thumb|200px|Marmurowy fryz z wizerunkami skrzydlatych bogów, ośmioboczna Wieża Wiatrów wzniesiona ok. 40 r. p.n.e. w Atenach thumb|180px|Wyobrażenie harpii jako ptaka z kobiecą głową i ostrymi szponami, Ulisse Aldrovandi: Monstrorum historia, 1642, Bolonia Anemoi (lm gr. Ánemoi, łac. Venti ‘wiatry’, lp gr. Ánemos, łac. Ventus ‘wiatr’) – w mitologii greckiej uosobienia wiatrów.
Bogowie uosabiający wiatry, wiejące z kierunków kardynalnych (zasadniczych, głównych; S, N, E, W) i interkardynalnych (pośrednich; SE, SW, NE, NW); synowie tytanidy Eos i tytana Astrajosa: Boreasz (Boreas, gr. Boréas, Boriás ‘wiatr północny’ ‘północ’, łac. Boréas ‘wiatr północny’, Boreus ‘północny’, Aquilo ‘wiatr północny’, ‘północ’) – północ; Notos (gr. Nótos ‘południe’, łac. Notus ‘wiatr południowy’, Auster ‘wiatr południowy’, ‘południe’) – południe; Apeliotes (gr. Apēliṓtēs ‘związany ze Słońcem’, łac. Solanus ‘wiatr wschodni’) – wschód; Zefir (gr. Zéphyros, łac. Zephyrus ‘wiatr zachodni’, Favonius ‘wiatr zachodni’) – zachód; Kajkias (Kaikias, Hellespontias, gr. Kaikías, łac. Caecius) – północny wschód; Euros (gr. Euros ‘ten, który pali’, łac. Eurus ‘wiatr południowo-wschodni’, Vulturnus ‘wiatr południowo-wschodni’) – południowy wschód; Skiron (Scirron, Skejron, Argestes, Olimpias, gr. Skírōn, Skeirōn, łac. Caurus, Corus ‘wiatr północno-zachodni’) – północny zachód; Lips (gr. Líps ‘nadchodzący z Libii’, łac. Africus) – południowy zachód.
Przedstawiano ich jako skrzydlatych mężczyzn. Byli utożsamiani z rzymskimi Venti.
Duchy (demony) lub boginie (zwane harpiami) uosabiające gwałtowne wiatry; córki boga Taumasa i Okeanidy Elektry: Aello (Nikotoe, gr. Aellṓ, Nikothóē, łac. Aello, Nicothoe, „Wichrowa”, „Zawierucha”, „Burzliwa”); Ocypete (Okypete, gr. Ōkypétē, łac. Ocypete, „Prędka w locie”, „Pędziwiatr”); Kelajno (Celaeno, gr. Kelainṓ, łac. Celaeno, „Czarna”, „Ciemnica”).
Przedstawiano je w postaci skrzydlatych kobiet lub ptaków z ludzką głową.
Wyobrażenie o bóstwach przejawia się w sztukach plastycznych, między innymi w greckim malarstwie wazowym (malowidła wazowe z V wieku p.n.e. przedstawiające Zefira z Hiacyntem, Boreasza porywającego Orejtyję) i rzeźbie (Wieża Wiatrów w Atenach, Porwanie Orejtyi przez Boreasza L.S. Boizota, Zefir i Psyche A. Rodina), tańcu (balet Zefir i Flora P. Vranickiego) i literaturze (Iliada i Odyseja Homera, Eneida Wergiliusza).
Zobacz też
Akwilon Auster Eol Eurus Fawoniusz róża wiatrów wiły
Uwagi
Przypisy Początki świata. W: Zygmunt Kubiak, op.cit., s. 43. .
; polskie wydanie: Bogowie i herosi mitologii greckiej i rzymskiej (Encyklopedia mitologii antycznej, Słownik mitologii greckiej i rzymskiej). Vojtech Zamarovský, op.cit., s. 84. . Vojtech Zamarovský, op.cit., s. 456. .
Bibliografia
! Kategoria:Personifikacje w mitologii greckiej