mały|Przykładowy tekst w języku chuj. Język chuj (a. chuje, czuh) (, IPA: []) – język majański, używany przez Indian z plemienia Chujów w Gwatemali i Meksyku. Z punktu widzenia typologii jest to język polisyntetyczny.
Istnieją dwa blisko spokrewnione języki noszące tę nazwę (z własnymi kodami ISO 639-3): chuj z San Mateo Ixtatán (chuj z Ixatan, hiszp. chuj de San Mateo Ixtatán, Chapai) – szacuje się, iż w Gwatemali posługuje się nim ponad 22 tysiące osób, zaś w Meksyku ponad 9 tysięcy osób. chuj z San Sebastián Coatán (chuj południowy, hiszp. chuj de San Sebastián Coatán) – szacuje się, iż w Gwatemali używa go ponad 19 tysięcy osób.
Gramatyka Fonologia + Samogłoski przednie centralne tylne przymknięte półprzymknięte otwarta
+ Spółgłoski dwuwargowe dziąsłowe podniebienne tylnojęzykowe języczkowa krtaniowa płucna implozywna płucna ejektywna płucna ejektywna płucna ejektywna płucna zwarte szczelinowe zwarto-szczelinowe nosoweaproksymantydrżącar
OrtografiaStzolalil Sloloni-Spaxtini Hebʼ Chuj, ALMG, 2007, s. 66. zapis ortograficzny IPA przykład tłumaczenie a atzʼamsól bʼ bʼeyispacerować ch chichzając chʼ chʼalnić e ewiwczoraj i ixkobieta j junjeden k kukayrobaczek świętojański kʼ kʼatzitzdrewno opałowe l lolonelsłowo m muchptak n nun rodzic nh nhabʼ deszcz o okʼstopa p patdom r retetdzięcioł s sakbiały t tut fasola tʼ tʼoymiękki tz tzatztwardy tzʼ tzʼiʼpies u unindziecko w winak mężczyzna x xanhapbut y yaxzielony ʼ ʼonhawokado
Litera <h> poprzedzająca samogłoskę na początku wyrazu oznacza, że wyraz zaczyna się od samogłoski, a nie od zwarcia krtaniowego.
Przykłady słownictwa (dialekt z San Mateo Ixtatán) pat = dom ix = kobieta winak = mężczyzna unin = dziecko wa’il = tortilla ixim = kukurydza tut = fasola pajich = pomidor k’u = słońce nhab’ = deszcz ik’ = wiatr/powietrze asun = chmura
Liczebniki od 1 do 10 San Mateo Ixtatán / San Sebastián Coatán Ju’un / JunStzolalil Sloloni-Spaxtini Heb’ Chuj, ALMG, 2007, s. 145. Cha’ab’ / Cha’ab’/chab’ Oxe’ / Oxe’ Chanhe’ / Chanhe’ Hoye’ / Ho’e’ Wake’ / Wake’ Huke’ / Huke’ Wajxake’ / Wajxke’ B’alunhe’ / B’alnhe’ Lajunhe’ / Lajnhe’
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Języki majańskie Kategoria:Języki Gwatemali Kategoria:Języki zagrożone w Meksyku