alt=|mały|300x300px|Nowoczesne latarki czołowe: Armytek Wizard PRO oraz Armytek Elf C1 Latarka czołowa (potocznie nazywana czołówką) jest latarką mocowaną bezpośrednio na czole lub kasku za pomocą specjalnych pasków.
W porównaniu z latarkami ręcznymi, czołówki mają następujące zalety: nie zajmują rąk snop światła w naturalny sposób pokrywa się z kierunkiem zwrócenia głowy światło rozproszone przez reflektor i obudowę czołówki nie razi oczu dzięki korzystnemu usytuowaniu źródła światła, czołówka pozwala na optymalne oświetlenie przedmiotów widzianych z bliska (np. map), nawet przy stosunkowo niewielkiej intensywności świecenia.
Ze względu na swobodę posługiwania się rękami, czołówki są szczególnie często wykorzystywane przez służby ratownicze, wspinaczy, grotołazów, wędkarzy oraz inne osoby liczące się z możliwością wykonywania jakiejkolwiek pracy w ciemności – turystów planujących nocny biwak, kierowców naprawiających po ciemku samochód, harcerzy itp.
Rodzaje thumb|300px|Czołówka firmy Petzl model E+lite. Zasilanie to dwie baterie CR2032, trzy białe diody 5 mm i jedna czerwona 3 mm
Czołówki elektryczne Przez długi czas najpopularniejszym zasilaniem latarek czołowych były baterie (najczęściej AAA lub AA) oraz akumulatory Ni-MH. Obecnie produkowane czołówki w znacznej mierze projektowane są pod kątem współpracy z akumulatorami litowo-jonowymi w rozmiarze 18650, rzadziej 18350 lub 16340. Ogniwa te zapewniają nie tylko zauważalnie dłuższy czas pracy względem baterii alkalicznych, ale także większą moc umożliwiającą uzyskanie większej ilości światła. Współcześnie wartość w najwyższym trybie świecenia sięga 1000 lumenów. Najmocniejsze z dostępnych na rynku czołówek są w stanie wyemitować ponad 3000 lm.
Równie istotna jest także dostępność bardzo słabych trybów świecenia, czyli tzw. świetlików, emitujących mniej niż 1 lm. Taki typ światła umożliwia korzystanie z latarki bez odzwyczajania oczu od ciemności.
W porównaniu z wcześniejszymi modelami, współczesne czołówki są lekkie i bardzo wydajne. Mogą one świecić nieprzerwanie przez kilkadziesiąt godzin (zależnie od wykorzystywanej intensywności świecenia). Tak wysoką wydajność osiągnięto na dwa sposoby: poprzez zastosowanie bardziej pojemnych źródeł zasilania oraz poprzez wykorzystanie oszczędnych emiterów (w tym głównie wysokowydajnych diod elektroluminescencyjnych LED). Ponadto najwyższej jakości modele umożliwiają pełniejsze wykorzystanie energii elektrycznej zgromadzonej w ogniwie dzięki zastosowaniu przetwornic napięcia (sterowniki typu boost / step-up). Moc elektryczna dostarczana do źródła światła może być w dużym stopniu niezależna od stopnia zużycia baterii.
Nie bez znaczenia jest też możliwa do uzyskania w czołówkach diodowych duża jednorodność natężenia światła w oświetlanym polu dzięki zastosowaniu soczewek rozpraszających typu PMMA TIR. Starsze latarki czołowe, wyposażone w tradycyjne reflektory lustrzane, emitują światło skupione, punktowe. Taki typ odbłyśnika sprawia, że oświetlany jest jedynie wycinek koła na wprost oczu. Przekłada się to na większy zasięg czołówki, jednakże zapewnia niższy komfort pracy. thumb|300px|Czołówka firmy Silva z żarówką halogenową i bateriami do mocowania na pasie
thumb|300px|Czołówka firmy Energizer. Zasilana z trzech baterii AAA
Wśród produkowanych obecnie czołówek większość posiada możliwość regulacji kąta emisji w płaszczyźnie pionowej, a także stopniową lub płynną regulację natężenia światła. Część czołówek posiada kilka niezależnych źródeł światła: diody LED do umiarkowanego oświetlenia bliskiego obszaru w szerokim zakresie kątów oraz silne żarówki (lub nowoczesne, kilkuwatowe diody LED) do celów krótkotrwałego oświetlenia obszarów oddalonych o kilkadziesiąt i więcej metrów.
Konstrukcja dobrych latarek czołowych jest w pełni odporna na wilgoć i całkowite zanurzenie pod wodą oraz umożliwia pracę w szerokim zakresie temperatury. Starsze czołówki mogą nie radzić sobie z silnym mrozem, z kolei czołówki wykorzystujące silne diody LED mogą nie nadążać z chłodzeniem diody przy dużych temperaturach.
Czołówki acetylenowe
Czołówki acetylenowe składają się z palnika montowanego na kasku oraz z wytwornicy acetylenu. Palnik wyposażony jest często w zapalnik piezoelektryczny. Wytwornica ma formę niewielkiego kubełka (walca) z wydzielonymi dwiema częściami: w jednej umieszcza się karbid, a w drugiej wodę. Woda w reakcji z karbidem wytwarza palny gaz acetylen, który elastyczną rurką dostaje się do palnika.
Czołówki acetylenowe były stosowane powszechnie w alpinizmie podziemnym.
Zobacz też Sprzęt wspinaczkowy Akumulator litowo-jonowy
Linki zewnętrzne torch.pl - Serwis hobbystyczny poświęcony latarkom
Bibliografia
Kategoria:Sprzęt wspinaczkowy Kategoria:Sprzęt speleologiczny Kategoria:Oprawy oświetleniowe