. 1935 – W Pradze zawarto czechosłowacko-radziecki pakt o wzajemnej pomocy. 1939 – Wielka czystka w ZSRR: pisarz Isaak Babel został aresztowany pod zarzutami o trockizm, terroryzm i szpiegostwo. 1940 – Kampania francuska: w czasie bitwy pod Stonne francuski czołg ciężki Char B1-bis, dowodzony przez kapitana Pierre’a Billotte'a, zaatakował frontalnie grupę czołgów niemieckich i zniszczył 13 z nich (PzKpfw III i PzKpfw IV), sam zaś, pomimo otrzymania 140 trafień, wycofał się z walki niezniszczony. 1941: Bitwa o Atlantyk: u północnego wybrzeża Szkocji samoloty Luftwaffe zbombardowały brytyjski statek pasażerski SS „Archangel”, zabijając 52 z 475 osób na pokładzie. W Mongolii ustanowiono Order Suche Batora. 1942 – Ólafur Thors został premierem Islandii. 1943 – Front zachodni: brytyjski 617. Dywizjon Bombowy dokonał w nocy z 16 na 17 maja bombardowań zapór w Zagłębiu Ruhry, powodując katastrofalne zniszczenia w dolinie rzeki Ruhry. 1945: Pod Kalniszkami została stoczona jedna z największych bitew litewskiego podziemia antysowieckiego. Wojna na Pacyfiku: brytyjska 26. Flotylla Niszczycieli zatopiła w cieśninie Malakka japoński ciężki krążownik „Haguro”, w wyniku czego zginęło około 900 członków załogi. 1947 – Założono mołdawski klub piłkarski Zimbru Kiszyniów (pod nazwą Dinamo). 1948 – I wojna izraelsko-arabska: rozpoczęła się bitwa o Stare Miasto Jerozolimy. 1949: Na japońskiej wyspie Hokkaido założono Park Narodowy Shikotsu-Tōya. Po prawie 4 latach wznowiła działalność Tokijska Giełda Papierów Wartościowych. 1954 – W łagrze koło Kengiru (obecnego Żezkazganu) w Kazachstanie wybuchło powstanie więźniów. 1959 – Gold Coast w australijskim stanie Queensland uzyskało prawa miejskie. 1960: Drugiego dnia odbywającego się w Paryżu (ponad dwa tygodnie po zestrzeleniu nad ZSRR samolotu szpiegowskiego U-2) szczytu czterech mocarstw, radziecki przywódca Nikita Chruszczow wygłosił antyamerykańską tyradę po czym zerwał obrady i odwołał planowaną wizytę prezydenta Dwighta Eisenhowera w Moskwie. Uruchomiono pierwszy laser rubinowy skonstruowany przez amerykańskiego fizyka Theodore’a Maimana. 1961: Gen. Park Chung-hee dokonał zamachu stanu w Korei Południowej. Podczas pierwszego dnia swej oficjalnej wizyty w Kanadzie, w trakcie ceremonii sadzenia drzewek z premierem Johnem Diefenbakerem w Ottawie, prezydentowi USA Johnowi F. Kennedy’emu odnowiła się bolesna kontuzja kręgosłupa. 1963 – Wykonano wyrok śmierci na pułkowniku radzieckiego wywiadu wojskowego GRU oraz agencie brytyjskim i amerykańskim Olegu Pieńkowskim. 1965: Szef mającej siedzibę w Berlinie Zachodnim Polskiej Misji Wojskowej w Niemczech płk Władysław Tykociński zdezerterował i wystąpił o przyznanie azylu politycznego w USA. Wojna wietnamska: w bazie lotniczej Bien Hoa koło Sajgonu eksplodował przygotowujący się do startu bombowiec odrzutowy Martin B-57 Canberra, co doprowadziło do serii wtórych eksplozji, które zniszczyły lub uszkodziły kilkadziesiąt innych samolotów, zabiły 28 członków personelu Sił Powietrznych USA oraz 6 Wietnamczyków i zraniły ponad 100 osób. 1966: Ukazał się album Pet Sounds amerykańskiej grupy The Beach Boys. W Chinach rozpoczęła się tzw. rewolucja kulturalna. 1967: Makhosini Dlamini został pierwszym premierem Suazi. Władze Egiptu zażądały wycofania sił pokojowych UNEF z Półwyspu Synaj. 1968: 4 osoby zginęły, a 17 zostało rannych w wyniku wybuchu gazu w jednym z mieszkań i zawalenia całego narożnika 22-piętrowego wieżowca Ronan Point w dzielnicy Newham we wschodnim Londynie. Od 47 do 52 osób zginęło, a od 281 do 330 zostało rannych w trzęsieniu ziemi o magnitudzie 8,3 z epicentrum między japońskimi wyspami Honsiu i Hokkaido. 1970 – Podczas meczu Major League Baseball Los Angeles Dodgers–San Francisco Giants na Dodger Stadium Los Angeles 14-letni kibic Alan Fish został trafiony piłką w głowę i wskutek odniesionych obrażeń zmarł 4 dni później w szpitalu. Był to pierwszy w historii ligi śmiertelny wypadek widza. 1972 – We Swietłogorsku w obwodzie królewieckim podczas gęstej mgły samolot wojskowy An-24T runął na przedszkole nr 3, w wyniku czego zginęło 35 osób (6 członków załogi i 2 pasażerów oraz 24 dzieci, 2 wychowawczynie i kucharka), a 2 osoby zostały ranne. 1974: Helmut Schmidt został kanclerzem RFN. W Mediolanie został aresztowany Luciano Leggio, jeden z głównych bossów mafii sycylijskiej. 1975: