Bóstwa Urartu – wykaz bóstw panteonu Urartu, spisany wskutek reformy religijnej za panowania Iszpuini w latach 825–806 p.n.e.
Lp. Imię bóstwa WizerunekGrafiki z wizerunkami bóstw pod numerem 1–12 pochodzą z: B. Oktay, The Anzaf fortresses and the gods of Urartu, Stambul 1999. Wizerunek bogini Arubaini został przedstawiony na urartyjskim naszyjniku, który znajduje się w Muzeum Brytyjskim. Płeć Liczba ofiar z Uwagi wołów owiec 1 Chaldi 100px m 17 34 Naczelne bóstwo panteonu Urartu 2 Tejszeba center|100px m 6 12 Bóstwo burzy i piorunów 3 Sziwini center|100px m 4 8 Bóstwo słońca 4 Chutuini center|100px m 2 4 Prawdopodobnie bóstwo wojnyB. Oktay, The Anzaf fortresses and the gods of Urartu, Stambul 1999, s. 47–49., i zwycięstwaA. Çilingiroğlu, D.H. French, Anatolian Iron Ages Colloquium (3rd 1990 Van), Ankara 1990, s. 9–30. 5 Turani center|100px m 1 2 Syn Teiszeby i ChubyИ.М. Дьяконов, Архаические мифы Востока и Запада, Москва 1990. 6 Ua center|100px m 2 4 7 Chalaini center|100px m 2 4 8 Szebitu center|100px m 2 4 9 Arsimela center|100px m 2 4 10 Anapsza center|100px m 1 2 11 Diduaini center|100px m 1 2 Prawdopodobnie opiekun stadA. Тер-Саркисянц, История и культура армянского народа с древнейших времён до начала XIX века, Москва 2005, s. 50. 12 Szelardi center|100px m 1 2 Bóstwo księżyca 13 Broń boga Chaldiego m 1 2 Prawdopodobnie hipostaza ChaldiegoБ.Б. Пиотровский, Ванское царство (Урарту), Москва 1959, s. 224. 14. Arbini m 1 2 15 Quera m 1 2 Prawdopodobnie bóstwo plemion protogruzińskich QuiriaHipoteza G.A. Melikiszwili. И.М. Дьяконов, Языки древней Передней Азии, Москва 1967, s. 135. 16 Elipri m 1 2 17. Taraini m 1 2 18 Adaruta m 1 2 19 Irmuszini m 1 2 Prawdopodobnie bóstwo lecznictwa 20 Ilu aluše uruliliue šiuali m (?) 1 2 21 Alaptuszini m 1 2 22 Erina m 1 2 23 Szirini m 1 2 24. Unina m 1 2 25 Airaini m 1 2 Bóstwo jaskiń 26 Zuzumaru m 1 2 27 Chara m 1 2 Bóstwo dróg 28 Araza m 1 2 29 Ziukuni m 1 2 30 Ura m 1 2 31 Arzibedini m 1 2 32 Arni m 1 2 Bóstwo gór 33 Iniriašie Chaldiego m 1 2 Hipostaza Chaldiego 34 Alsuišie Chaldiego m 1 2 Hipostaza Chaldiego 35 Dirušie Chaldiego m 1 2 Hipostaza Chaldiego 36 Zastępy Chaldiego m 2 4 Hipostaza Chaldiego 37 Zastępy Tejszeby m 2 4 Hipostaza Chaldiego 38 Artucharasau m 2 34 39 Bóstwo miasta Ardini m 1 2 40 Bóstwo miasta Kumenu m 1 2 41 Bóstwo miasta Tuszpy m 1 2 42 Bóstwa miasta Chaldi 1 2 43 Bóstwa miasta Arzuniuini 1 2 44 Dašie Chaldiego m 1 2 Hipostaza Chaldiego 45 Szuba m 1 2 46 Brama bóstwa Chaldiego 1 2 47 Brama bóstwa Tejszeby w mieście Eridia 1 2 48 Brama bóstwa Sziwiniego w mieście Uiszini 1 2 49 Eliacha m 1 2 50 Arnie Chaldiego m 1 2 Hipostaza Chaldiego 51 Ašmašie Chaldiego m 1 2 Hipostaza Chaldiego 52 Bóstwa świątyni Chaldiego 1 2 53 Talapura m 1 2 54 Kilibani m 1 2 55 Ebani m 1 2 Bóstwo ziemi 56 Bóstwo granic (gór?) m 1 2 57 Suinina m 1 2 Bóstwo mórz i wód 58 Bóstwa atchananau 2 14 59 Bóstwo... (?) m 2 14 60 Ilani Gamruti m (?) 4 18 61 Nirible dla Chaldiego m 4 Hipostaza Chaldiego 62 Brama bóstwa Ua w mieście Niszi 2 63 Babania m 10 Bóstwo krainy górskiejБ.Б. Пиотровский, Ванское царство (Урарту), Москва 1959, s. 228. 64 Arubaini center|100px ż 1 1 Małżonka Chaldiego 65 Chuba ż 1 1 Małżonka TejszebyБ.Б. Пиотровский, Ванское царство (Урарту), Москва 1959, s. 225. 66 Tuszpuea ż 1 1 Małżonka SziwiniegoБ.Б. Пиотровский, Ванское царство (Урарту), Москва 1959, s. 226. 67 Aui ż 1 68 Aia ż 1 69 Sardi ż 1 Prawdopodobnie bogini Wenus 70 Tsinuardi ż 2 Prawdopodobnie odpowiada bogini IsztarГ.А. Меликишвили, Урартские клинообразные надписи, Москва 1960. 71 Ipchari ż 2 72 Barzia ż 1 73 Silia ż 1 74 Archa ż 1 75 Adia ż 1 76 Uia ż 1 77 Ainau ż 4 78 Ardi ż 2 79 Inuanau ż 17
Przypisy
Bibliografia
Oktay B., The Anzaf fortresses and the gods of Urartu, Stambul 1999. . Çilingiroğlu A., French D.H., Anatolian Iron Ages Colloquium (3rd 1990 Van), Ankara 1990. . Дьяконов И.М., Архаические мифы Востока и Запада, Москва 1990. Дьяконов И.М., Языки древней Передней Азии, Москва 1967. Меликишвили Г.А., Урартские клинообразные надписи, Москва 1960. Пиотровский Б.Б., Ванское царство (Урарту), Москва 1959. Тер-Саркисянц A., История и культура армянского народа с древнейших времён до начала XIX века, Москва 2005. .
Kategoria:Bóstwa Urartu Kategoria:Listy związane z religią