Parafia pw. św. Jana Chrzciciela w Wysokiem Mazowieckiem – parafia rzymskokatolicka należąca do dekanatu Wysokie Mazowieckie, diecezji łomżyńskiej, metropolii białostockiej. Jedna z dwóch parafii rzymskokatolickich na terenie miasta. Jest siedzibą dekanatu wysokomazowieckiego, jej proboszcz pełni funkcję dziekana.
Historia Powstała w 1496 r. dzięki fundacji ówczesnego wielkiego księcia litewskiego Aleksandra Jagiellończyka oraz starosty drohickiego Jakuba Dowoyny.
Miejsca kultu Kościół parafialny
Obecny kościół pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela (murowany) zbudowany został w stylu eklektycznym w latach 1875–1881 dzięki staraniom ks. prob. Jana Dąbrowskiego. Konsekracji świątyni dokonał 1 czerwca 1925 r. biskup Romuald Jałbrzykowski. W latach 1994–1998 staraniem ks. prob. Edwarda Zambrzyckiego kościół został odnowiony. Gruntowny remont, odrestaurowanie, przeprowadził ks. prał. Ryszard Niwiński.
Kościół filialny
thumb|240px|Dawna cerkiew unicka (z 1798 r.), następnie prawosławna, obecnie kościół katolicki pw. Narodzenia NMP thumb|240px| Dziekan ks. kan. Józef Rogiński (5) – Zamek Królewski w Warszawie, 23.05.1928 r. W 1798 r. na miejscu drewnianej cerkwi prawosławnej, uposażonej w 1553 r. przez króla Zygmunta Augusta, zbudowano niewielką murowaną świątynię na planie ośmioboku. Modlili się w niej miejscowi unici. Po skasowaniu unii brzeskiej przez cara w 1875 r., unitów wraz z ich świątynią przepisano na prawosławie. Pod koniec XIX w. dokonano remontu cerkwi i dobudowano do niej prostokątną nawę z wieżą.
Podczas 1. wojny światowej Niemcy urządzili w świątyni magazyn zboża. Po wojnie budynek służył jako skład sprzętu strażackiego. W 1929 r. wyremontowano go i przekazano parafii rzymskokatolickiej pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela. Nazwany przez mieszkańców małym kościółkiem, służył odtąd jako kościół filialny pod wezwaniem Narodzenia NMP. Obecnie ta późnobarokowa świątynia jest najstarszym budynkiem murowanym w mieście.
Dawniej posiadane lub użytkowane przez parafię świątynie W dotychczasowej historii wysokomazowieckiej parafii św. Jana Chrzciciela istniało kilka kościołów drewnianych. Pierwszy drewniany kościół spłonął w 1657 r. (podczas potopu szwedzkiego), podobnie drugi w 1772 rWitold Jemielity, Dekanat Wysokie Mazowieckie. Łomża 1989 r. s. 26,32.. Ostatni z nich, zbudowany w II poł. XVIII w., służył miejscowym wiernym do czasu wybudowania kościoła murowanego. Świątynia została wspomniana m.in. w Encyklopedii Orgelbranda:
Cmentarz W pobliżu kościoła zlokalizowany jest parafialny cmentarz grzebalny, o powierzchni 3 ha. Obecnie istnieje możliwość skorzystania z wyszukiwarki osób zmarłych, pochowanych na tym cmentarzuWyszukiwarka osób zmarłych.
Inne budowle parafialne Znajdująca się przy kościele murowana plebania, wybudowana została w 1984 r. dzięki staraniom ks. prob. Władysława Kozikowskiego.
Zasięg parafii W 1995 r. wydzielono część terytorium parafii, tworząc nową parafię - pod wezwaniem św. św. Apostołów Piotra i Pawła.
W granicach parafii znajdują się miejscowości:
oraz ulice Wysokiego Mazowieckiego:
Proboszczowie Proboszczowie posługujący w parafii (od roku 1506):
Działalność parafialna Księgi metrykalne i inne akta Według spisu z 25 maja 1924 r. w kościele znajdowało się 97 ksiąg metrykalnych a także kopie dokumentów kościoła w Wysokiem Mazowieckiem: 1496 r. przez Króla Aleksandra wydany przywilej na fundusz kościoła w Wysokiem 1552 r. przez Króla Zygmunta potwierdzający też fundacje, wydany przywilej 1566 r. przez Zygmunta Augusta Króla Polskiego, Wielkiego Księstwa Litewskiego Pana Dziedzicznego wydany, podobnież powyższą fundacje potwierdzający przywilej 1577 r. w Czarnowczycach przez J.J. O.O. Książąt Radziwiłłów Miasta Wysokiego Mazowieckiego powyższem przywilejami uposażone przeistoczone zostałoArchiwum Diecezjalne w Łomży, Akta okresu międzywojennego 91. Wysokie Mazowieckie lub Archiwum Państwowe w Białymstoku 4/3/0/1.2/106 Funduszu kościoła w Wysokiem Mazowieckiem.
Galeria fotograficzna
Przypisy
Linki zewnętrzne Katalog historycznych nazwisk mieszkańców parafii Wysokie Mazowieckie (XVIII–XIX wiek)
Opis parafii na stronie diecezji łomżyńskiej Zapomniane dziedzictwo. Losy obecnego kościoła filialnego pw. Narodzenia NMP Ciekawe Podlasie: zabytki Wysokiego Mazowieckiego Zabytki - i nie tylko - powiatu wysokomazowieckiego
Jana Chrzciciela w Wysokiem Mazowieckiem Kategoria:Parafie pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela Kategoria:Parafie diecezji łomżyńskiej