Bacówka (inna nazwa: schronisko turystyki kwalifikowanej) – określenie stawianych w latach 70. i 80. XX w. małych górskich schronisk turystycznych, zapewniających około 30 miejsc noclegowych na łóżkach.
Koncepcja Koncepcja budowy bacówek została przyjęta w 1974 przez Dyrekcję Zrzeszenia Gospodarki Turystycznej Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w Warszawie. Koordynatorem projektu został Edward Moskała, inicjator ich powstania i propagator turystyki kwalifikowanej. Projekt i dokumentacja techniczna pierwszej z bacówek została opracowana przez architekta Stanisława Karpiela z Zakopanego. Większość obiektów została wybudowana według tego projektu. Wyjątkami są Bacówka nad Wierchomlą, która mieści się w spichlerzu przeniesionym ze Złockiego oraz Bacówka pod Bereśnikiem, gdzie jej budynek wzniesiono z wykorzystaniem i przebudową istniejącej tam wcześniej drewnianej chaty.
Bacówki w polskich górach thumb|270px|Wnętrze Bacówki nad Wierchomlą thumb|270px|Wnętrze Bacówki na Maciejowej Wykaz bacówek według roku budowy (chronologicznie): Bacówka na Rycerzowej – Beskid Żywiecki, 1975 Bacówka na Przełęczy Okraj – Karkonosze, 1975 Bacówka na Lubaniu – Gorce, 1975 (spłonęła w 1978) Bacówka w Jaworcu – Bieszczady, 1976 Bacówka na Krawcowym Wierchu – Beskid Żywiecki, 1976 Bacówka w Bartnem – Beskid Niski, 1977 Bacówka na Maciejowej – Gorce, 1977 Bacówka nad Wierchomlą – Beskid Sądecki, 1978 Bacówka pod Małą Rawką – Bieszczady, 1979 Bacówka na Brzance – Pogórze Ciężkowickie, 1981 Bacówka pod Trójgarbem – Sudety Środkowe, 1984 (rozebrana w 2017) Bacówka na Jamnej – Pogórze Rożnowskie, 1985 Bacówka pod Honem – Bieszczady, 1986 Bacówka PTTK pod Bereśnikiem, Beskid Sądecki 1989
Jedną z ostatnich Bacówek otwartych przez Edwarda Moskałę była Bacówka pod Bereśnikiem.
Kluby związane z bacówkami Na przestrzeni lat pojawiły się inicjatywy skupiające osoby związane z bacówkami. Pierwszym z ich był Klub Baców PTTK, który powstał z inicjatywy Edwarda Moskały 3/4 lipca 1976 w Bacówce na Rycerzowej. Grupę inicjatywną stanowiły osoby związane z budową bacówek. Według regulaminu do zadań klubu należało: podniesieniem kultury uprawiania turystyki kwalifikowanej, dążenie do rozwoju turystyki kwalifikowanej poprzez ułatwianie turystom indywidualnym przebywanie w górach i schroniskach górskich, dążenie do rozbudowy bazy turystycznej w górach poprzez budowę bacówek, czuwanie nad zachowaniem właściwego charakteru i funkcji bacówek oraz innych schronisk górskich, pogłębianie wiedzy o górach wśród członków klubu w tym ułatwianie członkom uprawianie turystyki kwalifikowanej w górach, organizowanie wycieczek, imprez górskich, zebrań dyskusyjnych, prelekcji i odczytów, dbałość o ochronę środowiska naturalnego w powiązaniu z zagospodarowaniem gór schroniskami i szlakami.
W 2003 gospodarze bacówek na Rycerzowej, Krawcowym Wierchu, Maciejowej i nad Wierchomlą utworzyli Klub Bacówkarza, którego celem była popularyzacja bacówek poprzez udzielanie zniżek na noclegi dla turystów wielokrotnie je odwiedzających. Obecnie klub nie funkcjonuje.
Zobacz też
schronisko młodzieżowe chatka studencka bacówka (chata pasterska)
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Turystyka w Polsce