Święta
Imieniny obchodzą: Gościmir, Heloiza, Klemens, Krzysztof, Leokrycja, Longin, Longina, Ludwika, Luiza, Matrona, Nikander, Nikandra, Placyd, Probus, Zachariasz i Zachary. Białoruś – Święto Konstytucji Liberia – Urodziny J.J. Robertsa Międzynarodowe – Światowy Dzień Konsumenta, Dzień Piekarzy i Cukierników Węgry – Rocznica Wiosny Ludów Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą na brewiarz.katolik.pl.: św. Artemide Zatti (salezjanin) św. Klemens Maria Hofbauer św. Ludwika de Marillac św. Matrona z Barcelony
Wydarzenia w Polsce
1000 – Zakończył się zjazd gnieźnieński – spotkanie Bolesława Chrobrego z cesarzem Ottonem III. 1412 – Król Polski Władysław II Jagiełło i król Węgier i Niemiec Zygmunt Luksemburski zawarli pokój w Lubowli. 1570 – Biskup kujawski Stanisław Karnkowski ogłosił tzw. Statuty Karnkowskiego (lub Konstytucje Gdańskie), potwierdzone przez Sejm 20 czerwca 1570, precyzujące zwierzchnie prawa polskiego króla i Rzeczypospolitej w Gdańsku oraz na morzu. 1595 – W założonym przez siebie Zamościu kanclerz Jan Zamoyski otworzył Akademię Zamojską. 1656 – Potop szwedzki: dywizja Stefana Czarnieckiego rozgromiła Szwedów w bitwie pod Jarosławiem. 1760 – Wojna siedmioletnia: wojska austriackie zajęły Racibórz. 1765 – Król Stanisław August Poniatowski założył Szkołę Rycerską w Warszawie. 1776 – Ukazała się powieść Ignacego Krasickiego Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki. 1816 – W Teatrze Narodowym w Warszawie odbyła się prapremiera komedii historycznej Barbara Zapolska Ludwika Adama Dmuszewskiego. 1921 – Założono KS Raków Częstochowa (pod nazwą Racovia). 1923 – Polska granica wschodnia została uznana przez Radę Ambasadorów Ententy. 1930 – Premier RP Kazimierz Bartel podał swój rząd do dymisji. 1931 – Z połączenia Stronnictwa Chłopskiego, PSL „Piast” i PSL „Wyzwolenie” powstało Stronnictwo Ludowe. 1936 – Uruchomiono kolej linową na Kasprowy Wierch. 1941 – Ukazało się pierwsze wydanie miesięcznika „Rzeczpospolita Polska”, będącego oficjalnym organem prasowym Delegatury Rządu na Kraj. 1942 – W trakcie pacyfikacji wsi Księżomierz na Lubelszczyźnie Niemcy zamordowali kilkanaście osób i spalili zabudowania. 1943 – W Siedliskach pod Miechowem Niemcy zamordowali pięcioosobową rodzinę Baranków oraz czterech ukrywanych przez nią Żydów. 1944 – Rada Jedności Narodowej uchwaliła deklarację programową. 1945: Armia Czerwona rozpoczęła operację górnośląską. Odbyła się uroczysta inauguracja roku akademickiego na Uniwersytecie Jagiellońskim. 1960 – Utworzono Woliński Park Narodowy. 1961 – 12 górników zginęło w wyniku pożaru w KWK „Makoszowy” w Zabrzu. 1965 – Otwarto Szpital Wojewódzki w Zgierzu. 1968 – Marzec 1968: w Gdańsku odbyła się największa w kraju manifestacja, w której udział wzięło 20 tys. studentów, robotników i innych mieszkańców miasta. 1975 – Minister komunikacji wydał zarządzenie wprowadzające nowy wzór tablic rejestracyjnych. 1984 – Międzyzdroje (od 1972 dzielnica Świnoujścia) i Sławków (od 1977 dzielnica Dąbrowy Górniczej) odzyskały prawa miejskie. 1987 – Weszła do służby korweta ORP „Kaszub”. 1989: Weszło w życie nowe prawo dewizowe, które zalegalizowało prywatny obrót walutami. Założono Stowarzyszenie Łemków. 1990: W Warszawie powstał Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej 1991 – Na podstawie decyzji wałbrzyskiej rady gminy powstała, jako trzecia w Polsce (po Poznaniu i Warszawie), Straż Miejska miasta Wałbrzycha. 2000 – Weszła do służby podarowana przez rząd amerykański fregata rakietowa ORP Generał Kazimierz Pułaski. 2002 – Sejm RP przyjął ustawę o ustroju miasta stołecznego Warszawy. 2003 – Rozpoczął się IV zjazd gnieźnieński. 2007 – Podczas targów biżuterii w Gdańsku skradziono diamenty warte 1,5 mln dolarów. 2013 – Premiera filmu animowanego 3D Warszawa 1935.
