thumb|Początek utworu Polonez-Fantazja As-dur op. 61 – dzieło Fryderyka Chopina, skomponowane na fortepian solo w 1846 roku, dedykowane Anne-Dorothée-Joséphine Veyret, żonie Charlesa Gabriela Veyreta (1807–1850), przyjaciela kompozytora. Utwór został opublikowany jesienią 1846 roku w Paryżu, Londynie i Lipsku.
Geneza Prace nad utworem poprzedził długi okres szkiców i notatek, które świadczą o zmaganiach kompozytora z formą i treścią dzieła. Chopin wahał się nad tytułem kompozycji; napisał w liście do rodziny:
Chopin pracował nad polonezem w Nohant. Po ukończeniu dzieła kompozytor 30 sierpnia 1846 roku przekazał autograf Eugène’owi Delacroix, który przewiózł rękopis do Paryża i przekazał wydawcom.
Charakterystyka Utwór liczy 288 taktów i łączy elementy poloneza i fantazji. Rozpoczyna się w tempie Allegro maestoso (szybko, majestatycznie). Temat poloneza pojawia się stopniowo; początkowo jest on liryczny, a następnie nabierający charakteru heroicznego. W kompozycji występują kontrasty dynamiki i nastroju: mocne akordy polonezowe przeplatają się z arpeggiami i partiami śpiewnymi o spokojnym, nokturnowym brzmieniu. Struktura utworu jest swobodna. Kompozycja nosi cechy ostatniego okresu twórczości Chopina.
Recepcja Polonez-Fantazja początkowo wzbudzał zdziwienie ze względu na nietypową formę i styl. Współcześni komentatorzy długo nie potrafili go w pełni zrozumieć. Ferenc Liszt zwrócił uwagę na elementy smutku i lęku, deprecjonując znaczenie kompozycji. Z czasem dzieło zdobyło uznanie jako jeden z najważniejszych utworów późnej twórczości Chopina.
Podczas XIX Międzynarodowego Konkursu Chopinowskiego w 2025 roku Polonez-Fantazja został po raz pierwszy wprowadzony jako utwór obowiązkowy w finale, obok dwóch koncertów fortepianowych.
Przypisy
Linki zewnętrzne Polonez-Fantazja – nuty tego utworu
Kategoria:Polonezy Fryderyka Chopina