Gwary ostródzkie – gwara dialektu mazowieckiego używana na terenie Ostródy, w południowej części powiatu ostródzkiego, a także częściowo na obszarze powiatu olsztyńskiego i nidzickiego. W systemach wyróżniających dialekt chełmińsko-kociewsko-warmiński gwara ta uznawana jest za jego część. Wcześniej klasyfikowano ją także jako gwarę dialektu wielkopolskiego.
Zasięg gwary Gwary ostródzkie sąsiadują z gwarami Mazur, Warmii i ziemi lubawskiej, zaś od północy z nowymi dialektami mieszanymi.
Granice tych gwar wyznaczają w przybliżeniu następujące wsie:
w powiecie ostródzkim: Ulnowo (gmina Grunwald, od południa), Glaznoty (gmina Ostróda), Lipowo (gmina Ostróda, od zachodu), Ruś Mała (gmina Ostróda) i Liwa (gmina Miłomłyn, od północy) w powiecie olsztyńskim: Witułty (gmina Olsztynek), Mierki (gmina Olsztynek), Swaderki (gmina Olsztynek, od wschodu) w powiecie nidzickim: Lipowo (gmina Kozłowo), Turówko (gmina Kozłowo)
Cechy gwary Cechy fonetyczne: brak mazurzenia; jabłonkowanie: wjeśk «wierzch», zapuściony «zapuszczony»; fonetyka międzywyrazowa nieudźwięczniająca; asynchroniczna wymowa spółgłosek wargowych miękkich: do stawjania «do stawiania», pchiasek «piasek»; przechodzenie nagłosowego ja- > je- i ra- > re- w niektórych wyrazach: jek «jak», reno «rano». Cechy leksykalne: ajnu «tam»; bisziek «byczek»; kej «kiedy»; kejbi «gdyby»; porwać «ukraść» i t. d.
Przypisy
Bibliografia Karol Dejna: Atlas gwar polskich, t. 2. Mazowsze. Warszawa, 2000. Stanisław Dubisz: Elementy rodzime i obcojęzyczne w słownictwie gwar ostródzko-warmińsko-mazurskich. W: Z Polskich Studiów Slawistycznych. Warszawa, 1978, s. 233—245. Stanisław Dubisz: Relikty bałtyckiego substratu językowego w nazewnictwie roślinnym gwar ostródzko-warmińsko-mazurskich. W: Bałto-słowiańskie związki językowe, pod red. Michała Kondratiuka. Wrocław, 1990, s. 87—94.
Ostródzkie, gwary Kategoria:Polskie dialekty mieszane