Ulica Dyrekcyjna w Katowicach (do 1922J. Lipońska-Sajdak, Katowice wczoraj. Kattowiz gestern, Gliwice 1995, s. 5. Direktionstraße, po wojnie Ignacego Daszyńskiego, 1980–1990 Wojciecha Korfantego) – jeden z najbardziej znanych deptaków w katowickiej dzielnicy Śródmieście (obok ul. Staromiejskiej i ul. Stawowej). Nazwa ulicy pochodzi od Dyrekcji Okręgu Kolei Królewskich, która miała tu swoją siedzibę od 1895.
Przebieg Rozpoczyna swój bieg obok Hotelu Monopol i starego dworca kolejowego – skrzyżowanie z ul. Dworcową. Następnie krzyżuje się z ul. Staromiejską (również deptak), kończy bieg przy skrzyżowaniu z ulicą Warszawską, niedaleko Teatru Śląskiego.
Historia thumb|Skrzyżowanie ul. Dyrekcyjnej i ul. Warszawskiej na pocztówce z pocz. XX w. thumb|ul. Dyrekcyjna (widok od strony ul. Dworcowej) thumb|Herb Katowic na kamienicy przy ul. Dyrekcyjnej 10 (zbud. w 1906 w pracowni Ignatza Grünfelda) thumb|Wlot w ul. Dyrekcyjną obok Hotelu Monopol (widok z ul. Dworcowej) Ulica do 1922 i w latach 1939–1945 nosiła nazwę Direktionstraße, w dwudziestoleciu międzywojennym Dyrekcyjna, od 11 października 1946 Ignacego Daszyńskiego, od 1980 Wojciecha Korfantego. Uchwałą Rady Miasta Katowice z 8 października 1990 przywrócono nazwę Dyrekcyjna. W 1935 pod numerem 2 istniała drukarnia „Barbara” Haliny Czaplickiej (zlikwidowano ją w 1942). W latach międzywojennych pod numerem 1 mieściły się Wydziały Cywilne Sądu Okręgowego, pod numerem 4 – Szwajcer i Ska, oferująca wyroby czekoladowe, pod numerem 3 – biuro sprzedaży Fabryki Chemicznej Erich A. Kollontay, pod numerem 7 – sklep Wedla.
W sierpniu 1931 w "Miesięczniku Literackim" ukazał się reportaż pod tytułem Z Górnego Śląska, w którego fragmencie została opisana ulica Dyrekcyjna:
We wrześniu 1931 miesięcznik został przez władze zamknięty.
Zabytki i instytucje Przy ulicy Dyrekcyjnej znajdują się następujące historyczne obiektyBarbara Klajmon: Katowicka kamienica mieszczańska 1840−1918, wyd. I, Katowice 1997.: Kamienica mieszkalna (ul. Dyrekcyjna 1). Zabytkowa kamienica (nr rej.: 1526/93 z 30 kwietnia 1993) kompleksu Hotelu Monopol, wzniesiona około 1900 (ul. Dyrekcyjna 2). W latach międzywojennych w budynku swoją siedzibę miała kolektura W. Kaftal i Ska. Kamienica mieszkalno-handlowa (ul. Dyrekcyjna 3), wzniesiona w 1905 według projektu powstałego w firmie budowlanej Ignatza Grünfelda, w stylu secesyjnym. Wybudowano ją na planie litery "U", zintegrowana została z tylną oficyną (razem tworzą czworobok zabudowy). Zwartą bryłę nakryto dachem dwuspadowym oraz zwieńczono szczytem ozdobnym usytuowanym na osi. Osie skrajne na ostatniej kondygnacji cofnięto w stosunku do lica budowli. W latach międzywojennych w budynku swoją siedzibę miała restauracja Urbach (później pod nazwą Rachela). Kamienica mieszkalna (ul. Dyrekcyjna 4). Narożna kamienica mieszkalna (ul. Dyrekcyjna 6, ul. Staromiejska 9). Kamienica mieszkalno-usługowo-biurowa (ul. Dyrekcyjna 9), wzniesiona według projektu Ignatza Grünfelda. Przed 1913 w budynku istniał Kattowitzer Bank verein Gesellschaft, od 1925 do 1926 – bank francusko-polski (Banque Franco-Polonaise) i Bank Udziałowy oraz konsulat Francji; siedziba Galerii Architektury SARP. Zabytkowa kamienica mieszkalna (ul. Dyrekcyjna 10, nr rej.: A/1566/94 z 30 grudnia 1994; obecnie A/1250/23Spis obiektów nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków z terenu województwa śląskiego (stan na 27 listopada 2023 r.) wkz.katowice.pl [dostęp 2023-12-02]), wzniesiona w 1906 według projektu opracowanego w firmie budowlanej Ignatza Grünfelda, w stylu modernizmu z elementami secesji; została nadbudowana w latach 1935–1939 (jej właścicielem był kupiec Leopold Altmann). Wybudowano ją na nieregularnym planie zbliżonym do prostokąta. Bryła jest prosta urozmaicona narożnym wykuszem. Parter elewacji frontowej przebudowano i oblicowano piaskowcem. W latach międzywojennych w budynku swoją siedzibę posiadało towarzystwo „Katowicki Handel Żelaza” i sklep z konfekcją męską Friemla. Budynek Hotelu Monopol przy ul. Dworcowej 5, na rogu z ul. Dyrekcyjną (na jego miejscu istniał pierwszy budynek przy tej ulicy – willa Abrahama Ariana). Budynek dawnej administracji kolei (ul. Dworcowa 3, róg z ul. Dyrekcyjną), wzniesiony w latach siedemdziesiątych XIX wieku w stylu późnego klasycyzmu, przebudowany w 1894.
Siedzibę przy tej ulicy ma także Galeria Architektury SARP.
Zobacz też ulica Andrzeja Mielęckiego w Katowicach Friedrich W. Grundmann Ignatz Grünfeld zmiany nazw ulic i placów w Katowicach
Przypisy
Bibliografia E. Wieczorek; Spacery po Katowicach, Urząd Miasta Katowice: Wydział Promocji i Współpracy z Zagranicą, Katowice Grudzień 2003, . Katowice – Informator, red. S. Adamczyk, wyd. Urząd Miasta w Katowicach, Katowice 1993, s. 16. K. Szaraniec, L. Szaraniec, K. Szarowski, Katowice i Górnośląski Okręg Przemysłowy, Katowickie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne, Katowice 1980, ss. 29, 55. Katowice – Plan miasta, wyd. Demart SA, Warszawa 2009/2010.
Linki zewnętrzne Raport z ulicy Dyrekcyjnej Galeria zdjęć w serwisie fotopolska.eu
Dyrekcyjna Kategoria:Śródmieście (Katowice)