Emil Zygmunt Wiktor Bobrowski (ur. 18 kwietnia 1876 w Niepołomicach, zm. 12 kwietnia 1938 w Krakowie) – działacz socjalistyczny, pułkownik lekarz Wojska Polskiego. Był członkiem w latach 1885–1919 w Polskiej Partii Socjaldemokratycznej (PPSD), w okresie 1919–1930 w Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS), a od 1930 w Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem (BBWR). Kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys thumb|Lekarze I Brygady Legionów Polskich. U góry w środku dr Emil Bobrowski. Pod nim dr Ryszard ZacharskiUrodził się w rodzinie Leopolda i Anny z Gessnerów. Jego pradziadek – Szymon służył w wojsku napoleońskim. Ukończył szkołę w Krakowie. Jako uczeń gimnazjum w Krakowie należał do tajnej organizacji uczniowskiejJerzy Myśliński, Bobrowski Emil (1876-1938), Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego, t. 1 A-D, Warszawa 1978, s. 198-199. W trakcie studiów medycznych na Uniwersytecie Jagiellońskim był członkiem studenckiej organizacji "Zjednoczenie" a od 1895 wiceprezesem Bratniej Pomocy. W tym samym roku rozpoczął działalność w Galicyjskiej Partii Socjaldemokratycznej. W 1898 z powodu przemówienia wygłoszonego w czasie obchodu setnej rocznicy urodzin Adama Mickiewicza został podczas stanu wojennego wydalony z Krakowa. Kontynuował studia medyczne w Wiedniu. Po powrocie do Krakowa Był prezesem socjalistycznej organizacji studenckiej "Ruch" oraz czynnym działaczem "Spójni". Dyplom doktora medycyny uzyskał na UJ w 1901 i rozpoczął pracę jako asystent dr. Apolinarego Tarnawskiego w jego zakładzie w Kosowie (1901-1904). W 1901 ożenił się z Bronisławą Szrejber. W latach 1904-1907 pracował jako lekarz Kasy Chorych w Krakowie a następnie był lekarzem lekarzem naczelnym Kasy Chorych w Podgórzu (1907-1918). Jednocześnie jako działacz PPSD rozwinął szeroką działalność polityczną i społeczną. będąc m.in. prezesem Towarzystwa Domu Robotniczego w Podgórzu (od 1907), radnym miejskim Podgórza (od 1908), prezesem Związku Strzeleckiego w Podgórzu (od 1912) i wiceprezesem Towarzystwa Uniwersytetu Ludowego im. Adama Mickiewicza, działaczem Towarzystwa Wyższych Kursów Wakacyjnych oraz III kole Towarzystwa Szkoły Ludowej. W latach 1904-1918 był członkiem kierownictwa PPSD a także przez pewien czas sekretarzem Komitetu Wykonawczego PPSD (1904-1913). W 1909 brał udział w sądzie obywatelskim nad Stanisławem Brzozowskim. W latach 1910-1914 był współpracownikiem Krakowskiego Związku Pomocy Więźniom Politycznym. Był także przedstawicielem PPSD w Komisji Tymczasowej Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych. Z ramienia PPSD dwukrotnie kandydował bezskutecznie do parlamentu austriackiego (1909 i 1911) Do austriackiej Rady Państwa dostał się za trzecim razem po ustąpieniu Witolda Korytowskiego w wyborach dodatkowych z okręgu wyborczego nr 19 Bochnia – Wieliczka – Podgórze (1913-1918)Według Józef Buszko, Polacy w parlamencie wiedeńskim..., s. 432–437 oraz Reprezentacja Galicji w parlamencie, „Gazeta Lwowska” nr 155, z 11 lipca 1911, s. 1–2, online..

Od 7 sierpnia 1914 do 1 września 1917 w Legionach Polskich służył jako oficer-lekarz. Początkowo był komisarzem Legionów w Jędrzejowie i SłomnikachBohdan Urbankowski, Józef Piłsudski. Marzyciel i strateg, t. I, Warszawa 1997, s. 178., później komisarzem Polskiej Organizacji Narodowej w 1914 rokuJerzy Z. Pająk, Z dziejów Polskiej Organizacji Narodowej (wrzesień-grudzień 1914), w: Kieleckie Studia Historyczne, t. 14, 1996, s. 106.. Następnie służył jako lekarz batalionowy, lekarz pułkowym 4 pułku piechoty, szef sanitarnym c. i k. Komendy Grupy Legionów Polskich w Kozienicach i Dęblinie, a później w c. i k. Komendzie Legionów Polskich w Warszawie. W sierpniu 1917 zwolniony karnie z Legionów w związku z tzw. kryzysem przysięgowym, uniknął aresztowania jako poseł do parlamentu austriackiego. Był współpracownikiem Komisji Kas Chorych Tymczasowej Rady StanuWłodzimierz Suleja, Tymczasowa Rada Stanu, Warszawa 1998, s. 224.. W latach 1917–1918 był kierownikiem Departamentu Opieki Naczelnego Komitetu Narodowego a następnie naczelnikiem Wydziału Zdrowia i Opieki Społecznej Polskiej Komisji LikwidacyjnejMarek Przeniosło: Polska Komisja Likwidacyjna 1918-1919,Kielce 2010, s 17 i następne ISBN 978-83-7133-428-3.Od 1917 był radnym Krakowa. W Wojsku Polskim został zweryfikowany w stopniu pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 w korpusie oficerów rezerwowych sanitarnych, grupa lekarzy. W 1923 posiadał przydział do 5 batalionu sanitarnego w KrakowieRocznik Oficerski 1923, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 1152, 1212..

