Bitwa pod Arausio (lub Arauzjoną) – starcie zbrojne, które miało miejsce 6 października 105 p.n.e. w rejonie miasta Arausio (obecnie Orange) w Galii Narbońskiej i rzeki Rodan.

Naprzeciw sił germańskich plemion Cymbrów i Teutonów stanęły dwie rzymskie armie pod dowództwem konsula Gnejusza Maliusza Maksymusa i prokonsula Kwintusa Serwiliusza Cepiona.

Cymbrowie i Teutonowie pod przywództwem króla Bojoryksa () w trakcie swej wędrówki wzdłuż Renu dotarli w październiku 105 r. p.n.e. do Arausio. Napotkali tam dwie rzymskie armie konsularne. Dokładny przebieg bitwy nie jest znany, wiadomo jedynie, że Cepion sprzeciwiał się oddaniu dowództwa w ręce Maksymusa, uważając go za obywatela niższego stanu. Nieporozumienia doprowadziły do sytuacji, w której dwie rzymskie armie wyruszyły przeciw Germanom nie współdziałając ze sobą.

Według opisu Waleriusza Antiasa, z którego korzystał Liwiusz, około 80 tys. legionistów i 40 tys. osłaniających tabor wojsk pomocnczych poniosło dotkliwą klęskę. Wśród poległych znaleźli się dwaj synowie Maksymusa. Udało się zbiec zaledwie 10 legionistom, którzy później powiadomili o klęsce. Wśród nich znajdował się prokonsul Cepion. Straty Rzymian podane przez Antiasa, znanego z przesadnych opisów, zapewne należy uznać za znacznie mniejsze. Brak jest danych co do strat poniesionych przez Cymbrów i Teutonów. Przyczyn klęski upatruje się w nieudolności konsulów i braku współdziałania ich wojsk wobec przeważających sił barbarzyńców (ok. 200 tysięcy). Po powrocie do Rzymu obydwaj zostali skazani na wygnanie.

Barbarzyńcy nie podjęli marszu w kierunku Rzymu, gdyż rozdzielili się w dalszej wędrówce: Cymbrowie skierowali się ku Hiszpanii, natomiast Teutonowie wyruszyli na ziemie Galii.

Niepowodzenia, jakich doznali Rzymianie w pierwszych latach walk z Germanami i często przesadzone wiadomości o rozmiarach porażek i okrucieństwie barbarzyńców, wywołały w Rzymie obawy przed inwazją. Przyspieszyło to reformę armii rzymskiej przeprowadzoną przez Mariusza w roku 104 p.n.e., która wydatnie zwiększyła wartość bojową legionów, a także doprowadziła do wybrania go na konsula. W ciągu następnych trzech lat wódz na czele swych wojsk całkowicie zniszczył Cymbrów i Teutonów w bitwach pod Aquae Sextiae i Vercellae.

Zobacz też bitwa pod Noreią bitwa pod Aquae Sextiae bitwa pod Vercellae furor Teutonicus

Przypisy

Bibliografia

Arausio, Bitwa pod Arausio