Wydarzenia na świecie
thumb|Bitwa pod Guilford Court House (1781)
44 p.n.e. – Juliusz Cezar, w dniu id marcowych, został zamordowany przez senatorów pod przywództwem Marka Brutusa i Gajusza Kasjusza. 40 p.n.e. – Wojna peruzyńska: w zdobytej przez wojska Oktawiana Perugii ponad 300 senatorów i członków możnych rodów skazano na śmierć i złożono w ofierze na ołtarzu Juliusza Cezara. 493 – Król Ostrogotów Teodoryk Wielki zamordował Odoakera i tym samym zakończył podbój Italii. 933 – Król Niemiec Henryk I Ptasznik pokonał Węgrów w bitwie nad Unstrutą. 1077 – Opozycja wobec Henryka IV Salickiego wybrała na króla Niemiec księcia szwabskiego Rudolfa. 1079 – Sułtan seludżycki Malikszah I wprowadził kalendarz irański. 1311 – Zbuntowani najemnicy z Kompanii Katalońskiej rozgromili w bitwie nad rzeką Kefissos w Beocji wojska księcia Aten Waltera V z Brienny. 1400 – Zofia Bawarska, druga żona Wacława IV Luksemburskiego, została koronowana na królową Czech. 1493 – Krzysztof Kolumb wpłynął do portu Palos, kończąc pierwszą wyprawę do Nowego Świata. 1537 – Założono miasto Ocotlán w Meksyku. 1557 – Michele Ghislieri (przyszły papież Pius V) został mianowany kardynałem. 1607 – W katedrze w Uppsali zostali koronowani na króla i królową Szwecji Karol IX Waza i Krystyna Holsztyńska. 1680 – Przewieziony do dotkniętej zarazą Pragi na prośbę cesarza Leopolda I Habsburga obraz Matki Boskiej Piekarskiej został przeniesiony w uroczystej procesji ulicami miasta, po czym zaraza wygasła. 1781 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: nierozstrzygnięta bitwa pod Guilford Court House. 1799 – Wyprawa Napoleona do Egiptu: zwycięstwo wojsk francuskich nad tureckimi w bitwie pod Nablusem. 1804 – Z rozkazu Napoleona Bonapartego został porwany z terenu neutralnej Badenii i po krótkim procesie rozstrzelany książę Enghien Ludwik de Burbon-Condé, ogłoszony przez część rojalistów następcą francuskiego tronu jako Ludwik XVII. 1812 – W Teatro Comunale w Ferrarze odbyła się premiera opery Cyrus w Babilonii z muzyką Gioacchino Rossiniego i librettem Francesco Aventiego, opartym na biblijnej księdze Daniela. 1820 – Maine jako 23. stan dołączył do Unii. 1827 – Założono Uniwersytet w Toronto. 1835 – Józef Bem założył Towarzystwo Politechniczne Polskie w Paryżu. 1848 – Wiosna Ludów: w Peszcie wybuchło powstanie węgierskie. 1849 – W Paryżu ukazało się pierwsze wydanie „Trybuny Ludów” – dziennika politycznego wydawanego w języku francuskim przez Adama Mickiewicza. 1858 – W Monako ustanowiono Order Świętego Karola. 1863 – Niemiecki astronom Robert Luther odkrył planetoidę (78) Diana. 1874 – Cesarz Annamu podpisał w Sajgonie traktat z Francją na mocy którego Wietnam, utrzymując suwerenność, zobowiązał się uzgadniać politykę zagraniczną z Francją i uznał jej panowanie w Kochinchinie. 1882 – Charilaos Trikupis został po raz czwarty premierem Grecji. 1888 – Zwodowano amerykański statek pasażerski SS „City of New York”. 1889 – W port Apia na Samoa uderzył cyklon tropikalny, który zniszczył lub poważnie uszkodził 6 (w tym 4 bezpowrotnie) z 7 kotwiczących tam okrętów, należących do marynarek wojennych Niemiec, USA i Wielkiej Brytanii oraz co najmniej 6 niewielkich statków. Straty wśród załóg okrętów wyniosły ponad 140 osób, z załóg innych statków zginęło nie mniej niż 200 marynarzy. Nieznane są straty wśród mieszkańców i skala zniszczeń na wyspach. 1892: Amerykanin Jesse Reno opatentował schody ruchome. John Houlding założył klub piłkarski Liverpool F.C. 1906 – Założono brytyjskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne Rolls-Royce. 1907: Cuxhaven w Dolnej Saksonii uzyskało prawa miejskie. Rozpoczęły się pierwsze wybory parlamentarne w Finlandii i na świecie, w których kandydowały kobiety (15–16 marca). 1908 – W Szanghaju uruchomiono pierwszą linię tramwajową. 1913 – W Montevideo założono klub piłkarski Defensor Sporting. 1916 – Rewolucja meksykańska: amerykańska ekspedycja karna pod wodzą gen. Johna Pershinga wkroczyła do Meksyku z rozkazem schwytania przywódcy rewolucjonistów Pancho Villi. 