W latach 1919-1929 działał w Polskiej Partii Socjalistycznej. Od marca 1919 był przewodniczącym krakowskiej Rady Robotniczej PPS a od 1920 członkiem Rady Naczelnej PPS (od kwietnia do listopada 1928 wiceprzewodniczącym RN). Był także członkiem Centralnego Komitetu Wykonawczego PPS (1924-1925). Z ramienia PPS był posłem na Sejm od 1919 do 1929, gdzie pracował w komisjach zdrowia publicznego i spółdzielczej, wchodził w skład koła poselskiego - Związku Poselskiego Polskich Socjalistów. Jednocześnie działał w Towarzystwie Uniwersytetu Robotniczego, Towarzystwie Uniwersytetów Ludowych, Instytucie Gospodarstwa Społecznego i przewodniczył Radzie Nadzorczej Drukarni Ludowej. Był także działaczem i członkiem Rady Nadzorczej Związku Spółdzielni Spożywców RP.Wypełniając mandat poselski równolegle 11 lipca 1921 został mianowany wiceprezydentem Krakowa. W 1923, podczas wypadków krakowskich, mediował ze strajkującymi robotnikami. Na wniosek posłów prawicy, został pozbawiony immunitetu poselskiego i stanął przed sądem który go uniewinnił .

Na początku 1929 złożył mandat poselski, zrzekł się godności wiceprezesa RN PPS i przewodniczącego krakowskiego OKR PPS. W liście otwartym do członków PPS w Krakowie ogłosił swoje zerwanie z PPS motywując to wiązaniem się partii z prawicą oraz Wojciechem Korfantym i Wincentym Witosem przeciwko Józefowi Piłsudskiego. W tym czasie związał się z PPS dawną Frakcją Rewolucyjną. Podjął też na nowo praktykę lekarską, od 1927 był lekarzem Kasy Chorych w Krakowie, w latach 1929-1932 przewodniczący Związku Okręgowego Kas Chorych w Krakowie. W latach 1934-1935 był lekarzem Ubezpieczalni Społecznej w Krakowie. W latach 1930–1938 senator III i IV kadencji z listy BBWR, w 1930 został wybrany, w 1935 mianowany przez prezydenta RP. Członek Zarządu Okręgu Kraków Związku Legionistów Polskich w 1936 rokuZwiązek Legionistów Polskich: 1936-1938 r.: sprawozdanie Zarządu Głównego Związku Legionistów Polskich, Warszawa 1938, s. 72.. W 1935 był członkiem krakowskiej loży wolnomularskiej Przesąd Zwyciężony.

Zmarł 12 kwietnia 1938 w Krakowie. Pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kw. HD, rząd płd.). mały|Grób Emila Bobrowskiego na cmentarzu Rakowickim w Krakowie

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6196 – 17 maja 1922 Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski – pośmiertnie, 193810 listopada 1938 „za wybitne zasługi na polu pracy społecznej” Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Niepodległości – 1931 Krzyż Walecznych dwukrotnie Odznaka „Za wierną służbę”

Przypisy

Bibliografia

Jerzy Myśliński, Bobrowski Emil (1876-1938), Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego, t. 1 A-D, Warszawa 1978, s. 198-199

Linki zewnętrzne Publikacje Emila Bobrowskiego w serwisie Polona.pl

Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Członkowie Naczelnego Komitetu Narodowego Kategoria:Członkowie Polskiej Komisji Likwidacyjnej Kategoria:Członkowie Polskiej Partii Socjalistycznej – dawna Frakcja Rewolucyjna Kategoria:Członkowie terytorialnych władz organizacyjnych Związku Legionistów Polskich Kategoria:Komisarze Polskiej Organizacji Narodowej Kategoria:Komisarze Rządu Narodowego (1914) Kategoria:Ludzie urodzeni w Niepołomicach Kategoria:Ludzie związani ze Słomnikami Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Za wierną służbę” Kategoria:Oficerowie lekarze Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Politycy Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem Kategoria:Politycy Polskiej Partii Socjalistycznej Kategoria:Politycy Polskiej Partii Socjalno-Demokratycznej Galicji i Śląska Cieszyńskiego Kategoria:Polscy posłowie do Rady Państwa w Wiedniu Kategoria:Polscy wolnomularze (II Rzeczpospolita) Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu XII kadencji Kategoria:Posłowie na Sejm I kadencji (1922–1927) Kategoria:Posłowie na Sejm II kadencji (1928–1930) Kategoria:Posłowie na Sejm Ustawodawczy (1919–1922) Kategoria:Pułkownicy lekarze II Rzeczypospolitej Kategoria:Radni Krakowa (zabór austriacki) Kategoria:Radni Podgórza (zabór austriacki) Kategoria:Senatorowie III kadencji (1930–1935) Kategoria:Senatorowie IV kadencji (1935–1938) Kategoria:Urodzeni w 1876 Kategoria:Wiceprezydenci Krakowa (II Rzeczpospolita) Kategoria:Współpracownicy Tymczasowej Rady Stanu Kategoria:Zmarli w 1938