Kasztelania chełmska – kasztelania mieszcząca się niegdyś w województwie ruskim z siedzibą (kasztelem) w Chełmie.
Kasztelan chełmski pełnił urzędy od XIV wieku do rozbiorów na ziemi chełmskiej. Siedzibą kasztelanów chełmskich w XIV w. stała się wieża obronna na Górze Zamkowej w Chełmie.
Kasztelanowie chełmscy Wańko Kierdejowicz z Kwasiłowa, kasztelan chełmski 1454 Mikołaj Chrząstowski z Brzezia, h. Zadora (zm. 1483), kasztelan chełmski, 1470-1481 Jakub Zaklika z Czyżowa h. Topór, 1481?-1499 Stanisław Kuropatwa h. Jastrzębiec, 1504-1515? Jan Tęczyński (1492–1541) h. Topór, 1515-1518 Szczęsny, (kasztelan chełmski i starosta łukowski, poświadczony w 1522 r.) Stanisław Tarnowski (kasztelan sądecki), h.Leliwa, 1526-1527 (ur. przed 1479/1487 – zm. między 1528 a 1530) Piotr Firlej (wojewoda ruski) h. Lewart od 1527 Jan Drohojowski (biskup włocławski) h. Korczak, 1540 (biskup kamieniecki od 1544) Jan Sienicki h. Bończa, Andrzej Bzicki h. Ciołek, 1557-1562 Jan Boner (zm. 1562), 1552 Jan Orzechowski h. Rogala, zm. 1572 Stanisław Zamoyski (ur. 1519, zm. 1572), h. Jelita (jego synem był Jan Zamoyski, (1542-1605)) Mikołaj Łysakowski h. Lubicz 1576 Marcin Uhrowiecki herbu Suchekomnaty, 1586-1600 Jan Zamoyski (zm. 1618) h. Jelita, 1604-1613 Stanisław Niemojewski h. Rola, 1619-1620 Samuel Koniecpolski h. Pobóg, 1621 Stanisław Zamoyski h. Jelita Zbigniew Gorajski h. Korczak, 1641-1653 Mikołaj Firlej Broniewski h. Lewart, 1650? (od 1653 do 1658) Jan Franciszek Lubowiecki, 1659-1661 Jan Piaseczyński, h. Lis, 1670 Jan Zamoyski h. Jelita lub Jan Kazimierz Zamoyski (ur. w 1658, zm. w 1692) Stanisław Zygmunt Druszkiewicz h. Bożawola, 1685-1690 Kazimierz Minor herbu Półkozic, 1699 Karol Aleksander Krasicki h. Rogala od 1707, zm. 1717 Wojciech Mikołaj Olędzki h. Rawicz, od 5 grudnia 1717, zm. 1724 Stanisław Konarski (kasztelan chełmski) h. Ossoria, ok. 1724 Kazimierz Dłużewski h. Pobóg, zm. 1725 Piotr Michał Miączyński h. Suchekomnaty, 1724-1737 Jan Boży Krasicki h. Rogala, 1737 zm. 1751 Andrzej Olędzki h. Rawicz, 1752-1756 Ignacy Komorowski (kasztelan chełmski) h. Korczak, ok. 1756-1760 (według K. Niesiołowskiego; lub Józef Joachim Komorowski, 1757?) Stefan Kunicki (zm. 1766) herbu Bończa, 1760, zm. 1766 Wojciech Węgliński herbu Godziemba, zm. 1785, wrzesień 1776 – wrzesień 1785 Wojciech Poletyło herbu Trzywdar, 1786
Bibliografia; Akta Grodzkie i Ziemskie Kasper Niesiecki, Herbarz polski Kaspra Niesieckiego S.J., s. 308 Teodor Morawski, Dzieje narodu polskiego: Stanisław August, t. 5, wyd. J.K. Żupański, 1877, s. 478
Acta historica res gestas Poloniae ..., Tom 2, Część 1, Wydanie 2, Kraków, 1881
Przypisy
. Kategoria:Ziemia chełmska Kategoria:Historia Chełma Kategoria:Kasztelanie