thumb|Figurka gryfa, będącego symbolem marki, na korku chłodnicy Vauxhalla D-type (1920) Vauxhall Motors Ltd. – brytyjski producent samochodów osobowych i dostawczych z siedzibą w Luton działający od 1857 roku. Należy do międzynarodowego koncernu Stellantis.

Historia Początki (1857–1925) Firma, założona w 1857 roku w dzielnicy Vauxhall w Londynie przez Alexandra Wilsona jako fabryka pomp i silników dla statków. Początkowo firma nosiła nazwę Alex Wilson and Company. W 1903 skonstruowała swój pierwszy samochód, napędzany jednocylindrowym silnikiem o mocy 5 KM. W 1905 roku przedsiębiorstwo przeniosło swoją produkcję do Luton. W 1907 roku Vauxhall przyjął swoją obecną nazwę. Na początku XX wieku kluczową rolę w Vauxhallu miał Laurence Pomeroy, który zaprojektował m.in. modele Y-Type i A-Type. W okresie I Wojny Światowej firma produkowała pojazdy dla wojska brytyjskiego. Po zakończeniu działań wojennych Pomeroy opuścił przedsiębiorstwo, które znalazło się w kiepskiej sytuacji finansowej. Wobec rosnących problemów z utrzymaniem płynności finansowej, rozpoczęły się poszukiwania partnera strategicznego.

General Motors (1925–2017) 1925–1939 Poszukiwania dobiegły końca w 1925 roku. Właścicielem brytyjskiej marki, został amerykański koncern General Motors. Zakup ten wzbudzał kontrowersje w szefostwie koncernu, m.in. ze względu na wysokie koszty i niską efektywność produkcji samochodów Vauxhalla. Nowy właściciel podjął się intensywnych starań by odbudować pozycje marki na rynku. Ich efektem był osobowy model Cadet oraz dostawczy Bedford. Samochody doceniono za stosunkowo przystępną cenę i innowacyjność (Cadet jako pierwszy brytyjski samochód miał zsynchronizowaną skrzynię biegów). Z rynkowym sukcesem spotkał się też następca Cadeta, model Light Six. Pod koniec lat 30. XX w. Vauxhall intensywnie pracował nad nową gamą modeli, ale ta została przerwana ze względu na wybuch II Wojny Światowej. Firma ostatecznie wstrzymała produkcje wszystkich samochodów osobowych w maju 1940 roku.

Lata czterdzieste W okresie II Wojny Światowej w fabryce w Luton produkowano czołg Infantry Tank Churchill (A22). Vauxhall produkował również pojazdy ciężarowe dla armii w fabryce w Bedford Dunstable. W sierpniu 1945 roku firma wznowiła produkcję i sprzedaż samochodów osobowych. Firma odświeżyła przedwojenne modele H, I i J, ale jednocześnie zubożyła możliwości konfiguracji pojazdów. Pod naciskiem brytyjskiego rządu samochody te w większości trafiały na eksport. Pod koniec lat 40. XX W. Vauxhall skorzystał z deregulacji w brytyjskim prawie i wprowadził do produkcji nowe modele Velox i Wyvern, a głównym celem przedsiębiorstwa, miało być konkurowanie z rosnącym w siłę brytyjskim oddziałem Forda.

Lata pięćdziesiąte Pod naciskiem GM w latach 50. XX w. Vauxhall wprowadził zasadę jednego wersji nadwozia co zmniejszało koszty produkcji, ale ograniczało różnorodność w ofercie brytyjskiej marki. Amerykański koncern zmusił brytyjską firmę do rozpoczęcia unifikacji wizualnej z innymi markami koncernu, w szczególności z Chevroletem, co było widać szczególnie w nowym modelu E-Type, który zadebiutował w 1951 roku. Polityka General Motors okazała się jednak korzystna dla brytyjskiej marki. W tym okresie firma była pełnoprawnym konkurentem Forda i Hillmana, a samochody brytyjskiej marki eksportowane były z dużym powodzeniem do krajów Wspólnoty Narodów. By sprzedawać więcej aut w Kanadzie, General Motors utworzyło nawet specjalną markę Envoy, która oferowała auta Vauxhalla. Z krytyką natomiast spotkały się modele Victor i Cresta, które zadebiutowały pod koniec tej dekady. Auta krytykowano za stylistykę, zbyt podobną do aut amerykańskich oraz podatność na korozję. Przez to popularność marki spadła na rynku brytyjskim, a coraz większą rolę zaczęły odgrywać rynki eksportowe.

Lata sześćdziesiąte W związku z ograniczonymi możliwościami produkcyjnymi w Luton, w 1962 roku otwarto nową fabrykę w Ellesmore Port. W 1963 roku zadebiutował nowy model Viva, który miał być konkurentem Forda Anglii. Vauxhall, został zmuszony przez General Motors do współpracy z niemieckim Oplem, przez co model ten oferowano w większości krajów europejskich jako Opel Kadett. Z biegiem czasu reputacji brytyjskiej marki zaczęła gwałtownie spadać m.in. ze względu na coraz gorszą jakość zabezpieczeń antykorozyjnych w samochodach firmy.

Lata siedemdziesiąte Pierwszym modelem Vauxhalla w nowej dekadzie był model HC Viva, który stał się też najlepiej sprzedającym się modelem brytyjskiej marki w tej dekadzie. W 1973 roku zadebiutowało coupe o nazwie Firenza. Sytuacja marki zaczeła się jednak wyraźnie pogarszać m.in. ze względu na sukces Forda Cortiny. W odpowiedzi na sukces auta Forda, Vauxhall opracował pierwszego brytyjskiego hatchbacka, czyli model Chevette oraz sedana o nazwie Cavalier. W tym okresie Vauxhall coraz bardziej tracił autonomię na rzecz Opla. Oba nowe modele były bliźniaczymi konstrukcjami wobec samochodów niemieckiej marki. Pod koniec dekady popularność marki zmalała, przez co wyprzedzała pod względem sprzedaży tylko Talbota, zaś General Motors podjęło decyzje o zakończeniu eksportu aut Vauxhalla.