1917 – Rewolucja lutowa: w Pskowie abdykował cesarz Mikołaj II; utworzono rząd tymczasowy z księciem Gieorgijem Lwowem na czele. 1918: I wojna światowa: Niemcy stracili okręty podwodne: (35 zabitych) i SM U-110 (39 zabitych). Wojna domowa w Finlandii: rozpoczęła się bitwa o Tampere. 1920: Rafael Erich został premierem Finlandii. Sándor Simonyi-Semadam został premierem Węgier. 1921 – W Berlinie został zamordowany przez ormiańskiego zamachowca turecki polityk Mehmet Talaat. 1922: Fu’ad I został królem Egiptu. W wyniku zamieszek w rosyjskim mieście Szuja, wywołanych konfiskatą majątku Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego zginęły 4 lub 5 osób, a kilkanaście zostało rannych. 1926 – Gen. Teodoros Pangalos został prezydentem Grecji. 1931 – W wyniku eksplozji dynamitu na norweskim statku „Viking” u wybrzeży Nowej Fundlandii zginęło 27 spośród 147 osób na pokładzie. 1932 – W obwodzie mińskim Białoruskiej SRR utworzono Polski Rejon Narodowy im. Feliksa Dzierżyńskiego. 1933 – W Poczdamie formalnie proklamowano III Rzeszę w miejsce Republiki Weimarskiej. 1935 – Służba wojskowa w armii francuskiej została wydłużona do 24 miesięcy. 1937 – Przy Cook County Hospital w Chicago utworzono pierwszy na świecie bank krwi. 1938 – Wszedł do służby niemiecki statek pasażerski „Wilhelm Gustloff”. 1939: Niemcy zajęli Czechy i Morawy. Węgrzy wkroczyli na Ruś Zakarpacką. 1940 – Fiński parlament ratyfikował traktat pokojowy kończący wojnę zimową z ZSRR. 1941: Amerykański dziennikarz Richard C. Hottelet został aresztowany w Berlinie przez Gestapo pod zarzutem szpiegostwa. Zwodowano japoński niszczyciel „Maikaze”. 1943 – Wojna na Pacyfiku: u wybrzeży Wysp Admiralicji został zatopiony bombami głębinowymi przez japońskie niszczyciele amerykański okręt podwodny USS „Triton” wraz z 74-osobową załogą. 1944: Kampania włoska: rozpoczęła się trzecia bitwa o Monte Cassino. Przyjęto nowy hymn ZSRR, który zastąpił Międzynarodówkę. 1945: Juan José Arévalo został prezydentem Gwatemali. Odbyła się 17. ceremonia wręczenia Oscarów. 1947 – Założono linie lotnicze Air Algerie. 1948 – Chińska wojna domowa: zwycięstwem wojsk komunistycznych zakończyła się trzymiesięczna ofensywa zimowa w północno-wschodniej części kraju. 1952 – Na torze w Sebring na Florydzie odbył się pierwszy wyścig samochodowy 12 Hours of Sebring. 1953 – Założono islandzką Partię na rzecz Zachowania Narodu (isl. Þjóðvarnarflokkurinn). 1956 – W Nowym Jorku odbyła się broadwayowska premiera musicalu My Fair Lady na podstawie sztuki George’a Bernarda Shawa Pigmalion, według scenariusza Alana J. Lernera i z muzyką Fredericka Loewe. 1961 – RPA wystąpiła z brytyjskiej Wspólnoty Narodów. 1962: Bell Canada jako pierwsze przedsiębiorstwo telekomunikacyjne na świecie zaoferowało komercyjne połączenia faksowe. W katastrofie amerykańskiego samolotu Lockheed Constellation nad Morzem Filipińskim zginęło 107 osób. 1964 – Założono Białoruski Państwowy Uniwersytet Informatyki i Radioelektroniki w Mińsku. 1967: Artur da Costa e Silva został prezydentem Brazylii. Dokonano oblotu amerykańskiego śmigłowca wielozadaniowego Sikorsky MH-53 Pave Low. 1969 – Konflikt nad Ussuri: kilkuset żołnierzy chińskich i radzieckich zginęło w drugiej w ciągu 13 dni bitwie granicznej. 1972 – Premiera filmu Ojciec chrzestny w reżyserii Francisa Forda Coppoli. 1973 – Ustanowiono flagę Arabii Saudyjskiej. 1974 – Ernesto Geisel został prezydentem Brazylii. 1979 – João Baptista de Oliveira Figueiredo został prezydentem Brazylii. 1985: Wystartowała pierwsza komercyjna strona internetowa (symbolics.com). Z powodu ciężkiej choroby prezydenta elekta Tancredo Nevesa wiceprezydent José Sarney został p.o. prezydenta Brazylii. 1986 – Na stację orbitalną Mir przybyła jej pierwsza stała załoga. 1987 – W słoweńskiej Planicy Piotr Fijas ustanowił niepobity przez kolejne 7 lat rekord świata w długości skoku narciarskiego (194 m). 1989 – Malimba Masheke został premierem Zambii. 1990: Fernando Collor de Mello został prezydentem Brazylii. Michaił Gorbaczow został zaprzysiężony na pierwszego i jedynego prezydenta ZSRR.