Jastrzębiak ciemny (Melierax metabates) – gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae).
Systematyka Wyróżniono kilka podgatunków M. metabates: M. metabates theresae – południowo-zachodnie Maroko. M. metabates ignoscens – południowo-zachodni Półwysep Arabski. M. metabates neumanni – Mali do północnego Sudanu. M. metabates metabates – Senegal do Etiopii i północnej Tanzanii. M. metabates mechowi – Gabon do południowej Tanzanii i na południe do Angoli i RPA. Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) nie uznaje obecnie podgatunku neumanni i wlicza go do podgatunku nominatywnego.
Zasięg występowania i środowisko Jastrząb ten zamieszkuje tereny w Afryce Subsaharyjskiej, ale unika deszczowych lasów dorzecza Konga. Występują również małe, izolowane populacje jastrzębiaków ciemnych w Maroku i południowo-zachodniej części Półwyspu Arabskiego. Jest to ptak częściowo wędrowny, populacje w strefie tropikalnej są w większości osiadłe, ptaki w rejonach suchych prowadzą koczowniczy tryb życia. Zasięg występowania ocenia się na 22,3 mln km².
W Afryce Subsaharyjskiej występuje na wilgotnej, zalesionej sawannie, faworyzując mniej suche i mniej otwarte siedliska niż pozostałe dwa gatunki z rodzaju Melierax, tak że ich zasięgi występowania pokrywają się tylko marginalnie. Podgatunek marokański występuje w lasach, starych gajach oliwnych, na terenach porośniętych ciernistymi krzewami, w gajach palmowych i pomarańczowych, a ptaki zamieszkujące południowo-zachodni Półwysep Arabski często występują na terenach porośniętych ciernistymi krzewami, w lasach akacjowych, na pogórzu i w zalesionych uedach.
Morfologia Jastrzębiak ciemny jest dużym przedstawicielem jastrzębiowatych: posiada długi ogon i skrzydła dochodzące do 105 cm rozpiętości. Wierzch ma ciemnoszary i biały, spód jasny z brązowawymi prążkami. Posiada ciemny, wręcz czarno-biały ogon. W locie, skrzydła są szare z czarnymi końcówkami.
Długość ciała: 42–50 cm. Masa ciała: samce 646–695 g (478–700 g u podgatunku mechowi), samice 841–852 g (650–815 g u mechowi). thumb|250px|Jaja z kolekcji muzealnej Zachowanie Gniazduje na drzewach, gdzie w gnieździe składa jedno lub dwa jaja. Żywi się różnymi kręgowcami (drobne ssaki, węże, jaszczurki, ptaki) i dużymi owadami.
Status zagrożenia Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje jastrzębiaka ciemnego za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Trend liczebności populacji uznaje się za spadkowy.
Przypisy
Systematyka i nazewnictwo polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Jastrzębiowate Kategoria:Ptaki Afryki Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1861 roku