Lata osiemdziesiąte W kolejnej dekadzie oferta Vauxhalla, w coraz większej ilości składała się z poddanych badge engineeringowi modeli Opla, które w większości produkowane były poza Wielką Brytanią. W 1980 roku Vauxhall wprowadził do sprzedaży kompaktowy model o nazwie Astra, który był bliźniaczą wersją Opla Kadetta D. Niedługo później zadebiutował model Nova, który był przemianowanym Oplem Corsą A. W 1986 roku wprowadzono do produkcji model Belmont, który był nieznacznie zmodyfikowaną odmianą sedan Opla Kadetta E. W tym samym roku zlikwidowano markę Bedford, a samochody tej marki stały się Vauxhallami.

Lata dziewięćdziesiąte W 1991 roku siedziba firmy została przeniesiona do Griffin House. W tym samym roku Opel rozpoczął współpracę z japońskim Isuzu, przez co w ofercie Vauxhalla pojawiło się kilka modeli tej marki. W latach 90. XX w. niemiecka marka ujednoliciła nazewnictwo swoich modeli z brytyjskim odpowiednikiem. W ofercie Vauxhalla w ten sposób pojawiły się modele Corsa i Vectra. W tej samej dekadzie debiutowało kilka nowych modeli jak np. Zafira, Tigra czy Sintra.

2000–2017 We wczesnych latach 2000, Vauxhall poszerzył ofertę modelową o roadstera VX220 oraz miejski model Agila. Jednocześnie podjęto decyzję o wygaszeniu produkcji w fabryce w Luton, na rzecz tej w Ellesmore Port, gdzie produkowano modele Astra i Vectra. Produkcja ostatecznie nie zostało zakończona, ale mocno ją ograniczono. W 2002 roku w ofercie Vauxhalla pojawił się model Signum, będący odmianą hatchback Vectry. Rok później pojawił się też nowy minivan o nazwie Meriva. W 2007 roku zadebiutował SUv Antara, a rok później następca Vectry, Insignia.

W 2010 roku Vauxhall poszerzył ofertę pojazdów dostawczych o model Movano. Potem zadebiutował też miejski model Adam oraz Viva, nawiązujący nazwą do auta z lat sześćdziesiątych.

PSA (2017–2021) W 2017 roku Vauxhall został zakupiony, wraz z Oplem przez francuski koncern PSA. Nowy właściciel szybko wygasił produkcję aut opracowanych przez General Motors, a kolejne generacje dotychczasowych modeli bazowały na samochodach Peugeota i Citroena, choć wciąż były bliźniacze wobec aut Opla.

Stellantis (od 2021) 16 stycznia 2021 roku koncerny PSA i FCA połączyły się, tworząc Stellantis. W listopadzie 2024 roku nowy właściciel ogłosił, że zamyka fabrykę w Luton i koncentruje całą produkcję Vauxhalla w Ellesmore Port. Fabryka w Luton ostatecznie została zamknięta 28 marca 2025 roku.

Modele mały|Vauxhall Astra z 2023 roku

Obecne thumb|250px|Vauxhall Corsa z 2006 roku thumb|250px|Vauxhall Vectra z 2000 roku thumb|250px|Vauxhall Belmont z 1987 roku thumb|250px|Vauxhall Chevette z 1978 roku thumb|250px|Vauxhall Victor z 1973 roku

Samochody osobowe Corsa (1993–) Astra (1979–) Mokka (2012–) Grandland (2017–) Combo Life (2018–) Vivaro Life (2019–) Frontera (2024–)

Samochody dostawcze Combo (1994–) Vivaro (2001–) Movano (1999–)

Dawne (produkowane po II wojnie światowej) Samochody osobowe 10-4 (1937–1947) 12-4 (1937–1946) 14-6 (1935–1948) Adam (2013–2019) Agila (2000–2015) Ampera (2011–2015) Antara (2007–2015) Belmont (1986–1991) Brava (1992–2002) Calibra (1989–1997) Carlton (1978–1994) Cascada (2012–2018) Cavalier (1975–1995) Chevette (1975–1984) Cresta (1954–1972) Crossland (2017–2024) Firenza (1970–1975) Frontera (1991–2004) Insignia (2008–2022) Magnum (1973–1978) Meriva (2003–2017) Monaro (2001–2005) Monterey (1994–1998) Nova (1982–1993) Omega (1994–2003) Royale (1978–1986) Senator (1987–1994) Signum (2003–2008) Sintra (1996–1999) Tigra (1994–2001; 2004–2009) Vectra (1995–2008) Velox (1948–1965) Ventora (1968–1972) Viceroy (1978–1982) Victor (1957–1972) Viscount (1966–1972) Viva (1963–1979; 2015–2019) VX220 (2002–2005) VX4/90 (1961–1972) VXR8 (2007–2017) Wyvern (1948–1957) Zafira (1999–2018)

Samochody dostawcze Arena (1997–2000) Astramax (1986–1994) Astravan Midi (1990–1994) Rascal (1990–1993)

Przypisy

Linki zewnętrzne Oficjalna strona firmy Vauxhall

Kategoria:General Motors Kategoria:Groupe PSA Kategoria:Stellantis Kategoria:Brytyjscy producenci samochodów Kategoria:Marki samochodów Kategoria:Brytyjscy producenci samochodów elektrycznych