mały|250px|Grotta dei Lamponi, tunel lawowy na zboczu Etny thumb|Nieczynny tunel lawowy w Parku Narodowym Wulkany Hawaiʻi thumb|Otwór tunelu lawowego na Hawajach, którym wciąż płynie lawa. Widoczne są lawowe stalaktyty. Jaskinia lawowa – naturalny tunel, utworzony przez lawę pod powierzchnią ziemi. Wypływa ona z wulkanu podczas jego erupcji. Tunele mogą odprowadzać lawę wulkaniczną ze źródła, bądź być pozostałością tego procesu w przeszłości.
Geneza Jaskinie lawowe o pokroju tuneli tworzą się, gdy lawa o niskiej lepkości zastyga na powierzchni, podczas gdy we wnętrzu wciąż trwa przepływ. Ściany tunelu pogrubiają się wraz ze stygnięciem skał, ale trwający przepływ może powodować topnienie skał położonych niżej, obniżając dno tunelu i jednocześnie podwyższając ściany.
Położenie Jaskinie lawowe są obecne w tych częściach świata, gdzie występują wypływy lawy typu pahoehoe, szczególnie na wyspach wulkanicznych. Do najdłuższych znanych tuneli lawowych na świecie należą: Kazumura Cave na Hawajach – 61 420 m długości Cueva del Viento na Teneryfie – 17 032 m Grutta das Torres na Azorach – 5150 m Ape Cave w stanie Waszyngton w USA – 3978 m Surtshellir na Islandii – 1970 m
Poza Ziemią
thumb|250px|Prawdopodobne otwory jaskiń lawowych na zboczach wulkanu Arsia Mons na Marsie, widziane z orbity. Jaskinie lawowe zostały odkryte także na Księżycu i Marsie, dzięki obserwacjom z orbity. Księżycowe tunele lawowe są uważane za jedno z lepszych miejsc do założenia bazy i rozpoczęcia kolonizacji Księżyca, jako że dają naturalną ochronę przed promieniowaniem i ekstremalnymi zmianami temperatury na powierzchni. Podobnie tunele lawowe na Marsie mogą w odległej przyszłości posłużyć kosmonautom jako schronienie przed promieniowaniem, mikrometeorytami i surowymi warunkami pogodowymi na powierzchni planety. Ze względu na niższe ciążenie, tunele lawowe na Księżycu mogą mieć znacznie większe rozmiary niż na Ziemi, osiągając teoretycznie nawet 5 km szerokości. Podobna możliwość, choć w mniejszej skali, zachodzi także na Marsie.
Zobacz też Caves of Mars Project
Przypisy
Linki zewnętrzne Przegląd Geologiczny- Jaskinie lawowe; BazTech