Henryk Kietlicz (ur. ok. 1150, zm. 22 marca 1219) – arcybiskup gnieźnieński w latach 1199–1219.
Życiorys Jego działalność przypada na czas pontyfikatu Innocentego III, który zamierzał podporządkować władzę świecką Kościołowi, a wewnątrz Kościoła – rozpowszechnić swoje poglądy.
Do współpracy z papieżem Henryk Kietlicz wykorzystał pozycję arcybiskupa gnieźnieńskiego jako duchownego, którego wpływ rozciągał się na wszystkie dzielnice piastowskie. Przedstawił program reformy kościelnej, która zawierała cztery postulaty: wprowadzenie celibatu duchowieństwa świeckiego, zarówno wyższego jak i niższego, uwolnienie kościoła spod władzy świeckiej (nadanie immunitetu), wyłączenie duchownych spod kompetencji sądów świeckich oraz zaprowadzenie kapitulnego wyboru biskupów.
W roku 1202 roku arcybiskup Henryk Kietlicz uzyskał aktem papieża Innocentego lll potwierdzenie zwierzchności Gniezna nad biskupstwem zachodniopomorskim w Kamieniu, którą to zwierzchność próbował kwestionować tamtejszy biskup poddający się władzy biskupiej Magdeburga.
Kietlicz wpłynął, by na synody prowincjonalne nie zwoływać przedstawicieli władz świeckich, a żonaci duchowni zostali odsunięci od sprawowania funkcji kościelnych. Ponadto duchowni otrzymali privilegium fori. W czasie sporów o dobra ziemskie wyklął księcia Władysława Laskonogiego, a później biskupa Arnolda, będącego stronnikiem księciaKs.Jan Korytowski: Dzieje prymasów Polski. Poznań 2005, tom II, s. 307.. W 1207 roku kapituła krakowska, za jego wskazaniem, wybrała, Wincentego Kadłubka na biskupa, którego wyświęcił; w tym samym roku do Kietlicza pisał papież Innocenty III w sprawie uprawiania przez duchowieństwo „widowiska maski poczwar”, znane szerzej jako Święto GłupcówD. Jung, Teatr im. A. Fredry: Herbert Hirschberg [w:] 13 pomysłów na Gniezno i okolice. Przewodnik tematyczny dla turystów (red. nauk. Armin Mikos von Rohrscheidt), Gniezno 2016, s. 113.. W bulli z 10 stycznia 1207 roku, papież nazwał arcybiskupa Kietlicza „Poloniensi archiepiscopo” czyli „arcybiskupem polskim”. W bulli podkreślono konieczność materialnego uniezależnienia Kościoła od władzy świeckiej.
W 1210 roku Leszek Biały, Konrad I mazowiecki i Władysław Odonic zrzekli się ius spolii, a w 1215 wydali następny przywilej w Wolborzu.
Sukces reformy, pomimo oporu znacznej części duchowieństwa polskiego, arcybiskup zawdzięczał głównie poparciu ze strony Innocentego III, który w razie potrzeby wystawiał odpowiednie bulle, nakazujące wprowadzenie poszczególnych postulatów w życie.
W 1212 roku w Mąkolnie postanowił zorganizować misję chrystianizacyjną w Prusach, której przewodzić miał Christian z Oliwy. Trzy lata później wziął udział w soborze laterańskim IV, gdzie spotkał się z Innocentym III i uzyskał potwierdzenie jego poparcia.
W 1216 roku zmarł Innocenty III, w konsekwencji Henryk Kietlicz utracił wsparcie papieża, a niechęć, jaką budził wśród polskich książąt i biskupów, mogła wyjść na jaw. Biskup płocki Gedko Sasinowic zwrócił się do następcy Innocentego III, Honoriusza III, ze skargą na widoczny przerost pychy arcybiskupa. Henryk Kietlicz został pouczony i od tego czasu nie brał udziału w życiu politycznym, co spowodowało kształtowanie się nowego układu wpływów wśród Piastów.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Biskupi gnieźnieńscy Kategoria:Uczestnicy soboru laterańskiego IV Kategoria:Urodzeni w XII wieku Kategoria:Zmarli w 1219