mały|240px|2020 r. Zamek w Czchowie – ruiny zamku królewskiego z XIII–XIV wieku. Ruiny położone są w Czchowie na wzgórzu zwanym Baszta nad Dunajcem w powiecie brzeskim w województwie małopolskim.
Historia thumb|245px|left|Zamek na rysunku A. Gorczyńskiego (ok. 1837) Pierwsza fortyfikacja powstała w tym miejscu w 2. połowie XIII wieku. Składała się z murowanej wieży obronnej (stołpu) otoczonej przez fortyfikacje drewniane, które w kolejnych stuleciach były zastępowane przez mury obronne. Zamek powstał w tym miejscu by kontrolować szlak handlowy biegnący wzdłuż Dunajca i mieścił komorę celną dla towarów przywożonych z Węgier. Zamek w źródłach pisanych pojawia się po raz pierwszy w 1356 r. W XIV i XV wieku dobudowano wokół wieży mur obronny, bramę wjazdową i budynek mieszkalny, będący siedzibą starostów czchowskich. Na zamku mieścił się sąd ziemski. Zamek administracyjnie w drugiej połowie XVI wieku położony był w powiecie sądeckim województwa krakowskiegoWojewództwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 1, Mapy, plany, Warszawa 2008, k. 4. Od połowy XVII wieku zamek był opuszczony i zamieniał się w ruinę.
W drugiej połowie XVIII wieku w zachowanej do dziś wieży mieściło się więzienie; które zostało zlikwidowane po I rozbiorze Polski w 1772 roku.
Ruiny zamku w Czchowie są tematem jednej z litografii Macieja Bogusza Stęczyńskiego i rysunku Adama Gorczyńskiego.
Obecnie zachowała się jedynie częściowo zniszczona (bez górnej kondygnacji) wieża i odsłonięte przez archeologów fundamenty murów.
Architektura Głównym obiektem zamku była wolno stojąca, cylindryczna wieża o średnicy 12,5 m i wysokości ok. 20 m. Wybudowano ją w południowej części założenia zamkowego. Wzgórze obiegał mur obwodowy o grubości 1,2–2 m. Przy północno-wschodniej kurtynie znajdował się dom mieszkalny, od południa przylegała prostokątna sień. We wschodniej części muru znajdowała się wieża bramna, przez którą prowadził wjazd na zamek. Zamek zbudowano z piaskowca.
Zobacz też Czchów Zamki nad Dunajcem
Przypisy
Bibliografia G. Leńczyk, Katalog grodzisk i zamczysk z terenu Małopolski, Muzeum Archeologiczne w Krakowie, Kraków 1983 J. Marszałek, Katalog grodzisk i zamczysk w Karpatach, Wydawnictwo Stanisław Kryciński, Warszawa 1993 M. Szope, Grodziska i zamczyska województwa tarnowskiego, Muzeum Okręgowe w Tarnowie, Tarnów 1981
Linki zewnętrzne Opis zamku w Czchowie na stronie Zamki Polskie
Kategoria:Fortece I Rzeczypospolitej Kategoria:Zamki w województwie małopolskim Kategoria:Zamki nad Dunajcem Kategoria:Ruiny zamków w Polsce Zamek Kategoria:Zamki i pałace królewskie I Rzeczypospolitej (województwo krakowskie) Zamek kategoria:Historia Czchowa