Linia kolejowa Štrbské Pleso OŽ – Štrba OŽ, Ozubnicová železnica, OŽ (pol. Kolej zębata) – słowacka, zelektryfikowana, zębata linia kolei wąskotorowej łącząca stacje Štrbské Pleso i Štrba.
Historia
Pod koniec XIX wieku wzrosło zainteresowanie Tatrami, czego następstwem były powstające licznie uzdrowiska; od 1885 roku taki status posiadało Szczyrbskie Jezioro. W 1892 r. ówczesny właściciel miejscowości, Jozef Szentivanyi, wystąpił z inicjatywą budowy kolei zębatej, łączącej Szczyrbskie Jezioro ze SzczyrbąKarol Suchánek: Štrbské Pleso. Klimatické kúpele medzinárodného významu [w:] „Krásy Slovenska” R. LV, nr 2/1978, s. 63-65. Pod przewodnictwem Emila Várnai Koleje Koszycko-Bogumińskie opracowały plany budowy takiej linii. 30 czerwca 1895 r. projekt zyskał aprobatę węgierskiego Ministerstwa Handlu. Budowa rozpoczęła się bezzwłocznie, a pierwsi podróżni pokonali nową trasę składem parowym dokładnie 13 miesięcy od decyzji resortu. Dla obsługi połączenia powołano Csorbatoi Fogaskerekü Vasut (Szczyrbską Kolej Zębatą). Początkowo z kolei można było korzystać jedynie w sezonie letnim, od lipca do września, oraz w sezonie narciarskim. Przez większość roku połączenie było zawieszone.
Po uzyskaniu niepodległości przez Czechosłowację zubačka została znacjonalizowana. Dodatkowo coraz większą konkurencję zaczął stanowić transport samochodowy. Wraz z wielkim kryzysem przyczyniło się to do zawieszenia połączeń 14 września 1932 roku. 11 grudnia 1936 roku wygasła koncesja na obsługę połączenia, a w latach 40. część trakcji rozebrano.
Współcześnie Pomysł przywrócenia linii łączącej Szczyrbę i Szczyrbskie Jezioro został podjęty wraz ze zbliżaniem się narciarskich mistrzostw świata, które miały odbyć się w Wysokich Tatrach w 1970 roku. Dawny nasyp zubački wykorzystywany był od rozebrania szyn jako szlak pieszy. Teraz istniejące fragmenty trakcji (2/3 obecnej trasy) uzupełniono odcinkami ułożonymi na nowo. Sieć zelektryfikowano pod takim samym napięciem jak elektriczkę, z którą kolej zębata łączy się w Szczyrbskim Jeziorze. Pierwotny zamysł przewidywał również poprowadzenie kolejki w stronę Tatr Zachodnich, jednak idea ta nie została zrealizowana. Specjalnie na potrzeby OŽ (Ozubnicová železnica) wybudowano nowy dworzec w Szczyrbie. Pierwsze połączenie reaktywowana kolej zębata wykonała 12 lutego 1970 roku. Podróż między skrajnymi stacjami trwa, zależnie od kierunku, 14 lub 18 minut.
Zobacz też Tatrzańskie Koleje Elektryczne
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Koleje wąskotorowe na Słowacji Kategoria:Linie kolejowe na Słowacji Kategoria:Obiekty Tatr Wysokich Kategoria:Obiekty słowackich Tatr